Dương Thị Xuân – Tuổi 21 gửi lại nơi "tọa độ lửa" Đồng Lộc

Có những con người không kịp sống hết tuổi thanh xuân của mình, nhưng cuộc đời ngắn ngủi ấy lại trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và sự cống hiến. Dương Thị Xuân – một trong mười nữ thanh niên xung phong anh dũng hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc – là một người như thế.

Sinh năm 1947 tại xã Đức Tân, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh, Dương Thị Xuân là con gái đầu trong một gia đình lao động đông con. Từ nhỏ, chị đã quen với cuộc sống vất vả. Cha làm nghề mộc, mẹ buôn bán ở chợ, còn Xuân nhiều lần phải nghỉ học để phụ giúp gia đình, chăm sóc các em. Chính những năm tháng gian khó ấy đã hun đúc trong cô gái trẻ đức tính chịu thương, chịu khó và một ý chí mạnh mẽ.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, Dương Thị Xuân tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong. Chị trở thành chiến sĩ của Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 – đơn vị làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông tại Ngã ba Đồng Lộc, nơi được ví như "yết hầu" của tuyến chi viện từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam.

Ở Đồng Lộc, mỗi ngày là một cuộc chạy đua với sự sống. Sau những trận bom dội xuống, các chị lại nhanh chóng lao ra mặt đường san lấp hố bom, sửa đường, khơi rãnh thoát nước, cắm tiêu dẫn đường để những đoàn xe vận tải tiếp tục hành quân. Công việc tưởng chừng bình thường ấy lại diễn ra giữa mưa bom, bão đạn, nơi cái chết có thể đến bất cứ lúc nào.

Đồng đội nhớ về Dương Thị Xuân là một cô gái hiền hậu, giàu nghị lực và luôn tận tụy với công việc. Chị không nói nhiều, nhưng luôn âm thầm nhận phần việc nặng, động viên đồng đội cùng vượt qua gian khổ. Ở tuổi 21, chị mang trong mình những ước mơ rất đỗi bình dị của một cô gái trẻ, nhưng khi Tổ quốc cần, chị sẵn sàng gác lại tất cả.

Chiều ngày 24/7/1968, trong lúc Tiểu đội 4 đang làm nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc, máy bay Mỹ bất ngờ trút bom xuống khu vực. Sau nhiều giờ đào bới giữa đất đá và khói lửa, đồng đội lần lượt tìm thấy các chị. Trong số đó có Dương Thị Xuân – người chiến sĩ trẻ đã mãi mãi dừng lại ở tuổi 21, khi đang làm nhiệm vụ giữ thông suốt tuyến đường huyết mạch của Tổ quốc.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Ngã ba Đồng Lộc hôm nay đã phủ màu xanh của hòa bình. Những đoàn xe nối nhau trên những cung đường rộng mở là minh chứng cho sự phát triển của đất nước, nhưng cũng là lời nhắc nhở về những người đã ngã xuống để giữ vững mạch máu giao thông năm xưa.

Tên tuổi của Dương Thị Xuân không chỉ được khắc trên bia đá của khu tưởng niệm, mà còn được khắc trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt Nam. Chị là hình ảnh tiêu biểu của lớp thanh niên thời chiến – bình dị, khiêm nhường nhưng giàu lý tưởng, sẵn sàng dâng hiến tuổi xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.

Hôm nay, khi đứng trước khu mộ của mười cô gái Đồng Lộc, mỗi người trẻ đều có thể tìm thấy cho mình một bài học về trách nhiệm và lòng yêu nước. Sự tri ân lớn nhất dành cho Dương Thị Xuân và các đồng đội không chỉ là những nén hương tưởng niệm, mà còn là sự nỗ lực học tập, lao động, cống hiến để xây dựng một Việt Nam hùng cường, xứng đáng với sự hy sinh của những người đã viết nên huyền thoại bằng chính tuổi thanh xuân của mình.