GIẢI MẬT HỒ SƠ VỀ SỰ THẤT BẠI CỦA THỰC DÂN PHÁP Ở ĐIỆN BIÊN PHỦ
Thảm bại khó tin ở Điện Biên Phủ đã khiến chính quyền Pháp bàng hoàng đến mức phải lập tức thành lập một Ủy ban điều tra đặc biệt vào ngày 31/3/1955. Mọi thông tin về Ủy ban này bao gồm 22 cuộc điều trần và những kết luận cuối cùng đã được giữ kín ở mức “tuyệt mật” trong vòng 50 năm. Cho đến nay, sau khi được giải mật, rất ít người Pháp, ngay cả đến những cựu tướng lĩnh khi xưa, biết đến sự tồn tại và những kết luận của Ủy ban này.
Không khí nặng nề trong những cuộc điều trần được ghi lại rất rõ. Chủ tịch Ủy ban, Tướng Catroux, liên tục đặt ra những câu hỏi tưởng đơn giản nhưng lại khoét sâu vào sự thật cay đắng của đội quân viễn chinh:- Việt Minh đã xây dựng được những con đường tiếp tế à?Tướng De Castries: - Vâng, họ có những con đường và có xe tải Molotova để vận chuyển đạn dược và tiếp tế. Những con đường đó chúng tôi chỉ nhìn thấy khi chúng tôi bị bắt làm tù binh.- Tại sao máy bay lại không nhìn thấy?- Vì những con đường đã được bộ đội Việt Nam ngụy trang rất giỏi…...- Những đợt tấn công mà các ông tiến hành đã có thể cho phép thâm nhập vào trận địa của quân đội Việt Minh hay các ông chỉ luôn bị khóa ở vòng ngoài?- Chúng tôi chỉ luôn ở vòng ngoài.- Các ông chỉ luôn ở vòng ngoài ư?- Đúng thế, chỉ một vài lần chúng tôi vào được phía Bắc, còn phía Đông thì gần như chưa bao giờ…Đằng sau 22 phiên điều trần ấy là hàng loạt gương mặt từng nắm giữ vận mệnh quân đội Pháp ở Đông Dương: từ De Castries, đến Tổng tư lệnh Navarre, hay tướng Réné Cogny, người trực tiếp chỉ huy lực lượng tại Bắc Bộ. Tất cả lời khai, biên bản, đánh giá đều được xếp trong 9 hộp tư liệu mang mã GR1R từ 229 đến 237, hiện lưu tại Trung tâm Lịch sử của Bộ Quốc phòng Pháp.Thế nhưng, có một kết luận mà Ủy ban điều tra, cũng như cả giới tướng lĩnh Pháp lúc ấy vẫn chưa nhắc đến. Đó là họ chưa hiểu lịch sử dân tộc Việt Nam. Có một sự thật rằng Việt Nam không chỉ thắng bằng chiến thuật, địa hình hay sự sáng tạo quân sự mà bằng sức mạnh của một dân tộc kiên cường, bất khuất, quyết không khuất phục trước bất kỳ kẻ xâm lược nào.
