Gặp người mở “con đường máu”...

Phải thông đường dù có hy sinh!

Năm 1965, cuộc chiến tranh chống Mỹ, cứu nước trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết, khí thế ra trận hừng hực khắp cả nước. Cùng với tuổi trẻ khắp mọi miền Tổ quốc, tháng 12-1965, Võ Thế Chơn nhập ngũ vào Ban CHQS H. Bố Trạch. Sau một tháng huấn luyện, ông được điều lên cùng lực lượng tham gia chốt giữ bảo vệ phà Xuân Sơn - một huyết mạch quan trọng của đường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại trên bộ nhằm đảm bảo con đường chi viện cho miền Nam luôn được thông suốt.

Lúc cao điểm, máy bay Mỹ dội xuống hàng chục tấn bom nhằm cắt đứt con đường chi viện vào Nam của ta. Cầu phà bị đánh sập, giao thông ở tuyến đường Trường Sơn qua sông Son bị tê liệt trong một thời gian. Nhiều ngày liền bị ngưng trệ, hàng chục tấn hàng và hàng trăm chiếc xe vận tải không thể vượt sông vì khắp nơi đều có bom. Chiếc cầu phao nhanh chóng được lực lượng công binh hoàn thành. Nhưng thủ đoạn của giặc Mỹ hết sức thâm độc. Ngoài việc trút hàng chục tấn bom phá, bom sát thương xuống đánh phá cầu đường, máy bay Mỹ còn trút xuống lòng sông hàng trăm quả bom từ trường. Vì vậy, công việc phá bom từ trường đảm bảo an toàn cho việc bắc cầu phao và những chuyến hàng trở thành nhiệm vụ hết sức quan trọng.

Binh trạm 14 thuộc Tổng Cục Hậu cần trên đất Quảng Bình phải điện khẩn báo cáo tình hình với Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã lệnh cho Đại đội C16 dù có phải hy sinh vẫn phải hoàn thành nhiệm vụ thông đường để giải phóng miền Nam, không được chậm trễ dù chỉ một phút.

Phải thông đường dù có hy sinh!

Năm 1965, cuộc chiến tranh chống Mỹ, cứu nước trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết, khí thế ra trận hừng hực khắp cả nước. Cùng với tuổi trẻ khắp mọi miền Tổ quốc, tháng 12-1965, Võ Thế Chơn nhập ngũ vào Ban CHQS H. Bố Trạch. Sau một tháng huấn luyện, ông được điều lên cùng lực lượng tham gia chốt giữ bảo vệ phà Xuân Sơn - một huyết mạch quan trọng của đường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại trên bộ nhằm đảm bảo con đường chi viện cho miền Nam luôn được thông suốt.

Lúc cao điểm, máy bay Mỹ dội xuống hàng chục tấn bom nhằm cắt đứt con đường chi viện vào Nam của ta. Cầu phà bị đánh sập, giao thông ở tuyến đường Trường Sơn qua sông Son bị tê liệt trong một thời gian. Nhiều ngày liền bị ngưng trệ, hàng chục tấn hàng và hàng trăm chiếc xe vận tải không thể vượt sông vì khắp nơi đều có bom. Chiếc cầu phao nhanh chóng được lực lượng công binh hoàn thành. Nhưng thủ đoạn của giặc Mỹ hết sức thâm độc. Ngoài việc trút hàng chục tấn bom phá, bom sát thương xuống đánh phá cầu đường, máy bay Mỹ còn trút xuống lòng sông hàng trăm quả bom từ trường. Vì vậy, công việc phá bom từ trường đảm bảo an toàn cho việc bắc cầu phao và những chuyến hàng trở thành nhiệm vụ hết sức quan trọng.

Binh trạm 14 thuộc Tổng Cục Hậu cần trên đất Quảng Bình phải điện khẩn báo cáo tình hình với Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã lệnh cho Đại đội C16 dù có phải hy sinh vẫn phải hoàn thành nhiệm vụ thông đường để giải phóng miền Nam, không được chậm trễ dù chỉ một phút.

“Con đường máu” và Lễ truy điệu sống...

Mặc dù đã áp dụng các biện pháp để phá bom từ trường trên sông như: dùng thùng sắt thả trôi theo dòng nước, hay dùng nam châm để kích hoạt từ trường cho bom nổ, thế nhưng hiệu quả mang lại không cao, độ nguy hiểm cao. Trước tình hình tắc phà do bom từ trường Mỹ rải thảm trên sông, Chính ủy Binh trạm 14 Nguyễn Viết Phương và đồng chí Hoàng Tá - Binh trạm trưởng lệnh cho Đại đội C16 họp Phân đội ca-nô khẩn cấp để giao nhiệm vụ cho Phân đội ca-nô chọn phương án khác mở “mạch máu” trên sông bằng mọi giá. Trong cuộc họp của Chi bộ C16 tìm bàn phương án phá bom sau đó, ông Võ Thế Chơn - Tiểu đội trưởng Tiểu đội ca-nô là người đưa ra phương án dùng ca-nô lướt sóng băng qua bãi bom tạo luồng xung kích từ trường để kích hoạt cho bom nổ. Đồng thời, ông Chơn xung phong trực tiếp đi phá bom từ trường trên sông Son theo phương án mình đã đưa ra.

