Gác lại người thương nơi quê nhà

Có những chàng trai lên đường khi tuổi đời còn rất trẻ. Họ rời mái nhà thân thuộc, rời cha mẹ, anh em, bạn bè và cả người con gái mà mình thương. Không phải vì họ không biết nhớ, không biết yêu, cũng không phải vì những tình cảm ấy không quan trọng. Ngược lại, chính bởi những tình cảm ấy quá đỗi quý giá nên mỗi cuộc chia tay càng trở nên nặng nề.

Trong câu chuyện của người cựu chiến binh, có một chi tiết rất giản dị nhưng khiến người nghe không khỏi xúc động: ngày lên đường, ông chưa lập gia đình nhưng đã có người thương nơi quê nhà.

Đó là một chàng trai trẻ đang ở tuổi đẹp nhất của cuộc đời.

Trước khi bước vào quân ngũ, ông đã sớm tham gia công tác cách mạng. Khi mới bước sang tuổi 18, ông đã có chí hướng và từng là một cán bộ Đoàn ở địa phương. Những năm tháng ấy, cuộc sống của người thanh niên quê nhà gắn với công việc, phong trào và những hoạt động chung của tuổi trẻ.

Trong cuộc sống bình thường, có lẽ người ta vẫn nghĩ rằng sau những ngày công tác, lao động, người trẻ sẽ trở về với gia đình, với bạn bè và với người mình thương. Một tương lai bình dị có thể được hình dung từ những điều rất nhỏ: một mái nhà, một gia đình, một cuộc sống ổn định.

Nhưng lịch sử đã đặt thế hệ của ông trước một lựa chọn khác.

Đất nước đang trong chiến tranh.

Tiếng gọi của Tổ quốc vang lên từ khắp những miền quê. Những người con trai đến tuổi lần lượt lên đường. Và năm 1967, ông cũng trở thành một trong những người trẻ rời quê hương để bước vào chiến trường.

Phía sau bước chân người lính ấy là một người thương vẫn ở lại.

Không có những lời chia tay được kể lại bằng những câu chuyện quá dài. Transcript không ghi lại cụ thể hai người đã nói với nhau điều gì trước ngày ông lên đường. Nhưng chỉ một chi tiết rằng ông đã có người thương ở quê nhà cũng đủ để chúng ta hình dung phần nào tâm trạng của một người thanh niên khi phải rời xa những điều thân thuộc.

Có thể trong lòng ông khi ấy cũng có những mong ước rất đời thường.

Có thể ông cũng từng nghĩ về ngày trở về.

Có thể giữa hai người từng có những lời hẹn về một tương lai bình yên.

Nhưng chiến tranh không cho người ta quyền lựa chọn thời gian.

Người lính phải đi.

Và người ở lại phải chờ.

Năm 1968, ông tham gia trận chiến đầu tiên trong chiến dịch Mậu Thân tại Huế. Đơn vị của ông thuộc Sư đoàn 324, hoạt động ở vòng ngoài để phối hợp, hỗ trợ cho lực lượng chủ lực.

Từ đó, chiến trường trở thành một phần cuộc sống của ông.

Mười năm ở chiến trường miền Nam, tuổi xuân của ông gần như gửi trọn nơi những trận đánh. Ông kể rằng có những ngày cao điểm phải trải qua năm đến sáu trận. Ngày và đêm nối tiếp nhau trong những nhiệm vụ chiến đấu.

Trong hoàn cảnh ấy, những người lính gần như không còn thời gian cho những chuyện riêng tư.

Một người lính có thể nhớ quê.

Nhớ mẹ.

Nhớ cha.

Nhớ anh em.

Và chắc chắn có thể nhớ người mình thương.

Nhưng khi bước vào trận đánh, tất cả những điều ấy dường như phải được cất lại ở một góc sâu trong lòng.

Ông nói rằng khi vào trận, người lính gần như quên hết, không còn nghĩ nhiều đến chuyện sống chết.

Điều trước mắt là nhiệm vụ.

