Gặp chiến sĩ bảo vệ Đại tướng Chu Huy Mân

Nhấp ngụm chè nóng, ông Tam kể về cuộc đời binh nghiệp của mình: “Thời trai trẻ, tôi khỏe lắm, ăn không biết no, làm không thấy mệt, đi thanh niên xung phong gần 10 năm thì về quê cưới vợ. Tháng 2-1961, tôi lên đường nhập ngũ về Đại đội 3, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 95, Sư đoàn 325, đóng quân ở huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Sau 3 tháng huấn luyện tân binh, được cấp trên cử đi học trường đặc công ở Xuân Mai (thuộc Hà Nội ngày nay). Sau khi trở lại đơn vị, tháng 8-1963, đơn vị tôi đi B”.

Là lính đặc công trinh sát nên các trận đánh lớn, nhỏ ông luôn phải đi đầu. Trận đánh đáng nhớ nhất với ông ở chiến trường B, đó là vào thời gian diễn ra cuộc đảo chính Diệm Nhu (tháng 11-1963), lúc đó đơn vị ông tham gia đánh địch ở ấp chiến lược Đắc Tang. Đơn vị phải hành quân trong đêm. Đúng một giờ sáng bắt đầu nổ súng. Nhưng do quân ta bố trí mìn đánh cửa mở không đủ sức công phá nên đơn vị ông không thể vào được phía trong. Địch phát hiện, chúng dùng hỏa lực bắn tới tấp. Lúc đó ông giữ súng đại liên bắn yểm trợ cho anh em tiếp tục phá cửa mở. Tuy nhiên do chênh lệch về khả năng tác chiến, đơn vị ông phải lui về phía sau để củng cố lực lượng và chờ thời cơ tiến công. Ba tháng nằm ngoài rừng lấy áo mưa, lấy bạt thay chiếu, bộ đội đói, rét; ông và đồng đội bị chấy, rận bủa vây khắp người, da lở loét, nhưng tinh thần chiến đấu không hề giảm sút.

Năm 1964, ông được biên chế về đơn vị V30. Trong một lần Tư lệnh Quân khu 5 Chu Huy Mân đến thăm, làm việc tại đơn vị, đồng chí đã giao nhiệm vụ cho chỉ huy V30 tìm một chiến sĩ có sức khỏe tốt, gan dạ, mưu trí, giỏi võ, có kinh nghiệm chiến đấu về làm bảo vệ cho Tư lệnh.

Tối đó, chỉ huy đơn vị gọi ông lên phòng giao ban. Trên đường đi ông suy nghĩ, không biết việc lành hay dữ mà đêm khuya còn lên gặp chỉ huy. Vừa bước vào phòng, cấp trên giao nhiệm vụ: “Theo lệnh của cấp trên, sáng mai đồng chí về Bộ tư lệnh Quân khu 5 công tác, nhiệm vụ của đồng chí là bảo vệ đồng chí Châu. Đây là một vinh dự, tự hào đối với bản thân và V30; tuy nhiên, trách nhiệm cũng rất nặng nề, chỉ huy đơn vị tin tưởng đồng chí sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ”. Đêm đó nằm đến gần sáng ông vẫn không ngủ được, phần vì vui, phần vì lo lắng, không biết đồng chí Châu ở Bộ tư lệnh Quân khu 5 là ai? Nhiệm vụ mới có làm được không? Sau này, quá trình đi công tác với thủ trưởng Châu, ông mới biết đó là đồng chí Chu Huy Mân.

Nói về Tư lệnh Quân khu 5 và là đồng hương xứ Nghệ, ông đưa cho chúng tôi xem những tấm hình một thời đi bảo vệ thủ trưởng khắp các chiến trường. Ông bảo: Thủ trưởng Mân là người quyết đoán, tuy nhiên khi gặp những vấn đề lớn ông tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng, lấy ý kiến tập thể rồi mới quyết định. Là Tư lệnh nhưng ông sống giản dị, tính tình cởi mở, dễ gần, rất quan tâm đến thuộc cấp và chiến sĩ của mình. Nhắc về kỷ niệm thời đi bảo vệ Tư lệnh, ông kể: Trong một lần Tư lệnh đi kiểm tra công tác chuẩn bị chiến đấu của các đơn vị thì bị địch phát hiện, dùng hỏa lực bắn tới tấp; vừa chui xuống hầm tránh đạn được vài mét thì bị pháo bắn trúng, miệng hầm bị lấp kín, đoàn luồn cửa sau thoát được ra ngoài, nếu như chậm một chút, xe tăng sẽ lao lên tiêu diệt hết...

Năm 1972, ông được cấp trên cử đi học tại Trường Sĩ quan Lục quân 1; năm 1975 tốt nghiệp về nhận công tác ở Quân khu Tả Ngạn; năm 1979, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, ông xuất ngũ trở về địa phương. Nhấp thêm ngụm chè nóng, đôi mắt ông sáng lên, tự hào: Bây giờ tôi đã có chắt nội, chắt ngoại, con cháu đề huề, sức khỏe còn tốt. Tôi luôn hồi tưởng và hình dung những ngày trận mạc, đặc biệt là những năm tháng chiến tranh ở bên cạnh bảo vệ Tư lệnh Chu Huy Mân, trách nhiệm rất nặng nề nhưng cũng thật vinh dự.