Bài viết

Giải phóng Trường Sa trong chiến dịch mang tên Bác

Cách đây 40 năm, cùng với các cánh quân trên đất liền ồ ạt tấn công giải phóng miền Nam, Quân chủng Hải quân nhận được nhiệm vụ đặc biệt: Bí mật, thần tốc giải phóng quần đảo Trường Sa...

Hà Tĩnh12/04/2026Ban Biên tập tổng hợp6 lượt xem0 lượt chia sẻ

Cách đây 40 năm, cùng với các cánh quân trên đất liền ồ ạt tấn công giải phóng miền Nam, Quân chủng Hải quân nhận được nhiệm vụ đặc biệt: Bí mật, thần tốc giải phóng quần đảo Trường Sa.

Mệnh lệnh từ Đại tướng Tổng Tư lệnh

Những ngày đầu tháng Tư lịch sử, tôi may mắn được gặp các anh hùng LLVT nhân dân của Lữ đoàn Đặc công 126 Hải quân tại TP Hải Phòng. Thiếu tướng Mai Năng, nguyên Tư lệnh Binh chủng Đặc công, nguyên Đoàn trưởng Đoàn Đặc công 126 Hải quân năm nay đã bước sang tuổi 88 nhưng vẫn còn minh mẫn. Trong buổi gặp mặt các anh hùng, Thiếu tướng Mai Năng thường trò chuyện với Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Ngọc Quế-người chỉ huy trận đánh mở màn giải phóng Trường Sa.

Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Ngọc Quế kể lại trận đánh mở màn giải phóng Trường Sa. Ảnh: Cẩm Thủy.

Thiếu tướng Mai Năng nhớ lại: Ngày 5-4-1975, chấp hành chỉ thị của Bộ Tổng tư lệnh, Bộ tư lệnh Quân chủng Hải quân khẩn trương nhận nhiệm vụ chiến đấu, giải phóng các đảo thuộc quần đảo Trường Sa và tiếp quản căn cứ hải quân của địch, kiên quyết không để lực lượng nào khác vào đánh chiếm đảo trước ta. Thời điểm này, quân ngụy chiếm giữ 5 đảo là: Song Tử Tây, Sơn Ca, Nam Yết, Sinh Tồn và Trường Sa, số lượng 150 lính. Bộ tư lệnh quyết định dùng phân đội tàu của Đoàn 125 chở Đội 1 Đoàn 126 do đồng chí Nguyễn Ngọc Quế chỉ huy kết hợp với lực lượng của Quân khu 5 ra giải phóng các đảo. Ngừng một lát, ông kể tiếp: Khi Đặc công Hải quân tham gia giải phóng quần đảo Trường Sa, tôi là Đoàn trưởng, nhận được chỉ thị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Hải quân phải tập trung mọi khả năng, mọi biện pháp giải phóng các đảo do quân ngụy chiếm giữ trái phép trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa... Ngay lập tức, chúng tôi hành quân vào Đà Nẵng sẵn sàng lên tàu ra giải phóng đảo. Tuy nhiên, vấn đề khó đối với lực lượng đặc công là anh em quen tác chiến trên sông biển: Đánh tàu, đánh cảng... còn đánh các căn cứ trên đảo thì đây là lần đầu tiên. Chúng tôi xác định phải tìm ra phương án tác chiến và nêu cao quyết tâm ngay từ đầu. Tôi đề nghị với đồng chí Hoàng Hữu Thái, Phó tư lệnh Quân chủng Hải quân phương án: Thực hiện trinh sát vũ trang (trinh sát đến đâu, đánh đến đó), đánh từng đảo một, đánh chắc thắng đảo này tiến tới đảo khác và được đồng chí Hoàng Hữu Thái chấp thuận.

Từ Đà Nẵng, chúng tôi hóa trang thành ngư dân trên 3 tàu đi giải phóng các đảo. Mặc dù say sóng nhưng khi nghe mệnh lệnh chiến đấu, anh em đều cố gắng, không ai nản chí. Mọi người đều chung một ý chí là quyết tâm thực hiện tinh thần chỉ thị của Đại tướng: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa”, xa mấy cũng đi, khó mấy cũng đánh, đã đến là đánh, đánh quyết tâm thắng.

