DUYÊN NGHIỆP TÌNH BÁO NƠI CHIẾN TRƯỜNG

Nhiều người vẫn thường tò mò vì sao Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh lại bước chân vào con đường tình báo, nhưng thực tế, đó không phải là sự chủ động lựa chọn của cá nhân ông, và cũng chẳng phải do bản thân nghề nghiệp tự "chọn" lấy ông. Đó là sự sắp đặt đầy thiện chí, sự quan tâm sâu sắc và gửi gắm tin tưởng từ những người đồng chí của cha ông như bác Sáu Thọ, chú Văn Tiến Dũng và chú Sáu Nam (Đại tướng Lê Đức Anh).

Thời điểm ấy, khi công bằng mà nhìn nhận, bản thân ông chưa có năng lực gì nổi trội để có thể được nhìn nhận và lựa chọn theo cách thông thường. Các chú các bác chọn gửi gắm ông vào cơ quan tình báo ở Campuchia – một đơn vị quân đội tuyệt đối đáng tin cậy – bởi nơi đó quy tụ những người chỉ huy vô cùng tốt bụng, uyên bác, trung thành và đầy nghiêm khắc như ông Tư Văn hay ông Vũ Chính (người sau này trở thành bố vợ của ông). Các ông tin rằng gửi ông vào môi trường ấy, dưới sự dìu dắt của Thiếu tướng tình báo Ba Quốc, ông sẽ không bao giờ bị bỏ rơi mà trái lại, sẽ được rèn giũa nghiêm khắc để trưởng thành.

Sương gió chiến trường và những bài học xương máu

Bước chân vào chiến trường Campuchia, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh may mắn có được người thầy đầu tiên vô cùng nghiêm khắc là Thiếu tướng Ba Quốc. Ông vẫn nhớ như in lời gáo nước lạnh ngày đầu gặp mặt: "Cậu được ăn chơi sung sướng từ nhỏ, còn đây là công việc sống chết. Cậu hãy cân nhắc, không làm được thì xin về". Hiểu được trách nhiệm phải dìu dắt con của một ủy viên Bộ Chính trị được Đại tướng Lê Đức Anh trực tiếp gửi gắm, ông Ba Quốc ban đầu chưa thể dành trọn niềm tin cho chàng thanh niên trẻ. Thế nhưng, qua năm tháng cùng làm việc suốt hai thập kỷ, vượt qua bao thử thách, vị thủ trưởng nghiêm khắc ấy đã dành cho ông trọn vẹn sự thương yêu, thấu hiểu, bảo ban và tin tưởng sâu sắc.

May mắn thứ hai chính là môi trường chiến trường Campuchia đầy khốc liệt, căng thẳng nhưng lại dồi dào thông tin đã giúp ông học hỏi và tôi luyện bản thân mỗi ngày. Sự khắc nghiệt đến từ áp lực công việc, nơi nghề nghiệp tuyệt đối không dung thứ cho bất kỳ sai lầm nào bởi nó định đoạt ranh giới giữa sống và chết, thành bại hay thắng thua. Chính guồng quay đó đã ép ông phải làm việc, phải không ngừng tư duy vượt lên giới hạn bản thân. Cho đến tận hôm nay, ông vẫn giữ được sự dẻo dai có thể thức trắng 24 tiếng trong trạng thái làm việc cường độ cao, rồi sau đó ngủ liền mạch 2-3 ngày.

Nghề tình báo đã bồi đắp cho ông sự thấu đáo về bản chất của kẻ thù và những mối đe dọa xâm hại đến đất nước. Nó giúp ông rèn luyện sự nhất quán trong quan điểm, đồng thời thấu hiểu sâu sắc hơn những lựa chọn của thế hệ cha anh đi trước. Nhờ đó, trong công tác đối ngoại quốc phòng sau này, dẫu có những chỗ linh hoạt thương lượng, mềm dẻo uyển chuyển, nhưng khi bước đến ranh giới thiêng liêng xâm phạm lợi ích quốc gia, ông luôn giữ vững một thái độ kiên quyết và rõ ràng.

Nhờ có người dẫn dắt tận tình và một môi trường tôi luyện phù hợp, ông dần bước ra khỏi đáy sâu tuyệt vọng ngày mẹ qua đời. Khi rời chiến trường Campuchia vào năm 1989, hành trang quý giá nhất đọng lại trong ông là niềm tin vững chắc vào bản thân và phương pháp làm việc của chính mình. Dù năm ấy, ông tự nhận mình chỉ vừa mới bước qua ranh giới con số không một chút ít, nhưng ít ra, ông đã tường minh nhìn thấy con đường mình phải đi và tuyệt đối tin tưởng rằng con đường ấy hoàn toàn đúng đắn.