ẹ Việt Nam anh hùng Hoàng Thị Vạy
Mẹ Việt Nam anh hùng Hoàng Thị Vạy ở thôn Phong Cốc, xã Xuân Minh, huyện Thọ Xuân đã bao ngày đêm không tròn giấc ngủ vì thương nhớ 2 người con trai là liệt sĩ Nguyễn Văn Tuyển và liệt sĩ Nguyễn Văn Thành. Các anh hy sinh ở chiến trường miền Nam, đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt.
Mẹ thường mơ thấy 2 anh trong giấc ngủ chập chờn, và thức dậy thắp hương để an ủi chính mình và an ủi vong linh của những người con đã hy sinh vì nước. Ngày các anh đi... Mẹ còn nhớ rõ. Lúc đó các anh còn trẻ lắm, mới 18, đôi mươi. Các anh động viên Mẹ đừng khóc. Mẹ lại động viên các anh yên tâm lên đường, rồi lặng lẽ khóc thầm. Tuổi đã cao, những ký ức, hoài niệm của Mẹ Hoàng Thị Vạy thường không còn rõ ràng. Có lúc Mẹ mơ hồ giật mình, tưởng tượng tiếng súng giặc thù bắn trúng con mình ngoài mặt trận, mà như bắn vào tim Mẹ nơi quê nhà.
Mỗi buổi chiều về, khi làn khói lam bay trên mái bếp, Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Miến ở thôn 8, xã Vân Sơn, huyện Triệu Sơn lại ngồi bên thềm nhà nhìn ra ngoài ngõ trông đợi các con trở về. Đất nước giải phóng đã gần 50 năm rồi, nhưng Mẹ vẫn ngồi đó đằng đẵng chờ đợi, dù biết rằng hai người con trai là liệt sĩ Lê Văn Nhạn và liệt sĩ Lê Văn Yến sẽ mãi mãi không về. Một mình mẹ lặng lẽ suốt bao năm qua, ra ngóng vào trông, đôi mắt đã cạn khô dòng lệ vì thương nhớ. Mẹ nhớ hồi đó, người anh đi trước, 18 tuổi, còn người em đi sau, mới tròn 15. Ra đi rồi không về nữa....Người em hy sinh trước, rồi đến giấy báo tử của người anh. Có nỗi đau nào xé lòng hơn, khi chỉ trong 3 ngày, mẹ nhận về 2 giấy báo tử của 2 con?. Tuổi đời đã gần tròn một thế kỷ, sức khỏe Mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Miến đã yếu, đi lại khó khăn hơn và những cơn đau mỏi tuổi già ngày một nhiều hơn. Năm xưa, người mẹ kiên cường này đã từng nuốt nước mắt tiễn con ra mặt trận, nay Mẹ vẫn vẹn nguyên, sắt son một lòng vì nước, biết nén nỗi đau riêng vì cuộc đời chung. Tinh thần ấy, được Mẹ truyền cho thế hệ sau gìn giữ và phát huy. Mẹ gắng sức đến nghĩa trang thắp hương cho các anh hùng liệt sĩ và thăm phần mộ con mình là liệt sỹ Lê Văn Yến. Hài cốt Liệt sĩ Lê Văn Yến mới được quy tập về đây 3 năm trước. Còn liệt sĩ Lê Văn Nhạn là anh trai của liệt sĩ Lê Văn Yến thì vẫn chưa tìm thấy mộ.
Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thông ở xã Trường Trung huyện Nông Cống sinh năm 1924. Tuổi già thường hay lẫn, nhưng những câu chuyện về chồng, về con, về cách mạng thì Mẹ vẫn nhớ như in. Qua lời kể của Mẹ, ký ức như những thước phim quay chậm tái hiện một phần lịch sử dân tộc. Cũng như những người phụ nữ khác trải qua chiến tranh, cả cuộc đời Mẹ Thông gắn với sự nghiệp cách mạng của quê hương, đất nước. Chồng đi bộ đội chống Pháp, Mẹ ở nhà nuôi con một mình, rồi lại động viên 5 người con tham gia kháng chiến chống Mỹ và bảo vệ biên giới của Tổ quốc. Hai con trai của Mẹ: liệt sĩ Nguyễn Bá Cường hy sinh trên chiến trường chống Mỹ năm 1968, liệt sĩ Nguyễn Bá Hoa hy sinh khi làm nhiệm vụ Quốc tế tại Campuchia năm 1981. Hai người con khác lại noi gương các anh, tiếp tục lên đường nhập ngũ bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc.
