ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN – CON ĐƯỜNG CỦA Ý CHÍ VÀ KHÁT VỌNG THỐNG NHẤT

ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN – CON ĐƯỜNG CỦA Ý CHÍ VÀ KHÁT VỌNG THỐNG NHẤT

Tháng Ba năm 1972.

Giữa đại ngàn Trường Sơn, màn sương sớm còn phủ kín những tán cây cổ thụ. Tiếng chim rừng vừa cất lên thì từ phía xa đã vọng lại tiếng động cơ xe tải. Đó không phải âm thanh của một buổi sáng bình yên, mà là nhịp thở quen thuộc của tuyến đường vận tải chiến lược mang tên Trường Sơn – con đường đã trở thành mạch máu nối hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến miền Nam.

Trong đoàn xe hôm ấy có người lính lái xe tên Minh, mới ngoài hai mươi tuổi. Trước ngày nhập ngũ, Minh là con trai cả của một gia đình nông dân. Mẹ tiễn con lên đường chỉ dặn một câu giản dị:

"Con đi vì nước, mẹ chỉ mong con sống xứng đáng với màu áo bộ đội."

Lời dặn ấy theo Minh trên từng cây số hành quân.

Xe lăn bánh trên con đường đất đỏ ngoằn ngoèo giữa rừng sâu. Hai bên đường là những hố bom còn mới. Có đoạn, mặt đường vừa được các nữ thanh niên xung phong san lấp trong đêm. Những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi, bàn tay còn đầy bùn đất nhưng khuôn mặt vẫn ánh lên nụ cười lạc quan.

Mỗi lần xe đi qua, các chị lại giơ cao chiếc mũ tai bèo, hô lớn:

– Đi mạnh giỏi nhé các anh!

Những lời động viên ngắn ngủi ấy tiếp thêm sức mạnh cho đoàn xe tiếp tục vượt núi.

Thế nhưng, Trường Sơn chưa bao giờ là con đường bình yên.

Máy bay địch ngày đêm quần thảo. Chúng trút bom xuống những cung đường trọng yếu, cầu cống, bến phà và các kho hàng. Có ngày, một đoạn đường chỉ dài vài trăm mét phải hứng chịu hàng chục trận ném bom.

Ban ngày, bộ đội ngụy trang xe dưới tán rừng. Đêm xuống, khi ánh trăng vừa khuất sau đỉnh núi, đoàn xe mới nối đuôi nhau lặng lẽ xuất phát. Đèn pha bị che kín, chỉ còn một khe sáng nhỏ đủ để người lái nhận ra vệt đường phía trước.

Nhiều lúc, xe chỉ cách vực sâu vài gang tay.

Có lần, một quả bom nổ ngay phía trước đầu xe. Đất đá tung mù mịt. Khi khói bụi tan đi, con đường đã bị cắt đứt. Không ai bảo ai, các chiến sĩ công binh cùng lực lượng thanh niên xung phong lập tức lao vào san lấp. Người dùng xẻng, người dùng cuốc, người gùi từng bao đất. Chỉ vài giờ sau, tuyến đường lại được thông.

Họ thường nói với nhau:

"Tim có thể ngừng đập, nhưng đường Trường Sơn không thể tắc."

Đó không chỉ là khẩu hiệu, mà là lời thề của cả một thế hệ.

Có những chuyến xe phải đi suốt ba đêm liền không nghỉ. Người lái xe mệt đến mức vừa lái vừa tự hát thật to để chống lại cơn buồn ngủ. Có khi họ lấy nước suối tạt lên mặt, cắn một quả ớt cay hay nhờ đồng đội trò chuyện liên tục để giữ tỉnh táo.

Trong cabin chật hẹp, ngoài tay lái và bản đồ, Minh luôn mang theo một chiếc khăn tay mẹ thêu trước ngày nhập ngũ. Mỗi lần dừng xe, anh lại lấy chiếc khăn ra lau bụi rồi cẩn thận cất vào túi áo ngực.

Một đêm cuối mùa mưa, đoàn xe nhận lệnh chở gấp lương thực và đạn dược vào chiến trường miền Nam.

Mưa như trút nước.

Đường trơn trượt.

Nhiều đoạn xe phải bò từng mét.

Bất ngờ, tiếng máy bay gầm rú xé toang màn đêm.

"Máy bay!"

Tiếng hô vang lên.

Những quả bom liên tiếp dội xuống sườn núi.

Chiếc xe đi đầu bốc cháy. Một đồng đội của Minh bị thương nặng.

Không chần chừ, Minh cùng các chiến sĩ khác lao tới kéo đồng đội ra khỏi cabin. Dưới làn bom vẫn chưa dứt, họ vừa cứu người, vừa tìm cách giữ những thùng hàng còn nguyên vẹn. Với họ, mỗi hòm đạn, mỗi bao gạo đều có thể quyết định sự sống còn của các đơn vị nơi tiền tuyến.

Đêm ấy, đoàn xe mất nhiều giờ mới vượt qua được trọng điểm.

Khi đến điểm tập kết, ai nấy đều lấm lem bùn đất và khói súng. Nhưng nhìn hàng hóa được bàn giao đầy đủ, mọi người đều nở nụ cười.

Một chiến sĩ già vỗ vai Minh:

– Chúng ta không chỉ chở hàng. Chúng ta đang chở niềm tin của hậu phương vào tiền tuyến.

Câu nói ấy theo Minh suốt những năm tháng sau này.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi nghe tin miền Nam hoàn toàn giải phóng, những người lính Trường Sơn ôm chầm lấy nhau giữa cánh rừng già. Có người cười, có người khóc.

Họ nhớ những đồng đội đã mãi mãi nằm lại bên những cung đường, dưới những tán cây, bên những bến phà và trong các trọng điểm bom đạn. Có người chưa kịp trở về gặp mẹ. Có người còn dang dở lời hẹn với người thương.

Chiến thắng hôm nay được đổi bằng biết bao tuổi xuân.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều đoạn đường Trường Sơn trở thành đường Hồ Chí Minh. Xe cộ nối nhau đi lại trên những cung đường từng đầy bom đạn. Những cánh rừng năm xưa dần xanh trở lại. Tiếng chim rừng thay cho tiếng máy bay.

Những cựu chiến binh khi trở lại chiến trường xưa thường lặng lẽ cúi đầu trước những nghĩa trang liệt sĩ, trước các bia tưởng niệm bên đường. Họ hiểu rằng, mỗi mét đường còn lại hôm nay đều được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và máu của biết bao người.

Đường Trường Sơn không chỉ là một tuyến vận tải quân sự. Đó là biểu tượng của ý chí Việt Nam – nơi con người có thể vượt qua núi cao, vực sâu, bom đạn và mọi gian khổ vì khát vọng độc lập, tự do và thống nhất đất nước.