Em bé liên lạc và quả lựu đạn gỗ
Năm 1952, tại căn cứ kháng chiến thuộc huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, cậu bé liên lạc Nguyễn Văn Tý, 13 tuổi, đã sớm tham gia giúp đỡ bộ đội và cán bộ địa phương. Vì còn nhỏ tuổi, chưa được cầm vũ khí thật, Tý cùng nhiều thiếu niên trong bản tự tìm những khúc gỗ rừng để đẽo thành lựu đạn mô phỏng phục vụ luyện tập. Những “quả lựu đạn gỗ” được các em nâng niu như vũ khí thật, mang theo trong các buổi học quân sự và diễn tập giữa núi rừng Việt Bắc. Ban ngày, Tý làm nhiệm vụ đưa thư, dẫn đường cho cán bộ qua các lối mòn bí mật. Đêm đến, cậu lại cùng bạn bè tập bò, tập ẩn nấp và học cách ném lựu đạn bằng gỗ dưới sự hướng dẫn của du kích địa phương. Dù cuộc sống thiếu thốn, quần áo vá chằng vá đụp, các em vẫn luôn háo hức với mong muốn sau này lớn lên được trực tiếp đánh giặc bảo vệ quê hương. Ông Hoàng Văn Sâm, nguyên du kích xã, từng xúc động kể lại rằng nhiều lần Tý vượt qua vùng địch kiểm soát để chuyển công văn an toàn. Có hôm mưa rét, cậu bé ôm túi tài liệu vào ngực rồi chạy bộ hàng chục cây số xuyên rừng. Tinh thần gan dạ và ý chí của những thiếu niên kháng chiến khiến người lớn cũng phải khâm phục. Sau hòa bình, Nguyễn Văn Tý trở thành cán bộ địa phương, nhưng ông vẫn giữ lại một quả lựu đạn gỗ đã bạc màu theo năm tháng như kỷ vật của tuổi thơ thời chiến. Câu chuyện về em bé liên lạc và quả lựu đạn gỗ mãi là biểu tượng đẹp cho tinh thần “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ”, góp phần làm nên sức mạnh toàn dân trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập của dân tộc.
