Dương Thị Xuân : Cựu Thanh niên xung phong (đơn vị C552 – Tổng đội 55). (1)

Mở đầu: Tiếng chuông từ quá khứ Trong căn nhà nhỏ tại vùng quê Hà Tĩnh, bà Xuân ngồi lặng yên bên khung cửa sổ. Ánh mắt bà nhìn xa xăm, như thể đang xuyên qua lớp sương mù của thời gian để trở về với những năm tháng mà bầu trời luôn rực cháy bởi màu của bom đạn và khói lửa. Với bà, "thời hoa lửa" không phải là một khái niệm trong sách giáo khoa, đó là tuổi trẻ, là máu, và là lời hứa chưa kịp thực hiện với những người chị em đã nằm lại nơi Ngã ba Đồng Lộc.

Khúc dạo đầu trên cung đường huyết mạch

Năm 1967, khi vừa tròn 17 tuổi, cô gái trẻ Nguyễn Thị Xuân rời ghế nhà trường, xếp bút nghiên để gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong. Điểm đến là Ngã ba Đồng Lộc – "yết điểm" giao thông quan trọng bậc nhất trên tuyến đường Trường Sơn.

Bà Xuân nhớ lại: "Lúc đó, chúng tôi chẳng ai nghĩ đến cái chết. Chỉ biết rằng đường tắc thì xe không qua được, xe không qua được thì miền Nam đánh to thắng lớn sao nổi?". Công việc hàng ngày là san lấp hố bom, rà phá bom mìn và làm cọc tiêu sống cho xe qua trong đêm tối. Giữa những cơn mưa bom bão đạn, tiếng cười của những cô gái tuổi đôi mươi vẫn vang lên trong hầm trú ẩn, át cả tiếng gầm rú của máy bay phản lực Mỹ.

Ngày định mệnh 24/7/1968

Đó là một buổi chiều nắng cháy da thịt. Đơn vị C552 nhận lệnh san lấp hố bom tại khu vực Ngã ba để thông đường cho đoàn xe vận tải vào chiến trường. Bà Xuân kể, giọng run run: "Trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống lúc 16 giờ 30 phút. Cả một vùng trời đỏ rực, khói bụi mịt mù che lấp mọi thứ".

Khi khói bom tan dần, bà Xuân và các đồng đội bàng hoàng nhận ra hầm của Tiểu đội 4 – nơi có mười cô gái trẻ – đã bị đánh sập hoàn toàn. Bà cùng mọi người lao vào đào bới bằng tay không, bằng xẻng, vừa đào vừa

gọi tên từng người: "Cúc ơi! Tần ơi! Hợi ơi!...". Nhưng đáp lại chỉ là sự im lặng đáng sợ của đại ngàn.

Mười đóa hoa đã nằm xuống khi tuổi đời chỉ mới mười tám, đôi mươi. Bà Xuân là người trực tiếp chứng kiến nỗi đau xé lòng ấy. Hình ảnh chị Tần – tiểu đội trưởng – với cuốn sổ tay ghi vội những dòng quyết tâm, hay chị Cúc với mái tóc đen dài còn vương bụi đất đã trở thành nỗi ám ảnh và cũng là động lực để bà sống tiếp phần đời của các chị.

Vẻ đẹp giữa lằn ranh sinh tử

Điều làm nên sức sống của "thời hoa lửa" trong câu chuyện của bà Xuân không chỉ là sự hy sinh, mà là tinh thần lạc quan đến phi thường. Bà kể về những đêm trăng thanh, các cô gái cùng nhau gội đầu bằng lá bưởi, lá sả, cùng nhau hát những làn điệu dân ca ví giặm. Họ mơ về ngày hòa bình, mơ về một mái ấm gia đình, về những tà áo dài trắng thướt tha.

"Chúng tôi yêu đời lắm con ạ. Có những lúc vừa dứt tiếng bom, mấy chị em lại trêu đùa nhau về những anh lái xe Trường Sơn vui tính. Tình yêu thời chiến nó giản đơn, chỉ là cái bắt tay vội vàng qua cửa kính xe hay một lá thư viết vội trên vỏ bao thuốc lá, nhưng nó bền bỉ và sắt son lắm".

Lửa vẫn cháy trong thời bình

Hòa bình lập lại, bà Xuân trở về đời thường với những vết thương trên da thịt và cả trong tâm hồn. Nhưng ngọn lửa từ quá khứ chưa bao giờ tắt. Bà tích cực tham gia các hoạt động hội cựu Thanh niên xung phong, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Đối với bà, mỗi lần trở lại Ngã ba Đồng Lộc không phải là để than khóc, mà là để tiếp thêm sức mạnh. Mười cô gái ấy vẫn trẻ mãi, vẫn mỉm cười trong tâm khảm của người ở lại.

Câu chuyện của bà Dương Thị Xuân là minh chứng sống động nhất cho một thế hệ "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". "Thời hoa lửa" không chỉ là một chương của lịch sử, mà là một phần linh hồn của dân tộc Việt Nam. Nhìn vào đôi mắt của người nhân chứng ấy, thế hệ trẻ hôm nay – những sinh viên đang ngồi trên ghế nhà trường – hiểu rằng cái giá của hòa bình được đổi bằng màu máu đỏ và những năm tháng thanh xuân đẹp nhất của cha ông.

Chúng ta, những người thừa hưởng thành quả đó, có trách nhiệm phải giữ cho ngọn lửa ấy luôn cháy sáng, không phải bằng súng đạn, mà bằng trí tuệ, lòng nhân ái và khát vọng xây dựng đất nước giàu mạnh.