Là đồng đội.

Là trận đánh.

Là làm sao hoàn thành phần việc của mình.

Có lẽ chính vì thế mà người thương nơi quê nhà trở thành một phần ký ức âm thầm đi cùng người lính qua những năm tháng chiến tranh.

Không phải lúc nào cũng có thư từ.

Không phải lúc nào cũng có tin tức.

Suốt khoảng 10 năm ở chiến trường miền Nam, ông không có thời gian về phép thăm nhà.

Khoảng cách giữa chiến trường và quê hương không chỉ được tính bằng những chặng đường hành quân.

Đó còn là khoảng cách của những năm tháng.

Mười năm.

Một thập kỷ tuổi trẻ.

Trong mười năm ấy, biết bao điều đã thay đổi.

Những người lính gặp nhau giữa chiến trường đôi khi chỉ kịp hỏi về nhau:

“Thằng A, thằng B còn sống không?”

Hôm nay gặp một người đồng đội, ngày mai có thể nghe tin người ấy đã hy sinh.

Chiến tranh khiến sự sống và cái chết trở nên mong manh đến mức những lời hẹn cũng có thể bị thời gian và bom đạn cuốn đi.

Bởi vậy, khi nhắc đến người thương nơi quê nhà, câu chuyện không chỉ là câu chuyện tình cảm của một người lính.

Đó là câu chuyện về những tình cảm riêng tư mà cả một thế hệ đã phải gác lại để hoàn thành nghĩa vụ với đất nước.

Họ không phải những con người không biết sợ hãi.

Họ cũng không phải những người không có ước mơ.

Họ chỉ lựa chọn đặt một điều lớn hơn bản thân lên trước.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội, trải qua gần 30 năm trong màu áo lính. Khi trở về địa phương, ông tiếp tục tham gia công tác cơ sở, từng đảm nhiệm những công việc như Trưởng xóm, Bí thư xóm và phụ trách Hội Người cao tuổi.

Đến hôm nay, ở tuổi 87, ông nhìn thế hệ trẻ bằng niềm vui.

Ông vui khi thấy những người trẻ được sống trong hòa bình, được khỏe mạnh, được học tập, được theo đuổi những ước mơ và được ở bên những người mình yêu thương.

Có lẽ đó chính là điều mà người lính năm xưa từng mong muốn.

Ông không mong thế hệ sau phải sống một tuổi trẻ giống mình.

Ông chỉ mong các cháu biết trân trọng những gì đang có, biết rèn luyện, có chí hướng và sống có trách nhiệm.

Bởi ông hiểu rõ hơn ai hết rằng để có được những ngày bình yên ấy, đã có biết bao người phải rời quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có những người để lại người thương.

Có những người để lại cha mẹ.

Có những người để lại những lời hẹn chưa kịp thực hiện.

Và có những người mãi mãi không trở về.

“Gác lại người thương nơi quê nhà” vì thế không chỉ là câu chuyện về một tình cảm riêng tư của người lính. Đó là một lát cắt của lịch sử, nơi ta nhìn thấy phía sau bộ quân phục là một con người bằng xương bằng thịt – biết yêu thương, biết nhớ nhung, biết mong ngày trở về, nhưng đã lựa chọn lên đường khi Tổ quốc cần.

Hôm nay, khi hòa bình đã trở thành cuộc sống thường ngày, những câu chuyện ấy càng đáng được kể lại.

Để thế hệ trẻ hiểu rằng tình yêu hôm nay được sống trong bình yên là một điều quý giá.

Để mỗi người biết trân trọng những cuộc đoàn tụ, những bữa cơm gia đình, những người mình thương và cả quyền được ước mơ về tương lai.

Bởi đã từng có một thế hệ phải gác lại tình riêng để giữ lấy tình chung, gác lại những dự định của tuổi trẻ để đi qua chiến tranh.

Và chính họ đã góp phần để hôm nay, những người trẻ được sống một cuộc đời mà không phải lựa chọn giữa người mình thương và Tổ quốc.