Đường Trường Sơn – Con đường huyền thoại (1)

Từ những ngày đầu “xoi đường”…

Lực lượng ban đầu của Đoàn 559 gồm 500 cán bộ, chiến sĩ được tổ chức thành Tiểu đoàn giao liên vận tải 301 và các bộ phận: Xây dựng bảo quản kho, bao gói hàng, sửa chữa vũ khí, chế biến thực phẩm và vận chuyển vào chiến trường...

Đoàn 559 đã chọn khe Hó, nằm giữa một thung lũng ở Tây Nam Vĩnh Linh là địa điểm xuất phát đầu tiên để tiến vào Trường Sơn “xoi đường”, lập trạm, ban đầu lấy sức người gùi là chính trên con đường nhỏ hẹp. Khẩu hiệu có tính chất mệnh lệnh lúc này là "ở không nhà, đi không để dấu, nấu không để khói, nói không thành tiếng". Các "đường dây" gùi hàng phải chủ động tránh địch, tránh cả dân để bảo toàn lực lượng, bảo đảm tuyệt đối bí mật, an toàn của tuyến đường.

Ngày 13-8-1959, chuyến hàng đầu tiên chính thức vượt Trường Sơn. Sau 8 ngày đêm vượt qua sông sâu, suối dữ, đèo cao và hệ thống đồn bốt chốt chặn nghiêm ngặt của địch, hàng được bàn giao cho chiến trường Trị Thiên gồm 20 khẩu tiểu liên, 20 khẩu trường, 10 thùng đạn các loại... Đây là một cái mốc có ý nghĩa to lớn đối với cách mạng Việt Nam, vì mỗi khẩu súng, viên đạn đến với chiến trường là thể hiện của lòng dân ý Đảng, là tình cảm của Bác Hồ, của nhân dân miền Bắc gửi tới đồng bào, chiến sĩ miền Nam ruột thịt.

Cũng trong tháng 5-1959, Tổng Quân ủy và Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Đoàn B90 tăng cường cho Liên khu V “xoi đường” nối hai chiến trường Khu V và Nam Bộ, nối thành hành lang chiến lược Nam-Bắc. Đoàn B90 gồm 25 cán bộ và chiến sĩ, ngày 20-6-1959 đã vượt thượng nguồn sông Bến Hải theo đường giao liên hành quân qua miền tây Trị-Thiên vào Quảng Nam. Tiếp đó, Liên khu V quyết định sáp nhập Đoàn B90 với Đội vũ trang công tác tỉnh Đắc Lắc, lấy phiên hiệu là B4 do đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Đắc Lắc phụ trách. B4 chia thành 2 bộ phận “xoi đường” vào Nam Bộ.

Như vậy, đến cuối năm 1959, tuyến hành lang giao liên vận tải quân sự Trường Sơn đã được thiết lập, thật sự trở thành cầu nối giữa căn cứ địa miền Bắc với chiến trường miền Nam. Tuy mới nửa năm thành lập, vừa tổ chức vừa xây dựng lực lượng, vừa “xoi đường” vận chuyển vũ khí, trang bị chi viện cho miền Nam, đưa cán bộ, chiến sĩ từ Bắc vào Nam chiến đấu, tuyến vận tải quân sự chiến lược cũng như sự có mặt của những con người, khẩu súng, viên đạn ở chiến trường lúc này tuy còn ít ỏi nhưng có ý nghĩa vô cùng lớn lao trong việc xây dựng LLVT nhân dân, trực tiếp góp phần đưa cách mạng miền Nam phát triển lên một cao trào mới.

Trung ương Đảng, Tổng Quân ủy và Bộ Quốc phòng luôn luôn theo dõi sát sao từng bước đi của Đoàn 559. Trong thư gửi Đoàn 559 nhân dịp Xuân Canh Tý (1960), Tổng Quân ủy đánh giá: "Các đồng chí đã đảm nhận một nhiệm vụ rất vinh quang, góp phần cống hiến rất cụ thể vào sự nghiệp đấu tranh hoàn thành giải phóng dân tộc của nhân dân ta... Nhờ có tinh thần yêu nước, cách mạng cao, nên các đồng chí đã vượt khó khăn gian khổ, đạt được những kết quả bước đầu rất tốt đẹp...".

đến “Con đường huyền thoại”!