Giải phóng Bắc Phù Mỹ, tiến công Hoài Nhơn – khí thế Xuân Hè 1972 lan rộng

Trong chiến dịch tiến công tổng hợp Xuân – Hè năm 1972, quân và dân Bình Định đã liên tiếp giành được những thắng lợi quan trọng. Sau khi Hoài Ân được giải phóng, thế và lực của cách mạng trên chiến trường Bắc Bình Định phát triển mạnh mẽ. Những đòn tiến công liên tục của bộ đội chủ lực, lực lượng vũ trang địa phương và phong trào nổi dậy của quần chúng đã làm cho hệ thống phòng thủ của địch ngày càng suy yếu.

Tại Bắc Phù Mỹ, dưới sức tiến công mạnh mẽ của quân và dân ta, nửa phía Bắc huyện Phù Mỹ hoàn toàn được giải phóng. Thắng lợi này có ý nghĩa rất lớn, bởi nó không chỉ mở rộng vùng giải phóng mà còn tạo thế chia cắt chiến trường. Tỉnh Bình Định bị cắt làm đôi, khiến địch gặp nhiều khó khăn trong việc cơ động, chi viện và tổ chức phản kích. Trung đoàn 41 cùng lực lượng cơ động còn lại của địch ở Bình Định bị mất 2 tiểu đoàn, làm cho sức chiến đấu của chúng suy giảm nghiêm trọng.

Chính từ thắng lợi ấy, thời cơ giải phóng Hoài Nhơn đã chín muồi. Đây là địa bàn có vị trí quan trọng ở phía Bắc tỉnh, nơi địch tập trung nhiều chốt điểm và lực lượng phòng thủ nhằm giữ quyền kiểm soát. Tuy nhiên, trước khí thế tiến công đang lên cao của quân và dân ta, thế phòng thủ ấy đã không còn vững chắc.

Ngày 28/4/1972, Trung đoàn 21 của Sư đoàn 3 nổ súng đánh chiếm các chốt điểm xung quanh thị trấn Bồng Sơn. Những trận đánh mở đầu đã tạo thế áp sát, làm cho địch trong quận lỵ Hoài Nhơn rơi vào tình trạng bị uy hiếp trực tiếp. Các chốt điểm vòng ngoài lần lượt bị đánh phá, khiến hệ thống phòng thủ của địch bị cô lập, tinh thần binh lính hoang mang.

Sáng ngày 29/4/1972, từ các bàn đạp đã chuẩn bị sẵn, quân ta xốc thẳng vào khu vực trung tâm. Các lực lượng tiến công lần lượt đánh chiếm từng phố, từng vị trí quan trọng trong quận lỵ. Trước sức tiến công mạnh mẽ và dồn dập của quân ta, địch không còn khả năng chống đỡ. Đến 11 giờ cùng ngày, quận lỵ Hoài Nhơn được giải phóng.

Trong cảnh tan rã, tên thiếu tá quận trưởng vội vã bỏ chạy. Bọn tàn quân cải trang làm dân thường, tìm cách vượt cầu Bồng Sơn để thoát thân, nhưng đã bị quần chúng phát hiện và bắt gọn. Chi tiết ấy cho thấy sức mạnh của thế trận chiến tranh nhân dân: không chỉ bộ đội chiến đấu trên mặt trận, mà Nhân dân cũng trực tiếp tham gia phát hiện, truy bắt, góp phần làm tan rã bộ máy địch.

Chiến thắng giải phóng Bắc Phù Mỹ và quận lỵ Hoài Nhơn là một dấu mốc hào hùng trong chiến dịch Xuân – Hè 1972 ở Bình Định. Thắng lợi ấy thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực, lực lượng địa phương và quần chúng Nhân dân; đồng thời khẳng định tinh thần tiến công mạnh mẽ, ý chí quyết thắng của quân dân Bình Định.

Câu chuyện tháng 4/1972 là một trang sử sáng trong những năm tháng thời hoa lửa. Từ Bắc Phù Mỹ đến Hoài Nhơn, quân và dân Bình Định đã bền gan chiến đấu, phá vỡ từng mảng phòng thủ của địch, giành lại quyền làm chủ quê hương. Những chiến công ấy góp phần mở rộng vùng giải phóng, tạo thế và lực mới cho cách mạng, đồng thời tiếp thêm niềm tin vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.