Bài viết

DƯƠNG THỊ XUÂN QUÝ – NGƯỜI NỮ NHÀ VĂN GIỮA NHỮNG MÙA LỬA

Dương Thị Xuân Quý – người nữ nhà văn đã mang cây bút vào chiến trường, mang trái tim của một người mẹ đến với nhân dân và gửi lại tuổi xuân của mình cho đất nước.

Quảng Ngãi30/09/2026Nguyễn Lê Tố Uyên-A1-THPT Như Thanh (Xã Như Thanh)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

DƯƠNG THỊ XUÂN QUÝ – NGƯỜI NỮ NHÀ VĂN GIỮA NHỮNG MÙA LỬA

Có những người cầm súng bước vào chiến trường.

Có những người cầm bút bước vào chiến trường.

Và cũng có những con người mang theo cả trái tim, tuổi trẻ và những trang viết của mình đến nơi gian khổ nhất để ghi lại chân thực cuộc sống của dân tộc.

Dương Thị Xuân Quý là một người như thế.

Chị là một nữ nhà văn, nhà báo đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho văn chương và cuộc kháng chiến. Cuộc đời chị tuy ngắn ngủi, nhưng những trang viết và sự hy sinh của chị đã để lại một dấu ấn sâu đậm trong văn học Việt Nam thời kỳ chống Mỹ.

Dương Thị Xuân Quý sinh năm 1941 tại Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống văn hóa. Từ nhỏ, chị đã sớm bộc lộ niềm say mê với văn chương.

Những trang giấy đối với chị không chỉ là nơi ghi lại cảm xúc.

Đó còn là nơi chị gửi gắm tình yêu đối với con người và cuộc sống.

Khi trưởng thành, Dương Thị Xuân Quý trở thành nhà văn, nhà báo. Chị viết về những con người bình dị, về cuộc sống lao động và những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh.

Nhưng với chị, viết trong thời chiến không thể chỉ ngồi ở một nơi an toàn để tưởng tượng.

Muốn hiểu cuộc sống, phải đến với cuộc sống.

Muốn viết về người dân, phải sống giữa nhân dân.

Muốn viết về chiến tranh, phải nhìn thấy chiến tranh bằng chính đôi mắt của mình.

Và chị đã lựa chọn như vậy.

Năm 1968, Dương Thị Xuân Quý tình nguyện vào chiến trường miền Nam.

Đó là một quyết định lớn.

Chị là một người mẹ trẻ.

Chị có một gia đình để yêu thương.

Có một đứa con nhỏ để nhớ mong.

Có những người thân luôn chờ đợi ngày trở về.

Nhưng ở phía bên kia là một đất nước đang cần những người trẻ tuổi.

Chị đã lựa chọn lên đường.

Trước khi rời miền Bắc, chị phải gửi lại đứa con nhỏ cho gia đình chăm sóc.

Đó có lẽ là một trong những lựa chọn khó khăn nhất đối với một người mẹ.

Nhưng Dương Thị Xuân Quý hiểu rằng mình đang sống trong một thời đại mà mỗi người đều phải lựa chọn vị trí của mình trước vận mệnh dân tộc.

Chị mang theo cây bút.

Mang theo những trang giấy.

Và mang theo cả nỗi nhớ con, nhớ gia đình trên con đường vào chiến trường.

Tại Quảng Nam, chị sống và công tác giữa những người dân và chiến sĩ.

Không có những căn phòng yên tĩnh.

Không có điều kiện làm việc đầy đủ.

Không có cuộc sống bình yên của một nhà văn nơi hậu phương.

Thay vào đó là những con đường gian khó, những làng quê giữa chiến tranh và những con người đang ngày đêm chống chọi với bom đạn.

Nhưng chính nơi ấy, Dương Thị Xuân Quý tìm thấy chất liệu cho văn chương của mình.

Chị viết về người dân.

Viết về những người phụ nữ.

Viết về những người chiến sĩ.

Viết về những con người bình thường đang sống một cuộc đời phi thường giữa chiến tranh.

Những trang viết của chị không chỉ có tiếng súng.

Trong đó còn có tiếng nói của cuộc sống.

Có tình yêu.

Có nỗi nhớ.

Có tình mẹ con.

Có tình đồng đội.

Có niềm tin vào ngày mai.

Và có khát vọng về một đất nước hòa bình.

Điều đặc biệt trong con người Dương Thị Xuân Quý là sự kết hợp giữa trái tim của một người mẹ, tâm hồn của một nhà văn và trách nhiệm của một người công dân.

Chị không che giấu những cảm xúc riêng tư.

Chị nhớ con.

Nhớ gia đình.

Có những lúc lòng người mẹ trong chị day dứt.

Nhưng nỗi nhớ riêng không khiến chị quên đi trách nhiệm chung.

