Gặp người anh hùng

Sáng hôm ấy, Đà Nẵng như bừng sáng hơn sau cơn mưa đêm. Những tán phượng cuối mùa vẫn còn vương màu đỏ trên vai áo chúng tôi – những đoàn viên, cán bộ Thành Đoàn – khi có mặt tại căn nhà nhỏ nằm giữa lòng thành phố để gặp gỡ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Kiều Đa, người từng là Chỉ huy trưởng Biệt động tự vệ cánh Đông Đà Nẵng – một trong những nhân chứng sống của chiến dịch giải phóng quê hương cách đây tròn nửa thế kỷ.

Bác Đa đón chúng tôi bằng nụ cười hiền hậu, đôi mắt sáng nhưng đã phảng phất vệt thời gian. Giữa căn phòng nhỏ, từng tấm huân chương, từng bức ảnh cũ kể lại một thời bom đạn mà bác và đồng đội đã đi qua. Khi bác kể về 9 ngày đêm giữ chính quyền Đà Nẵng năm 1964, hay giây phút 11 giờ 30 phút trưa 29/3/1975, lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng được cắm trên nóc Tòa Thị chính – chúng tôi lặng người. Giọng bác run run mà chắc nịch:

“Lúc ấy, chỉ có một suy nghĩ thôi: làm sao để Đà Nẵng được tự do, để người dân mình không còn phải sống trong sợ hãi.”

Trong khoảnh khắc đó, tôi chợt hiểu sâu sắc hơn hai chữ “tổ quốc”. Không phải là điều gì xa xôi, mà là mồ hôi, máu và nước mắt của những con người bình dị – như bác, như biết bao đồng đội đã ngã xuống trước ngày thống nhất. Bác kể về đồng chí Đặng Công Khanh, Nguyễn Văn Dự – những người đã hi sinh ngay khi chiến thắng chỉ còn trong tầm tay. Mỗi câu chuyện như một mũi kim khâu lại ký ức, khâu lại niềm biết ơn trong trái tim người trẻ.

Khi được nghe bác nói về những ngày dò gỡ hơn 5 vạn quả mìn sau giải phóng, cả căn phòng như lặng đi. Từ một người lính chiến đấu trong lửa đạn, bác lại hóa thành người gìn giữ bình yên cho thành phố. Tôi nhìn bàn tay bác – gân guốc, chai sạn – và thấy ở đó hình bóng của cả một thế hệ đã đi qua chiến tranh để cho chúng tôi có hôm nay.

Rời căn nhà nhỏ, tôi và các bạn đoàn viên Thành Đoàn vẫn chưa ai nói lời nào. Mỗi người mang theo trong lòng một cảm xúc lạ: vừa tự hào, vừa thấy mình nhỏ bé, nhưng cũng thấy được tiếp thêm ngọn lửa lớn. Ngọn lửa của trách nhiệm và cống hiến – để sống sao cho xứng đáng với những người đã ngã xuống, và với những người như bác – vẫn ngày ngày nhắc nhở chúng tôi về giá trị của độc lập, tự do.

Giữa thời đại số, khi những giá trị sống đang thay đổi từng ngày, câu chuyện của bác Phạm Kiều Đa không chỉ là một ký ức lịch sử, mà là một lời nhắc nhở sâu sắc về lý tưởng thanh niên:

“Tuổi trẻ hôm nay không phải ra trận, nhưng phải biết chiến đấu – chiến đấu với thờ ơ, ích kỷ, vô cảm, để sống có ích, để làm điều có ý nghĩa cho cộng đồng.”

Khi bước ra khỏi ngôi nhà nhỏ ấy, tôi ngẩng nhìn bầu trời trong xanh của Đà Nẵng – thành phố mà bác cùng đồng đội đã đổ bao máu xương để gìn giữ. Trong tim tôi vang lên lời hứa lặng thầm:

“Tuổi trẻ chúng cháu sẽ tiếp nối con đường của bác – con đường của lý tưởng, của cống hiến và của niềm tin.”