Duyên Hải - Căn cứ địa, cái nôi ra đời bộ đội tỉnh Trà Vinh

Ngày 8-8-1958, Tỉnh ủy bí mật cho đào hầm súng ở Rạch Múc, La Chi xã Long Vĩnh, đem lên được 32 khẩu. Những khẩu súng này ta chỉ chôn hơn 4 năm, vì kỹ thuật bảo quản súng chôn ta nắm không kỹ nên khi đem súng lên, nhiều khẩu bị rỗ nòng, mục báng. Đồng chí Nguyễn Văn Tiết Bí thư Huyện ủy cũng cho bí mật đào số súng mà trước đây huyện lén giấu tại gò mả ấp 13 xã Long Hữu, đồng thời có kế hoạch phân chia cho từng xã để trang bị cho lực lượng tự vệ. Sau khi phân chia sắp xếp, đồng chí Nguyễn Văn Tiết được rút về tỉnh.

Huyện ủy, lúc này do đồng chí Lâm Văn Vui (Sáu Hậu) làm Bí thư, đã tập trung các đồng chí cán bộ đảng viên bị lộ hay điều lắng về khu rừng Long Hữu, Hiệp Thạnh để xây dựng lực lượng vũ trang (có một thời kỳ ngắn (59-60), đồng chí Lê Văn Nhung Tỉnh ủy viên về thay đồng chí Lâm Văn Vui làm Bí thư Huyện ủy).

Ngày 15-4-1959, Tỉnh ủy tổ chức trung đội vũ trang tuyên truyền đầu tiên của tỉnh ra mắt nhân dân ở ấp Láng Cháo xã Trường Long Hòa. Trung đội gồm 2 tiểu đội bộ binh, có tổ trinh sát, tổ cứu thương do đồng chí Phan Quốc Hùng (Sáu Hoàng) chỉ huy. Về danh nghĩa công khai tung vào vùng địch đây là “Tiểu đoàn Cửu Long”.

Danh sách Trung đội gồm : (Tên bí danh)

Tiểu đội 1 : Quyết - Tâm - Chiến - Đấu - Thực - Hiện - Dân - Cày - Có - Ruộng.hình thành đại đội. Đại đội do đồng chí Giáp Văn Đáng (Tự Thái) làm Đại đội trưởng, đồng chí Nguyễn Văn Tiêu (Ba Tè) làm Đại đội phó, đồng chí Phạm Văn Chưởng làm Chính trị viên.

Tiểu đội 2 : Tích - Cực - Tiến - Lên - Xây - Dựng - Chủ - Nghĩa - Xã - Hội.

Tổ trinh sát : Phải - Sinh - Tử - Bất - Ly.

Tổ cứu thương : Tận - Tụy - Phục - Vụ.

Tổ công xưởng : Sản - Xuất - Nhanh.

Các tên đều là bí danh.

Đồng chí Trần Văn Long thay mặt Tỉnh ủy giao nhiệm vụ và đọc tuyên ngôn hoạt động của đội.

Đây là đội chủ lực của tỉnh trong thời kỳ “Hòa bình phát triển đã qua, toàn dân khởi nghĩa chưa tới”. Nó là lực lượng đàn anh của đội tự vệ, du kích ở các huyện xã.

Hình ảnh và tiền đồ phát triển của nó trong phạm vi Duyên Hải và cả tỉnh Trà Vinh giống như đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân thu nhỏ mà Chủ tịch Hồ Chí Minh thành lập ngày 22-12-1944 ở căn cứ Cao Bắc Lạng.

Tiếp theo là trung đội 1, vào tháng 9-1959 trung đội thứ 2 được thành lập gồm 2 tiểu đội :

Tiểu đội 1 : Hòa - Bình - Thống - Nhất - Độc - Lập - Dân - Chủ - Giàu - Mạnh.

Tiểu đội 2 : Phát - Hỏa - Xung - Phong - Giải - Quyết - Trận - Địa - Nhanh.

Hai Trung đội và một văn phòng gồm các đồng chí : Hai Hải, Ba Đoàn, Tư Kết, Năm Nhất, Trí, Đấu, Tranh hình thành đại đội. Đại đội do đồng chí Giáp Văn Đáng (Tự Thái) làm Đại đội trưởng, đồng chí Nguyễn Văn Tiêu (Ba Tè) làm Đại đội phó, đồng chí Phạm Văn Chưởng làm Chính trị viên.

Lúc này chỉ huy quân sự toàn tỉnh do Ban Quân sự Tỉnh ủy đảm nhiệm : Trưởng ban là đồng chí Trần Văn Long (Mười Dài). Các đồng chí Sáu Hoàng, Năm Ruộng làm Phó ban.

Như vậy trong cuộc đấu tranh vũ trang chống Mỹ cứu nước, Duyên Hải trở lại là căn cứ địa của tỉnh Trà Vinh và là cái nôi ra đời của bộ đội tỉnh.