Gia đình cùng tham gia công cuộc canh tân
Không chỉ Lương Văn Can, nhiều thành viên trong gia đình ông cũng tham gia vào các hoạt động giáo dục và yêu nước.
Khi nói về Lương Văn Can, không thể bỏ qua vai trò của gia đình ông.
Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, vợ ông là Lê Thị Lễ cũng có vai trò quan trọng trong việc quán xuyến gia đình và hỗ trợ công việc của chồng. Gia đình đã trải qua nhiều khó khăn trong những năm Lương Văn Can bị lưu đày.
Các con của ông cũng có người tham gia phong trào yêu nước.
Lương Ngọc Quyến là một nhân vật tiêu biểu. Ông tham gia phong trào Đông Du và sau này hoạt động trong phong trào yêu nước. Những người con khác cũng có những đóng góp theo những cách khác nhau.
Một chi tiết đáng chú ý là bà Lương Thị Tín từng dạy chữ Quốc ngữ cho lớp nữ sinh của Đông Kinh Nghĩa Thục khi còn rất trẻ.
Điều này cho thấy tư tưởng giáo dục của Lương Văn Can được thực hiện trong chính gia đình ông.
Ông không chỉ nói về việc mở mang dân trí mà còn để con cái tham gia vào công việc giáo dục và hoạt động xã hội.
Gia đình cũng chịu những tổn thất vì hoàn cảnh chính trị. Khi Lương Văn Can bị lưu đày, người thân phải gánh vác nhiều công việc trong gia đình.
Những năm ông ở Nam Vang, gia đình vẫn hỗ trợ việc làm ăn và việc biên soạn sách của ông.
Câu chuyện gia đình Lương Văn Can cho thấy công cuộc Duy Tân không chỉ là hoạt động của một vài cá nhân. Đằng sau những nhà yêu nước thường là cả một mạng lưới gia đình, bạn bè và đồng chí cùng chia sẻ khó khăn.
Với Lương Văn Can, sự nghiệp giáo dục và yêu nước vì vậy không tách rời đời sống gia đình.
Gia đình ông vừa là nơi ông bắt đầu cuộc đời, vừa là chỗ dựa trong những năm hoạt động và lưu đày.
Đó cũng là một phần lý do khiến hình ảnh Lương Văn Can không chỉ gắn với Đông Kinh Nghĩa Thục mà còn gắn với một gia đình có nhiều thành viên tham gia vào công cuộc canh tân đất nước.