Trái lại, chính tình yêu đối với con và gia đình càng khiến chị mong muốn đất nước sớm có ngày hòa bình.

Bởi chị hiểu rằng chỉ khi chiến tranh kết thúc, những đứa trẻ mới có thể lớn lên trong bình yên.

Những người mẹ mới không phải lo lắng cho con mình.

Và những gia đình mới có thể sống một cuộc đời bình thường.

Dương Thị Xuân Quý đã sống giữa những con người mà chị viết về.

Chị không đứng ngoài cuộc.

Chị bước vào cuộc sống của họ bằng sự chân thành.

Chính vì vậy, những trang viết của chị mang một sức sống đặc biệt.

Đó là tiếng nói của một người đã trực tiếp trải qua những năm tháng ấy.

Năm 1969, Dương Thị Xuân Quý hy sinh tại Quảng Nam khi mới 28 tuổi.

Chị ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Khi đứa con gái nhỏ vẫn còn chờ mẹ.

Khi những trang viết phía trước còn rất nhiều điều chưa kịp hoàn thành.

Khi cuộc chiến vẫn chưa kết thúc.

Một người mẹ trẻ.

Một nhà văn trẻ.

Một cuộc đời đang ở phía trước.

Tất cả dừng lại quá sớm.

Nhưng những gì chị để lại thì không dừng lại.

Những trang viết của Dương Thị Xuân Quý tiếp tục được đọc.

Câu chuyện về cuộc đời chị tiếp tục được kể.

Và hình ảnh người nữ nhà văn đi vào chiến trường với cây bút trên tay trở thành một biểu tượng đẹp của thế hệ văn nghệ sĩ Việt Nam trong những năm tháng chống Mỹ.

Chị đã chứng minh rằng văn chương cũng có thể là một cách phụng sự Tổ quốc.

Một bài viết có thể lưu giữ ký ức.

Một trang văn có thể giúp người đời sau hiểu được cuộc sống của những người đi trước.

Một người cầm bút có thể dùng chính ngòi bút của mình để đứng về phía nhân dân.

Dương Thị Xuân Quý đã làm như vậy.

Chị không chọn một con đường dễ dàng.

Chị chọn đến nơi khó khăn nhất.

Chọn sống giữa nhân dân.

Chọn viết từ những điều mình tận mắt chứng kiến.

Và cuối cùng, chị đã gửi lại tuổi thanh xuân của mình cho đất nước.

Ngày nay, khi đọc về Dương Thị Xuân Quý, điều khiến chúng ta xúc động không chỉ là sự hy sinh của chị.

Đó còn là câu hỏi mà cuộc đời chị đặt ra cho mỗi người trẻ:

Ta sẽ sống tuổi trẻ của mình như thế nào?

Tuổi trẻ có thể trôi qua rất nhanh.

Nhưng những điều ta làm trong những năm tháng ấy có thể trở thành dấu ấn lâu dài.

Dương Thị Xuân Quý đã không sống một cuộc đời dài.

Nhưng chị đã sống một cuộc đời có lý tưởng.

Chị yêu gia đình nhưng cũng yêu quê hương.

Chị là một người mẹ nhưng cũng là một người con của Tổ quốc.

Chị là nhà văn nhưng không đứng ngoài cuộc sống.

Chị dùng cây bút để ghi lại con người và thời đại của mình.

Và khi phải lựa chọn, chị đã chọn con đường mà mình tin là đúng.

Có thể chị đã không kịp nhìn thấy ngày đất nước hòa bình.

Không kịp trở về bên đứa con nhỏ.

Không kịp viết hết những câu chuyện còn dang dở.

Nhưng chính sự dang dở ấy lại khiến người ta càng trân trọng những gì chị đã để lại.

Bởi đôi khi, một cuộc đời ngắn ngủi vẫn có thể chứa đựng một tình yêu rất lớn.

Dương Thị Xuân Quý – người nữ nhà văn đã mang cây bút vào chiến trường, mang trái tim của một người mẹ đến với nhân dân và gửi lại tuổi xuân của mình cho đất nước.

Tên chị còn ở lại với văn học.

Còn ở lại trong ký ức về một thế hệ.

Và còn ở lại trong lòng những người đọc hôm nay như một lời nhắc nhở:

Hãy sống một tuổi trẻ có ý nghĩa. Hãy biết yêu thương, biết trách nhiệm và biết dùng khả năng của mình để làm những điều tốt đẹp cho quê hương, đất nước.

Bởi một đời người có thể ngắn hay dài.

Nhưng giá trị của một đời người được tạo nên bởi cách chúng ta đã sống, đã yêu thương và đã cống hiến như thế nào.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
DƯƠNG THỊ XUÂN QUÝ – NGƯỜI NỮ NHÀ VĂN GIỮA NHỮNG MÙA LỬA | Câu chuyện thời hoa lửa