DƯƠNG VĂN MẠNH – NGƯỜI LIÊN LẠC VIÊN TUỔI 16 GIỮA LỬA ĐẠN
Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, khi Nam Bộ còn chìm trong khói lửa, giữa vùng đất Bà Rịa – nơi chiến sự diễn ra ác liệt từng ngày – đã có một thiếu niên lặng lẽ góp phần vào dòng chảy lịch sử bằng lòng dũng cảm và sự kiên trung hiếm có. Đó là Dương Văn Mạnh, người liệt sĩ tuổi mười sáu, một trong những gương mặt nhỏ tuổi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Dương Văn Mạnh sinh năm 1930 tại ấp Tây, xã Long Phước, thị xã Bà Rịa. Tuổi thơ của anh gắn với mái trường làng và những con đường đất đỏ quen thuộc. Khi còn rất trẻ, anh đã sớm tiếp xúc với các phong trào thanh niên, tham gia tổ chức Thanh niên Tiền phong và nuôi dưỡng trong mình tinh thần yêu nước giản dị nhưng sâu sắc.
Năm 1945, khi Sài Gòn – Gia Định rơi vào vòng kiểm soát của quân Pháp, phong trào cách mạng bị đàn áp dữ dội, Dương Văn Mạnh rời Sài Gòn trở về quê nhà. Ở Long Phước, anh tiếp tục tham gia đội du kích xã, đảm nhiệm công việc liên lạc – một nhiệm vụ thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng trong điều kiện chiến tranh thiếu thốn và hiểm nguy luôn rình rập. Không chỉ đưa tin, chuyển thư, anh còn góp mặt trong các hoạt động tuyên truyền, văn nghệ kháng chiến, góp phần giữ vững tinh thần cho nhân dân và lực lượng vũ trang địa phương.
Tháng 3 năm 1946, Đội du kích Quang Trung được thành lập – một trong những lực lượng vũ trang đầu tiên của vùng Bà Rịa. Trong đội hình ấy, Dương Văn Mạnh là thành viên nhỏ tuổi nhất, nhưng lại được giao nhiệm vụ liên lạc trọng yếu giữa các phân đội đóng tại Long Phước và Long Tân. Những chuyến đi của anh thường xuyên băng qua vùng kiểm soát của địch, nơi mỗi cánh rừng, mỗi bờ ruộng đều có thể trở thành nơi mai phục.
Và rồi, trong một lần làm nhiệm vụ, bi kịch đã xảy ra. Khi đang mang theo một bức thư quan trọng của chỉ huy đội, Dương Văn Mạnh bị lính Lê dương phục kích và bắt giữ. Trong khoảnh khắc sinh tử, anh đã kịp thời tiêu hủy tài liệu để bảo vệ bí mật cách mạng. Sau đó là những ngày tra tấn liên tiếp, dã man, nhằm buộc cậu thiếu niên khai ra tổ chức. Nhưng mọi đòn roi đều không khuất phục được ý chí của người chiến sĩ nhỏ tuổi ấy.
Không khai thác được gì từ cậu bé 16 tuổi, quân địch đã quyết định xử bắn anh. Dương Văn Mạnh ngã xuống giữa tuổi đời còn quá trẻ, nhưng tinh thần kiên cường của anh đã trở thành biểu tượng cho lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng trong những ngày đầu kháng chiến.
Nhiều thập kỷ sau, ngày 23 tháng 7 năm 1997, Nhà nước Việt Nam truy tặng Dương Văn Mạnh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận sự hy sinh anh dũng của một thiếu niên đã sống và ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ngày nay, tên anh được đặt cho trường học và công viên tại quê hương Bà Rịa – Vũng Tàu, như một lời nhắc nhở thế hệ sau về một tuổi trẻ đã hóa thành bất tử giữa những năm tháng hoa lửa.
