Dương Thị Xuân Quý – Người nữ nhà báo gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường Quảng Nam
Dương Thị Xuân Quý – Người nữ nhà báo gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường Quảng Nam
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, có những người cầm súng chiến đấu, có những người cầm dao mổ cứu chữa thương binh, và cũng có những người cầm bút đi vào chiến trường để ghi lại cuộc sống, chiến đấu của quân và dân.
Dương Thị Xuân Quý là một trong những người phụ nữ như thế.
Là một nhà văn, nhà báo, một người mẹ và một người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa, chị đã tình nguyện vào chiến trường miền Nam. Tuổi xuân của chị đã gửi lại trên mảnh đất Quảng Nam trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.
Người phụ nữ của văn chương
Dương Thị Xuân Quý sinh ngày 19/4/1941, tại Hà Nội.
Chị trưởng thành trong một gia đình có truyền thống văn hóa, sớm gắn bó với văn chương và báo chí.
Trước khi vào chiến trường, chị đã có những sáng tác được bạn đọc biết đến.
Nhưng với Dương Thị Xuân Quý, văn chương không chỉ là công việc.
Trong những năm đất nước có chiến tranh, chị muốn được đến những nơi gian khổ nhất để tận mắt chứng kiến cuộc sống và chiến đấu của Nhân dân.
Và chị đã lựa chọn lên đường.
Người mẹ rời Hà Nội vào chiến trường
Điều khiến câu chuyện về Dương Thị Xuân Quý càng xúc động là trước khi vào Nam, chị đã có một gia đình nhỏ và một người con còn rất bé.
Rời xa con trong những năm tháng chiến tranh là một quyết định đầy day dứt.
Nhưng chị vẫn lên đường.
Bởi chị tin rằng người cầm bút cũng có trách nhiệm với đất nước.
Chị muốn viết về những con người đang sống, chiến đấu và hy sinh ở chiến trường.
Muốn những câu chuyện từ tiền tuyến được chuyển đến hậu phương.
Và muốn văn chương của mình trở thành một phần của cuộc đấu tranh chung.
Đến với chiến trường Quảng Nam
Năm 1968, Dương Thị Xuân Quý vào chiến trường miền Nam và công tác tại Quảng Nam.
Đây là một địa bàn chiến tranh vô cùng ác liệt.
Những vùng quê bị bom đạn tàn phá.
Nhân dân phải sống trong điều kiện thiếu thốn.
Cán bộ, chiến sĩ hoạt động trong những điều kiện hết sức khó khăn.
Đối với một nữ nhà văn, việc đi thực tế ở chiến trường không hề đơn giản.
Chị phải vượt qua những con đường nguy hiểm, sống trong điều kiện thiếu thốn và thường xuyên đối mặt với bom đạn.
Nhưng chính những trải nghiệm ấy đã trở thành chất liệu cho các sáng tác của chị.
Người cầm bút giữa chiến trường
Dương Thị Xuân Quý không đứng ngoài cuộc chiến.
Chị đi đến những vùng căn cứ, gặp gỡ người dân, cán bộ, chiến sĩ.
Chị quan sát cuộc sống và ghi chép.
Những người mẹ.
Những cô gái.
Những người lính.
Những người dân quê Quảng Nam.
Những câu chuyện về sự hy sinh và lòng kiên cường của họ.
Tất cả trở thành những hình ảnh được chị ghi lại bằng ngòi bút.
Đối với chị, mỗi câu chuyện đều có giá trị.
Bởi chiến tranh không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh lớn.
Chiến tranh còn hiện diện trong cuộc sống hàng ngày của mỗi gia đình, mỗi làng quê.
Ngày người nữ nhà văn nằm lại
Ngày 8/3/1969, trong một chuyến đi công tác tại vùng chiến trường Quảng Nam, Dương Thị Xuân Quý hy sinh.
Chị mới 27 tuổi.