Ông Chơn bồi hồi nhớ: “Một buổi chiều trung tuần tháng 5-1967, đơn vị đã tổ chức Lễ truy điệu sống cho tôi ngay bên bờ sông. Khi tôi bước vào hang, đông đủ đồng đội đã có mặt. Mọi người im lặng, họ chăm chú nhìn tôi. Lúc đó tôi thực sự hơi bất ngờ, nhưng sau phút trấn tĩnh, tôi hiểu ra được sự việc. Mọi người lo lắng cho tôi bởi họ biết chuyến đi đó của tôi có thể một đi không trở lại... Lễ truy điệu diễn ra nhanh chóng nhưng trang nghiêm. Khi tôi dứt lời hứa hoàn thành nhiệm vụ thì cũng là lúc mọi người chạy đến ôm chầm lấy tôi, nhiều người đẫm nước mắt vì lo lắng và hy vọng...”.

“Chiều hôm đó, theo trinh sát báo thì khu vực thượng và hạ lưu bến phà có hơn 100 quả bom chưa nổ. Nhận lệnh, tôi xuống nổ máy tự mình lái chiếc ca-nô có gắn phía sau một thanh kim loại, rồi lao ra giữa dòng, vượt qua những tọa độ xác định có bom từ trường. Vòng thứ nhất lên xuống được hơn 500m vẫn chưa thấy bom nổ, tôi bình tĩnh tiếp tục điều khiển ca-nô quay lại vòng thứ hai và nghĩ bụng: hay trinh sát ta xác định sai, hoặc là Mỹ ném bom hẹn giờ, cũng có thể mình cho ca-nô đi xa khu vực có bom nên lực hút từ trường thấp... Dứt cơn suy nghĩ, hàng loạt quả bom nối đuôi nhau nổ liên tiếp, mỗi tiếng nổ vang lên như xé tan dòng sông, mặt nước bị xé toang ra từng khối. Cứ như thế, nắm chắc tay lái, tôi cùng chiếc ca-nô quần nhau với bom với vận tốc hơn 80km/h, băng qua những cột nước cao hàng chục mét. Cái chết cứ treo lơ lửng và lần lượt trôi qua trên đầu tôi mỗi khi bom nổ. Cả Đại đội và quần chúng nhân dân hai bên lưu vực sông Son từ hồi hộp, lo lắng đến mừng vui bởi sau những tiếng nổ ấy, họ lại thấy ca-nô của Võ Thế Chơn này băng băng về đích. Sau 5 vòng lên xuống, đến khi không còn nghe thấy tiếng bom, Đại đội của tôi đã bắn pháo sáng báo hiệu đường đã an toàn. Kích nổ hết bom dưới lòng sông thấy tôi vẫn còn sống, cả Đại đội và nhân dân dọc hai bờ sông nhảy lên ôm nhau mừng mà nước mắt cứ rơi ra” - ông Chơn hồi tưởng chiến tích xưa mà như mới xảy ra ngày hôm qua vậy.

Ngay tối hôm đó, từng đoàn xe vào Nam lại tiếp tục nối đuôi nhau vượt cầu phao qua bến phà Xuân Sơn trong sự an toàn như ngày hội lớn. Nhiệm vụ hoàn thành, ông Chơn trở về trong sự chào đón hân hoan, trong những cái ôm hôn và bắt tay của đồng đội, của quần chúng nhân dân. Với kỳ tích dùng ca-nô mở “Con đường máu”, Võ Thế Chơn được đồng đội, nhân dân đặt cho biệt danh “Con cá Kình”. Ngoài ra, Chính ủy Binh Trạm 14 còn quyết định tặng thưởng cho ông 1 chiếc đồng hồ FoZốt đeo tay của Liên Xô, được phong hàm từ Hạ Sĩ lên Thượng Sĩ, từ Tiểu đội trưởng Tiểu đội ca-nô lên Phân đội trưởng Phân đội ca-nô, được cho đi dự hội nghị “Chiến sĩ thi đua - Chiến sĩ quyết thắng” toàn quốc năm 1968. Những năm sau đó, Võ Thế Chơn còn tham gia đóng góp cho sự nghiệp cách mạng quốc tế với 2 nước Lào và Campuchia. Ông đã được Chủ tịch nước Campuchia tặng thưởng Huân chương bảo vệ Tổ quốc vì những đóng góp cùng quân đội Việt Nam chiến đấu và giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng Pôn Pốt.

Trong cuộc đời chiến đấu và công tác của mình, Võ Thế Chơn đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công hạng Nhất, 4 Huân chương Chiến công hạng Hai, 3 Huân chương Chiến công hạng Ba, 3 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang (gồm một hạng Nhất, một hạng Hai và một hạng Ba), 1 Huân chương Kháng chiến hạng Hai và nhiều huy hiệu cao quý khác. Giờ đây, khi đã nghỉ hưu “Con cá Kình” Võ Thế Chơn vẫn luôn hăng hái tham gia các hoạt động của Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân thôn Nội Hải. Ông cũng chính là một trong những hội viên Hội Nông dân điển hình của xã trong phát triển kinh tế, một đảng viên gương mẫu trong cuộc sống, là tấm gương cho thế hệ trẻ học tập và noi theo.

Bây giờ, mỗi khi có dịp đi qua địa danh Động Phong Nha và bến phà Xuân Sơn, ta lại nghe văng vẳng những câu thơ ca ngợi những chiến tích của bộ đội ta ngày ấy nói chung và của Võ Thế Chơn nói riêng:

“Ai về thăm Động Phong Nha

Thăm đèo Đá Đẽo qua phà Xuân Sơn

Ở đây có Võ Thế Chơn

Cùng đoàn dũng sĩ phá bom từ trường”.