Gạc Ma – Vòng tròn bất tử giữa lòng đại dương (3)

1. Khi biển Đông gọi tên những người lính

Sau những năm tháng đất nước vừa im tiếng súng kháng chiến, chủ quyền biển đảo của chúng ta lại đứng trước những thử thách ngặt nghèo. Cuối những năm 1980, tình hình Biển Đông chuyển biến vô cùng phức tạp và căng thẳng. Lợi dụng tình thế Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội và gặp không ít trở ngại trong quan hệ ngoại giao, phía Trung Quốc đã ráo riết thực hiện dã tâm độc chiếm Biển Đông. Họ liên tục huy động các hạm đội tàu chiến xuống vùng biển Trường Sa, đơn phương dùng vũ lực chiếm đóng trái phép nhiều bãi đá ngầm thuộc chủ quyền của Việt Nam như chữ Thập, Châu Viên, Ga Ven,…

Trước tình hình ấy, Bộ Tư lệnh Hải quân Việt Nam đã hạ quyết tâm chiến lược thông qua chiến dịch mang mật danh CQ-88 (Chủ quyền 1988). Nhiệm vụ đóng giữ và bảo vệ cụm đảo chìm Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao được đặt lên vai những người chiến sĩ hải quân và công binh trẻ tuổi. Lịch sử lúc bấy giờ không chờ đợi, mỗi cánh buồm ra khơi đều mang theo mệnh lệnh tối cao của non sông: Bảo vệ bằng được chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

2. Cuộc đối đầu của lòng quả cảm và thép súng

Rạng sáng ngày 14/3/1988, dưới bầu trời xám lạnh của Trường Sa, ba con tàu vận tải thô sơ của ta gồm HQ-604, HQ-605 và HQ-505 cùng các chiến sĩ công binh đã áp sát các bãi đá ngầm. Phương châm lúc này là kiên quyết, khôn khéo nhưng phải giữ vững trận địa.

Sơ đồ diễn biến ban đầu của sự kiện 14/3/1988 tại quần đảo Trường Sa

Không khí giữa biển khơi lúc ấy nghẹt thở và căng thẳng tột độ. Đối phương huy động nhiều tàu chiến vũ trang hạng nặng, trang bị pháo hiện đại đến bao vây, ép ta rút lui. Trên bãi đá chìm Gạc Ma, khi quân Trung Quốc hung hãn đổ bộ lên đảo nhằm cướp cờ, những người lính Việt Nam – khi ấy phần lớn là công binh và chỉ có cuốc, xẻng, xà beng để xây dựng đảo – đã đưa ra một quyết định lay động lịch sử. Họ không lùi bước. Họ nắm chặt tay nhau, dùng chính cơ thể mình kết thành một vòng biên cương sống, quây thành một vòng tròn quanh cột cờ Tổ quốc. Đó chính là "Vòng tròn bất tử" – cuộc tiến công của ý chí, của niềm tin sắt đá trước họng súng bạo tàn.

3. Sóng bạt Gạc Ma – nơi máu đỏ nhuộm màu biển xanh

Giữa lòng đại dương bao la, bãi đá Gạc Ma bỗng chốc trở thành một chiến trường khốc liệt không cân sức. Khi lưỡi lê và làn đạn của đối phương điên cuồng trút xuống, máu của những người lính trẻ đã nhuộm đỏ vùng biển san hô.

Trong giây phút sinh tử ấy, lịch sử đã ghi lại những khoảnh khắc nghẹn ngào. Khi Thiếu úy Trần Văn Phương ngã xuống, lời hô rướm máu của anh vang vọng giữa sóng gầm: "Không được lùi bước. Phải để cho máu mình tô thắm lá cờ Tổ quốc!". Ngay lập tức, Binh nhất Nguyễn Văn Lanh xông vào đỡ lấy cán cờ, dù bị đâm bằng lưỡi lê và trúng đạn trọng thương, anh vẫn ghì chặt lá cờ vào lồng ngực quyết không buông. Cách đó không xa, tại bãi đá Cô Lin, Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ đã đưa ra một quyết định táo bạo: Lệnh cho tàu HQ-505 mở hết tốc lực, húc thẳng lên bãi cạn để chiếc tàu trở thành một "pháo đài nổi" giữ đảo. Cánh cổng thép giữ vững chủ quyền đã được mở ra bằng tinh thần quả cảm phi thường như thế.

4. Khúc tráng ca bất tử ngày 14/3/1988

Tiếng súng rền vang rồi cũng lịm dần theo sóng biển. Trong trận chiến ngày hôm đó, tàu HQ-604 và HQ-605 của ta bị đánh chìm. Tàu HQ-505 dù bị bắn cháy song vẫn nỗ lực vượt qua đạn pháo kẻ thù, lao lên bãi cạn. Lực lượng trên tàu HQ-505 vừa dập lửa, giữ đảo, vừa hạ xuồng sang khu vực Gạc Ma để ứng cứu, vớt các chiến sĩ tàu HQ-604 bị chìm đang trôi dạt. Đất nước nghiêng mình tiễn biệt 64 người con ưu tú đã vĩnh viễn nằm lại dưới lòng biển sâu.

Chiến tranh lùi xa, nhưng mỗi khi hòa bình vẫy gọi, những chứng nhân lịch sử may mắn sống sót trở về vẫn bồi hồi, xúc động đến trào nước mắt khi nhớ về khoảnh khắc thiêng liêng ấy. Ông Nguyễn Văn Tấn, trưởng Ban liên lạc Bộ đội Trường Sa, trong lễ giỗ thứ 35 của đồng đội vẫn nghẹn ngào: "Sự nằm lại của các anh luôn gây thương nhớ khôn nguôi cho người ở lại và cũng nhắc nhở chúng ta về một vùng biển thiêng liêng nơi đó có thân xác các anh đang canh giữ, chưa thể trở về cùng gia đình. Sự hy sinh đó cũng nhắc nhở thế hệ hôm nay, những người còn sống không được giây phút nào lãng quên, không mất cảnh giác vì sự toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng". Lời kể giản dị mà can trường ấy là minh chứng đanh thép cho một thế hệ đã gửi lại thanh xuân trong lòng đại dương lạnh giá để đổi lấy sự vẹn toàn cho dáng hình xứ sở.

5. Khi lịch sử trở thành ký ức chung của dân tộc

Bánh xe thời gian vẫn không ngừng luân chuyển, đất nước cũng đã mạnh mẽ vươn mình, nhưng có những thời khắc lịch sử không bao giờ bị phai nhòa bởi bụi mờ thời gian. Chỉ cần nhắc đến hai tiếng "Gạc Ma", cả một niềm kiêu hãnh và nỗi đau thắt lòng của dân tộc lập tức thức dậy.

Lịch sử giữ nước không chỉ nằm trong sách vở, mà sống mãi trong từng con sóng vỗ vào bờ cát, sống trong sự bình yên của những chuyến tàu khơi xa, và trong tâm khảm của các thế hệ trẻ hôm nay. Mỗi khi nhắc đến sự kiện 14/3/1988, đó không chỉ là niềm tự hào về một thế hệ anh hùng, mà còn là lời nhắc nhở đanh thép với hậu thế: Mỗi tấc đất, dải biển của Tổ quốc là vô giá, được đánh đổi bằng máu xương, nước mắt và cả tuổi thanh xuân của biết bao người. 64 đóa hoa bất tử của Gạc Ma sẽ mãi là ngọn hải đăng soi sáng tinh thần yêu nước, nhắc nhở chúng ta về trách nhiệm bảo vệ vẹn toàn chủ quyền thiêng liêng của Việt Nam.