Đường về nhà mờ mịt khói nhang
Trên con đường làng ở Quảng Trị, có những buổi chiều bảng lảng khói nhang. Gió nhẹ thổi qua, mang theo mùi trầm hương lan xa, quyện vào không gian một nỗi buồn rất khó gọi tên.
Đó là con đường trở về.
Nhưng không phải ai cũng có thể trở về trọn vẹn.
Một người lính năm xưa, sau bao năm chiến tranh, nay lần theo lối cũ tìm lại quê nhà. Con đường đất vẫn đó, hàng tre vẫn nghiêng mình trong gió. Nhưng hai bên đường, giờ đây là những hàng bia mộ – ngay ngắn, lặng im.
Khói nhang bay lên từ từng nấm mộ.
Anh bước chậm lại.
Mỗi bước chân như nặng hơn, bởi dưới lớp đất kia có thể là bạn bè, là người thân, là những người đã cùng anh đi qua những ngày tháng sinh tử. Những cái tên quen thuộc giờ được khắc lên bia đá, thay cho những tiếng gọi năm nào.
Anh dừng lại trước một ngôi mộ.
Không cần biết chính xác đó là ai, anh vẫn cúi xuống, thắp một nén nhang. Khói nhang bay lên, mỏng manh nhưng da diết, như sợi dây nối giữa người sống và người đã khuất.
Con đường về nhà của anh giờ không còn đơn thuần là con đường dẫn đến mái ấm. Nó trở thành hành trình đi qua ký ức, đi qua mất mát, đi qua những khoảng trống không thể lấp đầy.
Có những người đã về.
Nhưng cũng có những người chỉ “trở về” qua làn khói nhang.
Người lính đứng lặng giữa con đường mờ khói. Không còn tiếng súng, không còn bom rơi. Chỉ còn lại sự yên tĩnh – một sự yên tĩnh thấm đẫm hy sinh.
Chiến tranh đã lùi xa,
nhưng trên những con đường quê như thế,
nó vẫn hiện diện –
trong từng nén hương,
trong từng bước chân chậm lại,
trong từng ánh mắt lặng nhìn về quá khứ.
Và giữa làn khói nhang mờ ảo ấy,
người ta hiểu rằng:
hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng rất nhiều con đường
không bao giờ có thể trở về như cũ.
