Đường Trường Sơn – ký ức người lính vận tải-NDC
những năm tháng ấy, Trường Sơn không phải là một con đường. Nó là một mạch sống, vừa nuôi dưỡng chiến trường, vừa nuốt chửng không biết bao nhiêu tuổi trẻ.
Ông Lê Mã Lương từng kể rằng, có những ngày ông không còn khái niệm thời gian. Chỉ biết hôm nay còn sống thì tiếp tục đi, còn ngày mai thì để rừng quyết định.
1. Con đường không ngủ
Trên Trường Sơn, ban ngày gần như không ai dám di chuyển. Máy bay trinh sát quần thảo liên tục. Khi mặt trời lặn, con đường mới “thức dậy”.
Từng đoàn xe kín đèn, phủ ngụy trang, lặng lẽ bò qua những đoạn dốc trơn như đổ mỡ. Tiếng động cơ bị bóp nghẹt, chỉ còn tiếng kim loại va nhẹ và tiếng bước chân của những người dẫn đường.
Ông kể:
Có những đêm, xe phải dừng giữa rừng vì bom đánh sát đường
Có những đoạn, cây rừng bị xé nát đến mức không còn nhận ra lối cũ
Và có những lần, cả đoàn xe phải chờ đến sáng, nằm im giữa rừng như không tồn tại
2. Những người “mở đường trong lửa”
Không chỉ có bộ đội lái xe, Trường Sơn còn có những người mở đường – phần lớn là thanh niên rất trẻ.
Họ:
Gùi đá vá đường sau mỗi trận bom
Khiêng từng khúc gỗ làm cầu tạm
Và có khi dùng chính thân mình để đánh dấu lối đi khi địa hình bị phá hủy
Ông Lê Mã Lương từng nhấn mạnh rằng:
“Có những con đường không được vẽ bằng bản đồ, mà được đánh đổi bằng máu.”
3. Bom B52 và những khoảnh khắc sống còn
Những trận ném bom rải thảm B52 là ký ức ám ảnh nhất.
Có lúc, mặt đất rung lên như động đất. Rừng già bị bẻ gãy từng mảng lớn. Sau mỗi đợt bom, cả khu vực chỉ còn lại khói, đất đỏ và những hố bom sâu hoắm.
Nhưng điều khiến ông nhớ nhất không phải chỉ là bom, mà là:
Cách con người vẫn tìm nhau sau tiếng nổ
Cách các đơn vị vẫn ghép lại đội hình sau khi bị chia cắt
Và cách họ tiếp tục hành quân như chưa từng gục ngã
4. Những người trẻ và “cái tuổi không kịp lớn”
Ông từng nói về những người đồng đội của mình – nhiều người chỉ mới mười tám, đôi mươi.
Họ chưa kịp hiểu hết cuộc đời, nhưng đã sống trong một thế giới nơi:
Một bữa ăn là chia sẻ giữa rừng sâu
Một giấc ngủ là nằm giữa đường hành quân
Và một ngày bình yên là không có tiếng máy bay
Có những người chỉ kịp đi qua chiến trường vài tháng, rồi nằm lại đâu đó giữa Trường Sơn, không bia mộ, không tên cụ thể.
5. Điều còn lại sau chiến tranh
Khi chiến tranh kết thúc, những người như Lê Mã Lương trở về, nhưng Trường Sơn vẫn ở lại trong ký ức.
Ông từng nói đại ý rằng:
Chiến tranh không chỉ là mất mát
Mà còn là nơi con người bộc lộ hết lòng can đảm, tình đồng đội và niềm tin sống
Và “thời hoa lửa”, theo cách ông hiểu, không phải để ca ngợi chiến tranh, mà là để nhớ rằng:
Có một thế hệ đã sống và trưởng thành trong hoàn cảnh khốc liệt nhất, nhưng vẫn giữ được tình người.N