Đánh trận mở màn

Nghe Thiếu tướng Mai Năng hồ hởi kể lại câu chuyện giải phóng Trường Sa trong chiến dịch mang tên Bác, Đại tá Nguyễn Ngọc Quế phấn khởi tiếp lời: Lúc đó, chúng tôi quyết định chọn đảo Song Tử Tây đánh trận mở màn… Ba ngày đêm lênh đênh trên mặt biển, giấu quân trong những khoang hàng của con tàu vận tải Đoàn 125 để tránh những cặp mắt trinh sát trên máy bay của địch, chúng tôi phải chịu nóng, mệt, say sóng không ăn uống gì được. Tôi là đại đội trưởng nhưng cũng bị “sóng đánh” cho mệt nhoài... Tôi báo cáo phương án chiến đấu với Đoàn trưởng Mai Năng và các đồng chí trong ban chỉ huy. Nghe báo cáo xong, Đoàn trưởng Mai Năng dặn: “Động viên anh em phát huy truyền thống đơn vị anh hùng; nhớ phải kiểm tra chu đáo trước khi đổ bộ”.

Song Tử Tây-đảo đầu tiên trên quần đảo Trường Sa được Bộ đội Đặc công Hải quân giải phóng ngày 14-4-1975. Ảnh tư liệu.

Trở về khoang tàu, Nguyễn Ngọc Quế quán triệt nhiệm vụ cho anh em: Giờ G sắp đến, các phân đội kiểm tra lại lần cuối, chuẩn bị hành động. Trước mắt các chiến sĩ, đảo Song Tử Tây như một sợi chỉ hiện lên ở phía chân trời. Những chiếc xuồng trên tàu 673 được thả xuống, các tổ chiến đấu bám sát nhau xuống xuồng. Đích của họ là những cây dừa, mỏm cát nhỏ xíu nổi lên trên đảo. Sóng to, nước chảy xiết. Anh em dồn hết sức mình bơi vào đảo. Các mũi đột kích do Đào Mạnh Hồng, Nguyễn Đức Thông, Ngô Văn Niệm chỉ huy vừa tiếp cận được đảo đã cho anh em triển khai áp sát mục tiêu và khu chỉ huy của địch. Hỏa lực do Đại đội trưởng Nguyễn Ngọc Quế chỉ huy khẩn trương chiếm lĩnh trận địa. Vài tên địch đang canh gác trên đảo bấm đèn pin lập lòe đi soi chim, thấy khả nghi chúng liền bắn mấy loạt vu vơ. Bị lộ rồi chăng? Nguyễn Ngọc Quế bình tĩnh tiếp tục theo dõi hành động của chúng. Thấy địch không có hành động gì tiếp, Quế ra lệnh cho các tổ tiếp tục trinh sát địch và chuẩn bị chiến đấu.

Sau khi kiểm tra lại các vị trí chiến đấu, đúng 4 giờ 30 phút, Nguyễn Ngọc Quế lệnh cho khẩu ĐKZ phát hỏa mở màn cho trận đánh. Một luồng lửa đỏ lao tới chụp vào giữa khu trung tâm đảo Song Tử Tây. Ngay lập tức, Lê Minh Đức, Nguyễn Đức Tuấn, Lê Xuân Phát nổ súng, những viên đạn B40, B41 vun vút lao vào các mục tiêu trên đảo. Tiếng súng AK, tiếng lựu đạn khắp bốn phía nổ như pháo dậy. Bị đánh bất ngờ, bọn địch nhốn nháo chạy ra tìm súng bắn trả loạn xạ. Địch đang hoảng loạn. Nguyễn Ngọc Quế hô to: Xung phong! Chiến sĩ ta từ bốn phía ào lên. Từ phía sau bia chủ quyền, Lê Xuân Phát chạy tới cột cờ giật mạnh mảnh vải có 3 sọc đỏ rách tã xuống và kéo cờ đỏ sao vàng năm cánh lên đỉnh cột. Tên đảo trưởng Nguyễn Đức Sinh nhìn các chiến sĩ ta súng lăm lăm trong tay chạy tới, hắn ủ rũ giơ tay lên trời. Đằng sau hắn, đồng bọn cũng làm theo.

Sau 30 phút chiến đấu, Nguyễn Ngọc Quế đã trực tiếp chỉ huy Đại đội 1 giải phóng đảo Song Tử Tây vào sáng 14-4-1975, tiêu diệt và bắt sống 17 tên địch, thu toàn bộ vũ khí trang bị.

Phát huy trận mở màn thắng lợi, các mũi tấn công của Đại đội 1 anh hùng liên tiếp vượt biển tiếp tục chiến đấu giải phóng các đảo trong quần đảo Trường Sa. Qua thông tin, cán bộ, chiến sĩ Đại đội 1 đón tin vui từ đất liền: Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng. Miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn