GẶP NGƯỜI CHIẾN SỸ ĐÃ TỪNG CANH GIỮ ĐẢO TRƯỜNG SA

Sau vài câu chuyện mang tính thủ tục xã giao, ông mời chúng tôi lên xe ô tô con của gia đình đi tham quan thực tế. Ngồi trên xe ông vừa lái vừa nói giới thiệu đây là con đường tự mở có chiều dài 5km, bao quanh khu đất vườn rừng rộng 136,6 ha. Xe chạy chậm qua các khu trồng chuối được đánh số từ lô số 1 đến lô số 4. Ông cho xe dừng lại ở lô số 5, giới thiệu để chúng tôi được tận mắt nhìn thấy khoảng hơn 1 vạn cây quế đã vào thời kỳ khép tán. Mọi người không khỏi ngạc nhiên khi biết ông đã thành danh từ cây chuối tiêu hồngthế mà trước mắt chúng tôi toàn là cây quế. Chúng tôi dừng lại khá lâu ở lô 5 để nghe ông giãi bày: - Lúc nãy xe chúng ta đã lướt qua các lô 1, 2, 3, 4, rộng chừng 15 ha, đã và đang trồng chối. Ở lô số 5 này, trước đây cũng trồng chuối tiêu hồng, xen vào đó là trồng cây quế. Bây giờ cây quế khép tán thì di dời cây chuối con đi chỗ khác. Phía trước mặt chúng tôi là lô số 6, có độ cao gần 300 mét so với mực nước biển, ông mới trồng hàng ngàn cây xoan ta được 1 đến 2 năm tuổi.

Ông lái xe quay lại tham quan các lô số 1, 2,3,4. Câu chuyện về cây chuối được cởi mở qua từng ánh mắt, nụ cười của ông.Mỗi bước đi, mỗi cử chỉ của ông thấm đẫm chất lính như xoắn vào từng gốc cây chuối. Ông bảo gắn bó với cây chuối vừa dễ trồng, dễ chăm sóc lại nhanh cho thu hoạch. Cây chuối như có phép bùa cứu cánh làm bà đỡ cho cây quế, cây xoan lúc mới trồng. Nhờ những tàu lá chuối mà cây quế, cây xoan được che nắng ngày hè, chắn gió mùa đông, chống đỡ lúc mưa dông kèm theo lốc xoáy. Khi chuối ra hoa kết trái chỉ để lại trên mỗi buồng từ 5 đến 6 nải là vừa với khả năng “nuôi con” của cây mẹ theo chuẩn VietGAP. Đến khi chuối già cỗi cần hủy bỏ thì cũng vừa lúc cây quế, cây xoan khép tán.Tự ông mày mò tìm ra cách làm “cuốn chiếu”, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, được một công hai việc.

Cả khách và chủ ngồi nghỉ giải lao trên khu vườn lô số 3 rộng chừng 5 ha đã phủ kín màu xanh của chuối. Ông kéo vạt áo lên lau vội những giọt mồ hôi đang lăn chảy trên má, kể cho chúng tôi nghe biết bao chuyện về lập nghiệp ởđất này. Sau những năm tháng trong cuộc đời binh nghiệp, trở về làng quê Giao Thủy, Nam Định, xây dựng hạnh phúc gia đình.Nơi miền quê đất chật, người đông ông đã nếm trải biết bao khó khăn vất vả, đói nghèo của thời bao cấp.Nhưng rồi đất nước bước vào kỳ đổi mới đã giúp ông có cách nghĩ mới, tự mình đi tìm con đường bước ra khỏi đói nghèo.

Năm 2004, nhờ anh em bạn bè kết nối, vợ chồng bồng bế con lên với mảnh đất Lào Cai. Nhọc nhằn tìm kiếm miếng ăn trong suốt gần 10 năm, vợ chồng ông phải bươn trải với nghề xây dựng, nghề thương mại du lịch buôn bán hàng nông sản qua biên giới, nhưng rồi nghèo khổ vẫn không buông tha. Mãi đến năm 2011, vận may mới gõ cửa, được anh em Hội doanh nhân CCB tỉnh động viên, khích lệ ông mạnh dạn vay vốn thành lập trách nhiệm hữu hạn một thành viên (CTTNHHMTV) mang tên Phúc Yên. Cũng năm ấy dự án của CTTNHHMTV Phúc Yên với dự án trồng rừng do ông làm giám đốc được tỉnh phê duyệt cấp 136 ha đất rừng đã khai thác cạn kiệt ở thôn Sơn Mãn, xã Vạn Hòa, thành phố Lào Cai.

Câu chuyện về có đất trồng rừng theo dự án đã làm ông xúc động nhớ lại hơn 4 năm (1982 -1986) gắn bó với lữ đoàn 146 thuộc vùng 4 hải quân đóng quân trên quần đảo Trường Sa. Ông kể cho chúng tôi nghe ngày ấy đơn vị của ông có mặt trên các đảo Trường Sa lớn, Sinh Tồn, Sơn Ca, Song Tử Tây, Song tử Đông, Thuyền Chài... Sống trên đảo để canh giữ biển trời ngoài việc phải chống đỡ với kẻ thù rình rập, khí hậu khắc nghiệt, thiếu thốn nước ngọt, không điện thắp sáng, không sóng điện thoại... Chỉ có cây bàng vuông mới sống nổi trong cát pha trộn với hơi nước biển mặn mòi. Ấn tượng khó quên nhất là chuyện bộ đội ta sống ở đảo canh giữ biển trời mà lại thiếu đất trồng rau cải thiện bữa ăn...

