ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN - TẬP 21: HANG TÁM CÔ – TÁM THANH NIÊN XUNG PHONG VÀ 9 NGÀY TRONG LÒNG NÚI

Trên Đường 20 - Quyết Thắng, đoạn đường xuyên qua vùng núi phía Tây Quảng Bình, có một địa danh mà mỗi khi nhắc đến đều gợi lên sự xúc động sâu sắc: Hang Tám Cô.

Đây không chỉ là một hang đá bên đường. Nơi này ghi dấu sự hy sinh của tám thanh niên xung phong trong những năm tháng Đường 20 phải hứng chịu những trận đánh phá vô cùng ác liệt. Điều đặc biệt của câu chuyện là tám người hy sinh trong hang gồm 4 nam và 4 nữ, nhưng địa danh lại được gọi là “Hang Tám Cô”.

Năm 1972, Đường 20 - Quyết Thắng là một trong những tuyến vận tải quan trọng vượt Trường Sơn. Con đường nối khu vực Phong Nha với tuyến đường phía Tây trên đất Lào, góp phần đưa người và hàng hóa từ hậu phương vào chiến trường. Chính vì vậy, tuyến đường thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá.

Những thanh niên xung phong làm nhiệm vụ ở đây phải sống trong điều kiện đặc biệt khắc nghiệt. Công việc của họ là giữ cho con đường luôn thông suốt: san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm giao thông và khắc phục những đoạn bị phá hoại.

Tám người quê ở huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, gia nhập lực lượng thanh niên xung phong vào tháng 6 năm 1971 và được điều vào Quảng Bình, thuộc Đội 163, Ban 67 trên Đường 20 - Quyết Thắng. Trong tám người có bốn nam, bốn nữ; người lớn tuổi nhất 37 tuổi, bảy người còn lại chỉ khoảng 18–20 tuổi.