ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN - TẬP 21: HANG TÁM CÔ – TÁM THANH NIÊN XUNG PHONG VÀ 9 NGÀY TRONG LÒNG NÚI (Tiếp)

Mãi đến năm 1996, trong quá trình thi công đường, việc tìm kiếm và đưa hài cốt tám liệt sĩ ra khỏi hang mới được tiến hành. Theo tư liệu của Ban Tuyên giáo - Ban Quản lý Lăng, lực lượng công binh đã phải sử dụng thuốc nổ để phá đá và đào bới trong nhiều ngày mới tiếp cận được bên trong.

Sau khoảng 25 năm, tám người cuối cùng mới được đưa ra khỏi nơi họ đã nằm lại.

Đó là một khoảng thời gian dài hơn cả tuổi đời của nhiều người trẻ đang đứng trước cửa hang ngày nay.

Hài cốt của tám liệt sĩ sau đó được đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Thọ Lộc, huyện Bố Trạch, Quảng Bình.

Còn nơi họ hy sinh được gìn giữ như một địa chỉ lịch sử.

Có một chi tiết rất thú vị về cái tên “Hang Tám Cô”.

Nhiều người khi lần đầu nghe tên địa danh này thường nghĩ rằng tám người hy sinh đều là nữ.

Nhưng thực tế có bốn nam và bốn nữ.

Tên “Hang Tám Cô” đã xuất hiện từ trước sự kiện năm 1972. Theo một tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, trước đó khu vực này thường có tám nữ thanh niên xung phong đến trú ẩn, nghỉ ngơi nên mọi người quen gọi là “Hang Tám Cô”. Về sau, khi lực lượng nam thanh niên xung phong cùng tham gia công việc tại đây, tên gọi vẫn được giữ lại.

Vì thế, cái tên ấy không chỉ nói về giới tính của những người nằm lại.

Nó trở thành tên gọi gắn với một câu chuyện, một địa danh và ký ức về những người trẻ đã hy sinh để giữ cho Đường 20 được thông suốt.