Người mẹ trẻ ấy đã không có cơ hội trở về với con.
Không có cơ hội viết tiếp những trang văn còn dang dở.
Không được chứng kiến ngày đất nước hòa bình.
Nhưng những gì chị để lại đã trở thành một phần ký ức của văn học Việt Nam thời chiến.
Một người mẹ, một nhà văn, một người chiến sĩ
Dương Thị Xuân Quý là một trường hợp đặc biệt của thế hệ trí thức, văn nghệ sĩ Việt Nam trong chiến tranh.
Chị vừa là một người mẹ với những tình cảm rất riêng tư.
Vừa là một nhà văn với những rung động trước cuộc sống.
Và cũng là một người chiến sĩ sẵn sàng đến nơi nguy hiểm nhất.
Chính sự hòa quyện ấy khiến câu chuyện về chị có sức lay động lâu dài.
Chị không đi vào chiến trường để tìm kiếm sự nổi tiếng.
Chị đi vì trách nhiệm của một người cầm bút đối với thời đại mình đang sống.
Những trang viết còn lại
Sau khi Dương Thị Xuân Quý hy sinh, những sáng tác của chị tiếp tục được giới thiệu đến bạn đọc.
Qua những trang viết ấy, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh hiện lên với nhiều vẻ đẹp: giàu tình cảm, giàu nghị lực, giàu lòng yêu nước và sẵn sàng hy sinh.
Những trang viết của chị cũng giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về cuộc sống của người dân và cán bộ, chiến sĩ ở chiến trường Quảng Nam những năm tháng ấy.
Văn chương trở thành một cách để lưu giữ ký ức.
Và ký ức ấy vượt qua thời gian.
Tuổi xuân gửi lại Quảng Nam
Dương Thị Xuân Quý hy sinh khi mới 27 tuổi.
Tuổi đời của chị không dài.
Nhưng những năm tháng cuối cùng của cuộc đời lại gắn với một lựa chọn có ý nghĩa đặc biệt.
Chị đã chọn đi đến nơi khó khăn.
Chọn sống giữa Nhân dân.
Chọn viết về những con người đang chiến đấu.
Và cuối cùng, chị đã gửi lại tuổi xuân của mình trên mảnh đất Quảng Nam.
Câu chuyện dành cho tuổi trẻ hôm nay
Ngày nay, những người trẻ không còn phải cầm bút giữa bom đạn như Dương Thị Xuân Quý.
Nhưng câu chuyện của chị vẫn đặt ra một vấn đề có ý nghĩa với tuổi trẻ:
Người trẻ sẽ làm gì với những năm tháng đẹp nhất của đời mình?
Dương Thị Xuân Quý đã lựa chọn cống hiến.
Mỗi người trẻ hôm nay có thể lựa chọn một cách khác: học tập, nghiên cứu, sáng tạo, lao động, tình nguyện và đóng góp cho cộng đồng.
Điều quan trọng không phải là làm một điều thật lớn lao, mà là sống có trách nhiệm và biến năng lực của mình thành những giá trị tốt đẹp cho xã hội.
Người nữ nhà văn không trở về
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Dương Thị Xuân Quý hy sinh.
Quảng Nam hôm nay đã hồi sinh.
Những vùng đất từng trải qua chiến tranh nay đã có những con đường, trường học, làng quê và cuộc sống mới.
Nhưng ký ức về người nữ nhà văn năm xưa vẫn còn đó.
Dương Thị Xuân Quý – nhà văn, nhà báo, người mẹ và người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa – đã gửi lại tuổi xuân ở chiến trường Quảng Nam.
Chị ra đi khi mới 27 tuổi, nhưng những trang viết và câu chuyện về cuộc đời chị vẫn tiếp tục được kể lại.
Bởi có những người không chỉ viết về lịch sử.
Họ đã sống trong lịch sử, cống hiến cho lịch sử và trở thành một phần ký ức không thể quên của lịch sử.
