DƯƠNG THỊ XUÂN QUÝ – NGƯỜI PHỤ NỮ GỬI TUỔI XUÂN VÀO NHỮNG TRANG VIẾT.
Nguyễn Phương Anh
DƯƠNG THỊ XUÂN QUÝ – NGƯỜI PHỤ NỮ GỬI TUỔI XUÂN VÀO NHỮNG TRANG VIẾT
Trong lịch sử văn học Việt Nam thời chiến, có những người cầm bút không đứng ngoài cuộc chiến. Họ trực tiếp bước vào những vùng đất khốc liệt, sống cùng người lính và nhân dân, rồi ghi lại những gì mình chứng kiến bằng những trang viết chân thành. Dương Thị Xuân Quý là một trong những nữ nhà văn như thế.
Dương Thị Xuân Quý sinh năm 1941 tại Hà Nội. Bà từng làm báo, viết văn và có nhiều tác phẩm đăng trên các báo, tạp chí. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt, bà quyết định rời miền Bắc vào chiến trường Quảng Nam để sáng tác và tham gia công tác văn nghệ. (baotanglichsu.vn)
Điều khiến câu chuyện về Dương Thị Xuân Quý trở nên đặc biệt là bà không chỉ là một nhà văn. Bà còn là một người mẹ trẻ.
Năm 1968, bà gửi con gái nhỏ về miền Bắc để gia đình chăm sóc, còn mình lên đường vào chiến trường. Đó là một quyết định không hề dễ dàng đối với một người mẹ. Phía trước bà là chiến trường đầy bom đạn, phía sau là đứa con còn nhỏ và gia đình đang chờ đợi.
Nhưng Dương Thị Xuân Quý vẫn lựa chọn ra đi.
Tại chiến trường Quảng Nam, bà sống và làm việc giữa những người dân, cán bộ và chiến sĩ. Bà đi thực tế, ghi chép, quan sát cuộc sống và viết về những con người bình dị đang sống giữa chiến tranh.
Những trang viết của bà không chỉ nói về chiến đấu. Trong đó còn có tình yêu quê hương, tình cảm gia đình, những người phụ nữ, những người mẹ và cuộc sống của nhân dân trong những năm tháng gian khổ.
Có lẽ chính vì vậy mà những tác phẩm của Dương Thị Xuân Quý mang một giá trị đặc biệt. Chúng giúp người đọc nhìn thấy chiến tranh không chỉ qua những trận đánh, mà qua đời sống của con người.
Ngày 8/3/1969, Dương Thị Xuân Quý hy sinh tại vùng đất Quảng Nam khi mới 28 tuổi. Bà để lại phía sau một người chồng, một cô con gái nhỏ và những trang viết còn dang dở. (baotanglichsu.vn)
Một cuộc đời chỉ kéo dài 28 năm.
Nhưng điều đáng nhớ là trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy, Dương Thị Xuân Quý đã sống với tình yêu dành cho văn chương, quê hương và con người. Bà dùng ngòi bút để ghi lại một thời đại mà chính mình đang sống.
Ngày nay, khi đọc lại câu chuyện của bà, chúng ta có thể cảm nhận chiến tranh theo một cách khác.
Chiến tranh không chỉ là những con số về thương vong hay những trận đánh được ghi trong sách giáo khoa. Chiến tranh còn là một người mẹ phải xa con, một người vợ phải xa chồng, một người trẻ phải tạm gác những ước mơ riêng và những trang sách chưa kịp viết xong.
Và đó cũng chính là lý do những tác phẩm của các nhà văn thời chiến có giá trị với thế hệ hôm nay.
Họ giúp chúng ta hiểu rằng hòa bình không đơn giản là không còn tiếng súng.
Hòa bình là khi một người mẹ có thể ở bên con mình.
Là khi người trẻ có thể lựa chọn nghề nghiệp, theo đuổi ước mơ và trở về nhà sau một ngày làm việc.
Là khi một nhà văn có thể ngồi trước trang giấy và viết về cuộc sống mà không phải lo rằng ngày mai mình có thể không còn cơ hội viết tiếp.
Dương Thị Xuân Quý đã không có cơ hội chứng kiến ngày đất nước thống nhất. Nhưng những trang viết và cuộc đời của bà vẫn còn được nhắc lại.
Có lẽ đó là một trong những điều đẹp nhất mà người cầm bút có thể để lại: khi một con người không còn nữa, những điều họ viết vẫn có thể giúp người khác hiểu hơn về thời đại mà họ đã sống.
Tuổi trẻ hôm nay may mắn được sinh ra trong hòa bình. Vì vậy, thay vì chỉ nhớ về chiến tranh bằng những câu chuyện đau thương, chúng ta có thể biến sự biết ơn thành hành động: học tập tốt hơn, sống tử tế hơn, trân trọng gia đình và sử dụng những cơ hội của mình để xây dựng một cuộc sống tốt đẹp.
Dương Thị Xuân Quý đã gửi lại tuổi xuân của mình cho những năm tháng chiến tranh.
Còn thế hệ hôm nay được nhận lại một món quà quý giá: đó là quyền được sống, được học tập, được yêu thương và được viết tiếp tương lai trong hòa bình.
Nguồn tư liệu tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; tư liệu về “Nhật ký thời chiến Việt Nam” và nhà văn, liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý. (baotanglichsu.vn)
