“GÁNH GẠO QUA ĐÈO”

Đầu năm 1954.

Ở những làng quê Nghệ An, mùa màng vẫn đang diễn ra như thường lệ. Người dân cấy lúa, làm nương, chăm sóc gia đình.

Nhưng ở phía Tây Bắc, một chiến dịch lớn đang được chuẩn bị.

Điện Biên Phủ.

Tin tức về chiến trường khiến không khí ở hậu phương trở nên khẩn trương. Quân đội cần lương thực. Cần đạn dược. Cần hàng hóa. Cần những con người sẵn sàng vượt hàng trăm cây số để đưa sức người, sức của ra tiền tuyến.

Từ Nghệ An, một lực lượng dân công rất lớn được huy động.

Trong số ấy có Nguyễn Văn Cán.

Ông cùng nhiều người dân quê Nghệ An lên đường phục vụ chiến dịch.

Không phải ai cũng là người lính.

Họ là những người nông dân, những thanh niên, những người lao động bình thường.

Nhưng khi đất nước cần, họ trở thành dân công hỏa tuyến.

Những gánh hàng hướng về Điện Biên

Ngày lên đường, hành trang của họ không có nhiều.

Có người chỉ mang theo vài bộ quần áo.

Có người mang chiếc khăn mẹ đưa.

Có người mang theo một ít lương khô cho những ngày đầu.

Phía trước là con đường dài.

Đường núi quanh co.

Đèo dốc hiểm trở.

Có những đoạn phải đi bộ hàng ngày.

Nhưng điều nặng nhất không phải là quãng đường.

Mà là những thứ họ mang trên vai.

Gạo.

Muối.

Đạn dược.

Vật tư.

Mỗi gánh hàng là một phần sức lực của hậu phương gửi ra tiền tuyến.

Những người dân công cứ thế nối nhau đi.

Một đoàn.

Rồi một đoàn khác.

Ban ngày đi.

Ban đêm nghỉ.

Có khi vừa đặt gánh hàng xuống, mọi người đã tranh thủ ăn vội một bữa rồi lại tiếp tục.

Không ai hỏi mình còn phải đi bao xa.

Chỉ biết rằng phía trước đang cần hàng.

Nghệ An hướng về Điện Biên

Theo các tư liệu lịch sử, Nghệ An đã huy động một lực lượng dân công rất lớn phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ, trong đó có khoảng 32.000 dân công và 2.000 người vận chuyển bằng xe đạp.

Những con số ấy cho thấy sức người của hậu phương Nghệ An đã được huy động mạnh mẽ như thế nào.

Nhưng phía sau mỗi con số lại là một con người.

Một gia đình.

Một quê hương.

Một câu chuyện.

Có người đang làm ruộng thì lên đường.

Có người tạm biệt cha mẹ.

Có người để lại vợ con.

Họ biết chuyến đi sẽ vất vả.

Nhưng họ cũng hiểu rằng nếu hậu phương không đưa được lương thực, hàng hóa lên chiến trường thì người lính nơi tiền tuyến sẽ gặp vô vàn khó khăn.

Vì vậy, họ đi.

Những bước chân không được phép dừng lại

Đường lên Điện Biên không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Mưa rừng làm đường trơn trượt.

Đèo dốc khiến đôi chân mỏi nhừ.

Gánh hàng trên vai mỗi lúc một nặng.

Có những người trẻ tuổi lần đầu tiên đi xa quê đến như vậy.

Nhưng khi một người mệt, những người bên cạnh lại động viên.

Khi một gánh hàng quá nặng, người khác cùng san sẻ.

Không ai bị bỏ lại phía sau.

Bởi họ hiểu rằng mình không đi cho riêng mình.

Mỗi gánh gạo là một phần của chiến trường.

Mỗi chuyến hàng đến được nơi tập kết là thêm một sự bảo đảm cho người lính ngoài mặt trận.

Và cứ như thế, những bước chân của dân công nối dài trên những cung đường Tây Bắc.

Một chiến thắng được làm nên từ hậu phương

Ngày 7/5/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi.

Chiến thắng ấy được làm nên bởi tài thao lược của Đảng và Quân đội, bởi sự chiến đấu anh dũng của các chiến sĩ ngoài mặt trận.

Nhưng phía sau chiến hào còn có cả một hậu phương rộng lớn.

Có những người dân công đã gánh từng bao gạo.

Có những người đạp xe thồ hàng chục, hàng trăm kilôgam hàng hóa.

Có những người mở đường, sửa đường.

Có những người nấu cơm, tải thương.

Có những bà mẹ ở quê nhà chắt chiu từng hạt gạo gửi ra tiền tuyến.

Tất cả hợp thành một sức mạnh.

Và trong sức mạnh ấy có đóng góp của những người con Nghệ An.

Lời kết

Nhiều năm sau, khi nhắc lại Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ đến những trận đánh lớn, những người anh hùng và những chiến công vang dội.

Nhưng cũng cần nhớ đến những người dân công bình dị.

Họ không đứng dưới ánh đèn sân khấu.

Không có quân hàm trên vai.

Không có những khẩu súng lớn.

Họ chỉ có đôi chân, đôi vai và một niềm tin.

Niềm tin rằng phía trước là Tổ quốc.

Những gánh gạo năm nào có thể đã tan biến theo thời gian.

Những con đường năm xưa cũng đã thay đổi.

Nhưng dấu chân của những người dân công trên con đường ra trận thì vẫn còn trong lịch sử.

Một chiến thắng lớn được tạo nên từ hàng triệu đóng góp nhỏ bé.
Một hạt gạo từ hậu phương cũng có thể trở thành sức mạnh nơi tiền tuyến.

Câu chuyện về những dân công Nghệ An phục vụ Điện Biên Phủ nhắc thế hệ hôm nay rằng: đất nước được xây dựng và bảo vệ không chỉ bởi những con người đứng ở nơi đầu sóng ngọn gió, mà còn bởi hàng triệu con người bình dị âm thầm góp sức phía sau.

Và chính những con người bình dị ấy đã góp phần làm nên một Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.