Giai đoạn Đấu tranh Sôi nổi và Phát triển Tổ chức (Cuối 1936 - 1937) (1)
Từ nền tảng tổ chức của các Ủy ban hành động, phong trào cách mạng tại Trà Vinh đã nhanh chóng chuyển từ giai đoạn thành lập sang hành động thực tiễn. Giai đoạn này chứng kiến sự vận dụng khéo léo các hình thức đấu tranh hợp pháp và nửa hợp pháp để đẩy mạnh các yêu sách dân sinh, dân chủ, biến những khẩu hiệu thành các cuộc đối đầu chính trị cụ thể, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia.
2.1. Hình thức Tổ chức và Phương pháp Đấu tranh
Ủy ban hành động tỉnh đã chủ động cử cán bộ về các vùng nông thôn để xây dựng các ủy ban cơ sở, tập trung vận động nông dân, phụ nữ và thanh niên. Các cán bộ đã đi sâu vào quần chúng, vạch trần thủ đoạn áp bức của bọn cai trị và địa chủ tay sai, đồng thời hướng dẫn nhân dân đấu tranh đòi quyền lợi.
Khi chính quyền thực dân Pháp ở Nam Kỳ tăng cường đàn áp, cấm các cuộc mít tinh công khai, phong trào đã thể hiện sự linh hoạt bằng cách chuyển sang sử dụng các tổ chức "hữu ái" hợp pháp. Việc thành lập các hội nghề nghiệp, tương tế, thể thao là một chiến thuật hiệu quả để lách qua sự kiểm soát của chính quyền, nhưng thực chất là để tập hợp và phát triển lực lượng cách mạng. Đến cuối năm 1936, hàng loạt hội hữu ái đã ra đời:
• Hội Vạn công
• Hội Đôi công
• Hội Buôn gánh bán bưng
• Hội Nhà giàng
• Hội Đá banh
• Hội Xe ngựa
• Hội Lân
• Hội Vạn cấy
2.2. Các Cuộc Đấu tranh Tiêu biểu
Cuối tháng 11/1936, hàng trăm nông dân xã Hiệp Thành đã tiến hành một cuộc đấu tranh tiêu biểu, giương cao các khẩu hiệu đòi quyền lợi cấp thiết:
"Cứu tế dân nghèo", "Thả tù chính trị", "Đả đảo cường hào hà lạm của dân"
Năm 1937, phong trào tiếp tục dâng cao, hòa chung vào khí thế đấu tranh của cả nước. Các nhà lãnh đạo cách mạng tại Trà Vinh đã khéo léo tận dụng các sự kiện chính trị toàn quốc, như việc Toàn quyền Brévié nhậm chức và chuyến đi của phái đoàn điều tra Giuxtanh Gôđa (Justin Godard), để tạo cớ huy động quần chúng. Các cuộc biểu tình, tuần hành của nông dân liên tiếp nổ ra:
• Tại chợ Ngang Càn (Càng Long): Các cuộc đấu tranh diễn ra vào các ngày 04/4 và 25/10/1937.
• Nông dân Ngang Càn: Tiếp tục tuần hành vào các ngày 07 và 09/11/1937.
2.3. Công tác Tuyên truyền
Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh qua việc rải truyền đơn. Tờ "Lời hiệu - triệu của ỦY-BAN TUYÊN-TRUYỀN TRAVINH" là một minh chứng sống động cho khí thế đấu tranh công khai. Tờ truyền đơn không chỉ kêu gọi các tầng lớp nhân dân đoàn kết mà còn công khai danh tính những người lãnh đạo phong trào, thể hiện sự tự tin và thách thức trực diện với chính quyền. Những nhà lãnh đạo được nêu tên bao gồm: Nguyễn văn Kiểng, Nguyễn văn Riem, Nguyễn văn Thạch, Dương Quang Đông, Trần-văn-Sáu, SƯ LỘCH.
Những thắng lợi và kinh nghiệm xương máu của giai đoạn 1936-1937 đã tạo tiền đề vững chắc cho việc củng cố và thống nhất tổ chức lên một tầm cao mới trong giai đoạn tiếp theo.