Bây giờ trong tay có hơn một trăm ha đất thỏa sức cho ông trồng cây theo ước muốn.Thực hiện dự án trồng rừng là lâu dài nên trước mắt ông tập trung vào dự án trồng chuối theo chuẩn VietGAP. Ông biết rằng làm theo VietGAP là phải tuân thủ tất cả các nguyên tắcchuẩn rất nghiêm ngặt theo nhật ký kiểm chứng từ chất đất, nguồn gốc cây giống, kỹ thuật gieo trồng, chăm bón phân sinh học, thu hái, xử lí quả chín. Làm được như vậy thì sản phẩm mới được cấp nhãn mác truy xuất nguồn gốc, tạo được lòng tin cho người tiêu dùng.

Ông cười rất tươi khi nói về thu nhập từ cây chuối tiêu hồng trong những năm qua là khá ổn định. Tính bình quân mỗi năm lượng chuối chín bán ra thị trường khoảng 200 tấn, số tiền thu về ngót 2 tỷ đồng. Đây là nguồn thu không nhỏ, trừ các khoản chi phí như máy nông cụ, xe tải vận chuyển, dụng cụ lao đông, phân bón và trả lương cho 12 công nhân lao động... phần còn lại tiếp tục đầu tư cho tái sản xuất mở rông. Ông khẳng địnhcây chuối đã giúp ông giải mã bài toán “lấy ngắn nuôi dài” rất có hiệu quả, đã áp dụng thành công ở lô số 5 là một minh chứng.

...Ông mời chúng tôi thăm phòng lạnh nơi xử lý chuối chín bằng công nghệ chuẩn VietGAP. Sau khi chuối thu hoạch theo công nghệ chất lượng cao được đưa vào phòng lạnh ở nhiệt độ 15 -17. Phía ngoài phòng lạnh có máy làm hóa hơi cồn ở nhiệt độ 370 để tạo khí xinanh thổi vào bên trong. Sản phẩm chuối chín được là do hấp thu khí xinanh trong môi trường nhiệt độ thấp. Áp dụng nghệ mới có ưu điểm quả chín đều, màu vàng đẹp mã, hương vị thơm ngon, bảo quản được từ 5 đến 7 ngày, khi vận chuyển đường dài không bị dập nát.

Chúng tôi được tham quan trải nghiệm công nghệ trồng chuối theo chuẩn VietGAP của ông Nguyễn Thế Yên đã khép kín tất cả các khâu từ trồng cây con, chăm sóc cho đến thu hái, xử lý sản phẩm. Từ thực tế ông rút ra bài học việt trồng chuối ít gặp rủi ro hơn chăn nuôi gia súc, gia cầm nhưng công sức đổ ra đi cùng với áp dụng khoa học kĩ thật là rất lớn. Cơn lốc xoáy tháng 8 năm 2017 đã tàn phá của ông hơn 2000 gốc chuối cũng cho bài học lúc gặp khó khăn không được lùi bước.

Tuy vậy, sẽ là không đầy đủ nếu như chưa được nghe ông nói về quy trình tiêu thụ sản phẩm. Ông mời chúng tôi về phòng khách, tự tay mình lấy chuối chín từ phòng lạnh ra để ăn nếm thử. Vừa ăn quả chuối chín thơm ngon vừa nghe ông trải lòng với khách, Lào Cai có nhiều nơi ở huyện Mường Khương, Bát Xát trồng chuối, sản phẩm của họ được tiêu thụ theo hướng xuất ngoại. Ông lại tính toán lựa chọn theo hướng sản phẩm tiêu thụ ở thị trường nội địa. Để tiêu thụ sản phẩm ở thị trường nội địa, ông đã bám vào chủ trương của Đảng, Nhà nước với cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Những năm qua công ty của ông đã tập trung xây dựng thương hiệu trồng chuối theo chuẩn VietGAP. Uy tín của thương hiệu chuối VietGAP của ông là điều kiện cần và đủ để sản phẩm chiếm lĩnh thị trường tiêu thụ vùng du lịch Sa Pa, các lớp học bán trú trên địa bàn thành phố Lào Cai cũ và vươn xa đến thị trường Hà Nội, Hưng Yên, Nam Định. Ông phấn khởi cho chúng tôi biết với cách làm này chuối chín đến đâu bán hết đến đó, mỗi ngày xuất bán bình quân 3 tạ và không bao giờ bị ép giá. Có người hỏi ông bí quyết làm thế nào để có chuối bán quanh năm (?). Ông cho rằng không có gì là bí quyết, tất cả có trong tài liệu hướng dẫn ở các khâu chăm bón cho cây và quy trình thời gian trồng cây con ở từng lô đất. Làm đúng kỹ thuật như sách hướng dẫn thì thu hoạch chuối sẽ theo ý muốn.

Suốt 10 năm qua, sản phẩm chuối tiêu hồng của ông Nguyễn Thế Yên đã trở thành thương hiệu có uy tin tiêu dùng không chỉ ở phạm vi tỉnh Lào Cai mà vươn rộng ra thị trường rộng lớn ở nhiều tỉnh thành trong nước. Những thành quả mà ông thu hái được có một phần chất lính đảo đã và đang thấm đẫm vào từng gốc chuối, gốc quế, gốc xoan. Nguồn thu của ông bây giờ chủ yếu là sản phẩm từ quả chuối tiêu hồng. Có thể mười lăm, hai mươi năm sau, trên mảnh đất phên dậu phía Bắc của Tổ quốc ông sẽ thành tỷ phú từ sản phẩm gỗ xoan và tinh dầu quế. Chia tay ông, chúng tôi ngưỡng mộ chất lính của người chiến sĩ canh đảo Trường Sa năm xưa.