Gia đình có truyền thống yêu nước

Trong con hẻm nhỏ của Sài Gòn những năm đầu thế kỷ XX, ngôi nhà của gia đình Nguyễn Thị Bình không phải là một ngôi nhà giàu có. Mái ngói đã cũ, sân nhỏ trồng vài chậu hoa, nhưng nơi ấy luôn đầy ắp tiếng nói cười và những câu chuyện về quê hương, đất nước.

Từ khi còn rất nhỏ, cô bé Bình đã cảm nhận được một điều khác biệt trong gia đình mình. Người lớn thường nhắc đến hai chữ “Tổ quốc” với sự kính trọng đặc biệt. Mỗi khi có tin tức về phong trào yêu nước hay những người đấu tranh chống áp bức, cha mẹ và các bác trong nhà đều lắng nghe rất chăm chú.

Ông ngoại của Bình là người thường kể chuyện nhất. Những đêm mất điện, cả nhà quây quần bên ngọn đèn dầu, ông kể về các sĩ phu yêu nước, về những người đã rời gia đình để đi tìm con đường cứu nước.

Bình ngồi sát bên ông, đôi mắt mở to.

– Ông ơi, họ không sợ sao?

Ông ngoại mỉm cười:

– Có chứ cháu. Ai cũng biết sợ. Nhưng có những điều còn lớn hơn nỗi sợ của bản thân.

Câu nói ấy in sâu trong tâm trí cô bé.

Cha của Bình là người nghiêm khắc nhưng rất thương con. Ông luôn dặn các con phải học hành tử tế, không được sống ích kỷ và phải biết nghĩ đến người khác.

Một lần thấy Bình chia phần bánh của mình cho bạn nghèo, ông chỉ gật đầu rồi nói:

– Biết thương người là điều quý nhất.

Mẹ của Bình lại là người dịu dàng. Bà không nói nhiều về chính trị, nhưng qua cách sống, bà dạy các con lòng nhân hậu và sự thủy chung với quê hương.

Mỗi khi có người đồng hương gặp khó khăn, bà sẵn sàng giúp đỡ dù gia đình cũng không dư dả.

Bình từng hỏi:

– Mẹ giúp nhiều như vậy, nhà mình có thiếu không?

Mẹ xoa đầu con:

– Thiếu một chút không sao, miễn là người khác bớt khổ.

Trong ngôi nhà ấy, lòng yêu nước không phải là những khẩu hiệu lớn lao. Nó hiện diện trong cách người lớn đối xử với nhau, trong sự quan tâm đến đồng bào và trong niềm tin rằng đất nước rồi sẽ có ngày tốt đẹp hơn.

Có những buổi chiều, Bình đứng bên cửa sổ nhìn dòng người qua lại ngoài phố. Từ trong nhà vọng ra tiếng cha đang trò chuyện với bạn bè về thời cuộc. Giọng nói trầm nhưng đầy trăn trở.

Cô bé chưa hiểu hết những điều người lớn bàn bạc, nhưng em hiểu rằng họ luôn nghĩ nhiều cho đất nước.

Những năm tháng trôi qua, truyền thống ấy dần trở thành một phần trong tính cách của Bình.

Em chăm học hơn vì muốn sau này làm được điều có ích.

Em biết quan tâm đến bạn bè.

Em biết lắng nghe những câu chuyện về quê hương bằng tất cả sự xúc động của mình.

Một hôm, sau khi nghe ông ngoại kể chuyện một người thanh niên bỏ quê đi tìm đường cứu nước, Bình hỏi rất khẽ:

– Sau này con cũng phải làm điều gì đó cho đất nước phải không ông?

Ông nhìn cháu thật lâu rồi đáp:

– Mỗi người có một cách yêu nước khác nhau. Điều quan trọng là phải sống sao cho xứng đáng với quê hương mình.

Lời dặn ấy theo bà Nguyễn Thị Bình suốt cuộc đời.

Sau này, khi trở thành nhà hoạt động cách mạng và nhà ngoại giao nổi tiếng, nhiều người thấy ở bà sự điềm tĩnh, lòng nhân hậu và tinh thần trách nhiệm lớn lao.

Những phẩm chất ấy không tự nhiên mà có.

Chúng được nuôi dưỡng từ mái ấm gia đình.

Từ những câu chuyện bên đèn dầu.

Từ sự nghiêm khắc của người cha.

Từ lòng nhân hậu của người mẹ.

Từ niềm tự hào về dân tộc được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Một gia đình có truyền thống yêu nước không nhất thiết phải có những chiến công hiển hách. Đôi khi, truyền thống ấy bắt đầu từ việc dạy con sống trung thực, biết thương người, chăm học và luôn nghĩ đến quê hương.

Chính từ những điều bình dị ấy, nhiều con người lớn lao đã trưởng thành.

Và dưới mái nhà nhỏ ở Sài Gòn năm xưa, cô bé Nguyễn Thị Bình đã lớn lên trong dòng chảy âm thầm nhưng bền bỉ của truyền thống yêu nước gia đình – ngọn lửa đã soi đường cho cả cuộc đời bà sau này.