GÁNH GẠO QUA ĐÈO

Năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào những ngày khốc liệt nhất. Khắp các bản làng vùng Tây Bắc, từng đoàn dân công hỏa tuyến nối dài như những dòng người không ngủ. Họ gùi gạo, tải đạn, cáng thương binh vượt núi băng rừng để tiếp sức cho chiến trường. Trong đoàn dân công ở Nghĩa Lộ có cô gái người Thái tên Cầm Thị Hoa, vừa tròn hai mươi tuổi. Cha mất trong nạn đói năm Ất Dậu, mẹ đau yếu quanh năm, Hoa là lao động chính trong nhà. Nhưng khi địa phương vận động dân công phục vụ chiến dịch, cô là người đầu tiên ghi tên. Ngày lên đường, mẹ nắm tay Hoa run run hỏi: — “Con gái đi giữa bom đạn… có sợ không?” Hoa cười nhẹ: — “Bộ đội ngoài mặt trận còn không sợ, con chỉ gùi gạo thôi mà mẹ.” Nhưng “chỉ gùi gạo” ấy là những đêm băng rừng trong mưa rét, đôi chân sưng tím vì dốc đá, vai rớm máu vì quang gánh nặng trĩu. Có hôm máy bay địch quần thảo cả ngày, đoàn dân công phải nằm ép mình dưới vách núi chờ tiếng bom ngớt mới dám đi tiếp. Một đêm cuối tháng ba, đoàn của Hoa nhận nhiệm vụ chuyển gấp lương thực lên gần mặt trận. Con đường qua đèo Pha Đin bị máy bay đánh sập nhiều đoạn. Trời tối đen như mực, chỉ còn ánh đuốc lập lòe giữa núi rừng. Đi được nửa đường thì phía trước vang lên tiếng nổ dữ dội. Một tốp dân công hoảng hốt chạy ngược lại: — “Bom đánh trúng kho gạo rồi!” Cả đoàn khựng lại. Nếu số gạo ấy cháy hết, bộ đội ngoài mặt trận sẽ thiếu lương thực. Không chần chừ, Hoa lao lên phía trước. Giữa khói lửa mù mịt, cô cùng vài dân công khác lao vào kéo từng bao gạo còn nguyên ra khỏi đám cháy. Lửa bén vào tay bỏng rát, tóc cháy xém, nhưng cô vẫn cắn răng khiêng từng bao xuống dốc. Đến bao cuối cùng, một tiếng bom nữa vang lên. Đất đá đổ sập bên sườn núi. Hoa đẩy mạnh người bạn đi cùng ra ngoài nhưng chính cô bị đất đá vùi trúng chân. Đồng đội tìm thấy Hoa lúc gần sáng. Cô ngất đi vì đau nhưng tay vẫn ôm chặt túi gạo nhỏ trước ngực. Sau trận ấy, Hoa phải nằm điều trị nhiều tháng. Chân trái không còn đi lại bình thường nữa. Nhưng điều khiến cô vui nhất là số gạo cứu được hôm ấy đã kịp chuyển ra mặt trận đúng lúc. Nhiều năm sau, trong một lần gặp mặt cựu chiến binh tại Điện Biên Phủ, một người lính già xúc động kể: — “Những người như chúng tôi thắng được trận Điện Biên Phủ… là nhờ những cô gái dân công hỏa tuyến như Hoa.” Cầm Thị Hoa chỉ cười hiền. Đôi bàn tay năm xưa vẫn còn những vết sẹo mờ vì lửa cháy. Bà bảo con cháu rằng: “Ngày ấy ai cũng nghĩ đơn giản lắm… Bộ đội cần gạo thì mình gùi gạo. Đất nước cần thắng thì mình góp sức. Chỉ vậy thôi.”