EM THIẾU NIÊN GIAO LIÊN NGHE TÍN HIỆU CÒI ĐỊCH TỪ XA

Năm 1974, miền Bắc bước vào những ngày chiến sự căng thẳng cuối cùng. Vùng ven đô Hải Phòng là một trong những nơi địch tuần tra gắt gao, luôn phóng xe lùng sục những ai có dấu hiệu liên lạc với lực lượng cách mạng.

Ở thôn Phù Nghĩa có một cậu thiếu niên nhỏ thó, đôi mắt sáng và đôi tai thính lạ thường: Nguyễn Văn Dậu, mới 13 tuổi nhưng đã được giao nhiệm vụ giao liên địa phương.

Nhiệm vụ của Dậu là chuyển công văn từ hầm bí mật ở xóm Đồi sang điểm giấu trong bãi ngô ven sông Lạch Tray. Công việc tưởng chừng nhẹ, nhưng phải đối mặt với hiểm nguy thường trực: địch hay đi tuần bằng xe Jeep, dùng còi hiệu để liên lạc với nhau.

Nhưng Dậu có một “tài năng” khiến bao người kinh ngạc.
Cậu nghe tiếng còi địch từ rất xa – xa đến mức người lớn cũng chưa nghe thấy gì.

Một buổi chiều rét ngọt tháng Chạp, Dậu vừa nhận công văn từ cán bộ xã thì bất chợt nghiêng đầu, cau mày.

– Địch sắp tới! – cậu nói nhỏ.

Người lớn ngạc nhiên:
– Ở đâu? Tao chưa nghe gì cả!

Dậu khẽ giơ tay ra hiệu im lặng.
Một giây… hai giây… ba giây…

Rồi xa xa, vọng lại tiếng còi dài đặc trưng của xe tuần tra, âm thanh loang loáng trong gió đông.

– Hai xe. Một từ hướng chợ Sặt, một từ bến nước. – Dậu nói chắc nịch.

Chưa đầy một phút sau, y hệt như lời cậu nói, hai xe Jeep lao tới hai đầu xóm.

Nếu lúc ấy Dậu không phát hiện kịp, đường hầm bí mật chắc chắn đã bị lộ.

Sau lần ấy, Dậu được giao nhiệm vụ “tai nghe tiền tuyến”. Mỗi khi đi giao liên, cậu luôn căng tai ra nghe từng tiếng gió, tiếng động cơ, tiếng còi hiệu – thứ tiếng mà bọn lính vẫn dùng để ra dấu cho nhau.

Một đêm mưa phùn, Dậu đang băng qua bãi tha ma để sang phía xóm Dộc thì bỗng khựng lại.
Tiếng mưa rào rạt mơ hồ, nhưng giữa đó có một âm thanh sắc và ngắn:

“Piếp!”

Đó là tiếng còi hiệu loại nhỏ mà địch chỉ dùng khi đi phục kích.

Dậu hiểu ngay:
Chúng đang chặn đường chính.

Nếu quay đầu, nhiệm vụ thất bại.
Nếu đi tiếp, có thể bị bắt.

Cậu thiếu niên không hoảng sợ mà bình tĩnh bước sang một lối mòn hẹp ít ai biết – lối đi này mẹ Dậu trước kia vẫn dùng khi ra bờ sông gánh nước lúc nửa đêm.

Bùn đất lạnh ngập đến mắt cá, mùi cỏ mục ngai ngái, nhưng con đường ấy đã cứu Dậu và lá thư mật.

Khi giao tài liệu xong, người phụ trách trạm sững người:

– Cháu đi đường nào mà thoát được? Địch đang phục kích cả khu vực này đó!

Dậu chỉ cười, chiếc răng khểnh để lộ nét trẻ thơ:

– Tại cháu nghe còi của chúng… khác với mọi hôm.

Nhưng cuộc thử thách lớn nhất đến vào một buổi sớm cuối mùa xuân.

Dậu đang trên đường mang thông tin lên chốt gác ven đê thì từ xa vang lên ba tiếng còi ngắn, một tiếng dài – tín hiệu mà địch chỉ dùng khi bao vây khu vực.

Cậu lập tức hiểu:
Đơn vị ở chốt gác đang bị vây.

Ngay lúc ấy, tiếng súng vang lên ở khoảng cách không xa.
Dậu phải quyết định thật nhanh:
– Đi thẳng sẽ gặp địch.
– Lùi lại thì không kịp báo tin.

Cậu thiếu niên lao vào ruộng lúa mới mạ, nước lạnh cắt vào chân.
Dậu chạy cúi rạp người, vòng sang bờ sông Lạch Tray, men theo con mương nhỏ như một con cá quẫy trong nước.
Trên bờ, ánh đèn pin lia liên tục, tiếng còi hú dồn dập.

Nhờ đôi tai nhạy bén, Dậu xác định được lỗ hổng trong vòng vây:
– Cửa sông phía đông không có hiệu còi báo lại → địch chưa vây hết!

Cậu lập tức chui qua bãi cỏ rậm, lách qua chuồng trâu bỏ hoang và lao thẳng đến chốt gác.
Anh chiến sĩ trực trạm mở cửa hầm:

– Trời đất, Dậu đấy à?! Sao cháu đến được đây?

Dậu thở dốc:

– Địch vây rồi! Chặn cả đường lớn! Cháu nghe còi… nên tìm đường vòng!

Nhờ thông tin kịp thời, đơn vị rút sâu vào làng, tránh được vòng vây chỉ trong gang tấc.

Hôm ấy, người chỉ huy nói với Dậu:

– Cháu cứu cả đơn vị đấy, Dậu ạ. Tai cháu thính… mà tim cháu còn thính hơn.

Nhiều năm sau, làng Phù Nghĩa (quê cũ) trở thành thôn Phù Nghĩa, phường Nghĩa Xá, thành phố Hải Phòng (quê mới – mô hình chính quyền 2 cấp).
Những con đường xưa nay đã bê tông hóa, tiếng còi địch không còn nữa, nhưng câu chuyện về cậu thiếu niên giao liên với đôi tai kỳ diệu vẫn được kể bên bến nước.

Em đã nghe tiếng còi địch –
không chỉ bằng tai,
mà bằng tấm lòng yêu làng yêu nước của một thiếu niên
trong thời hoa lửa.