Giải Thích Về "Chiến Tranh Đặc Biệt" và "Ấp Chiến Lược": Cuộc Đấu Tranh Của Nhân Dân Càng Long (4)

Vào đầu những năm 1960, sau thắng lợi vang dội của cao trào Đồng khởi ở miền Nam Việt Nam, đế quốc Mỹ đã phải thay đổi chiến lược để đối phó với phong trào cách mạng đang dâng cao. Trong bối cảnh đó, hai khái niệm trung tâm đã ra đời và trở thành trọng điểm của cuộc đối đầu: chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ và chính sách "ấp chiến lược".Tài liệu này phân tích cuộc đối đầu không cân sức giữa một chiến lược chiến tranh hiện đại, được trang bị công nghệ tối tân của Mỹ và sức mạnh chiến tranh nhân dân, dựa trên sự sáng tạo và ý chí sắt đá của người dân Càng Long, qua đó lý giải vì sao "quốc sách ấp chiến lược" đã sụp đổ ngay tại mảnh đất này.1. Bản Chất Của Chiến Lược "Chiến Tranh Đặc Biệt"Sau khi Kennedy lên làm Tổng thống Hoa Kỳ, chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" được chính thức triển khai tại miền Nam Việt Nam từ tháng 8 năm 1961. Đây là một hình thái chiến tranh mới, được định nghĩa với ba đặc điểm cốt lõi sau:• Mục đích: Đây là một loại hình chiến tranh xâm lược thực dân mới.• Lực lượng thực hiện: Cuộc chiến do quân đội ngụy tiến hành là chính, nhằm che đậy bản chất xâm lược của Mỹ.• Vai trò của Mỹ: Mỹ đóng vai trò chỉ huy, đồng thời cung cấp cố vấn quân sự, vũ khí, phương tiện chiến tranh hiện đại (như máy bay trực thăng, xe tăng M.113), và tài chính. Để thực thi vai trò này, Mỹ đã thành lập Bộ chỉ huy quân sự Mỹ ở Việt Nam (MACV) do Tướng Harkins đứng đầu."Quốc sách ấp chiến lược"Biện pháp trung tâm và tàn bạo nhất của "Chiến tranh đặc biệt" chính là dồn dân, lập "ấp chiến lược". Kế hoạch này được Mỹ-ngụy xem là xương sống của toàn bộ chiến lược, đến mức vào năm 1962, Ngô Đình Diệm đã chính thức coi đây là một "quốc sách".Để biến chiến lược trên giấy thành hiện thực, Mỹ-ngụy đã áp đặt "quốc sách ấp chiến lược" lên Càng Long bằng những biện pháp tàn khốc, biến những làng quê trù phú thành các nhà tù trá hình.2. Chính Sách "Ấp Chiến Lược" Tại Càng Long: Âm Mưu và Tội ÁcTừ cuối năm 1961, địch bắt đầu tiến hành gom dân lập ấp chiến lược tại Càng Long, bắt đầu ở các xã An Trường, Tân An, Huyền Hội, sớm nhất trong toàn tỉnh, cho thấy Càng Long được xác định là một địa bàn trọng điểm ngay từ đầu.Mục tiêu của địchMục tiêu chính của chính sách này là "gom dân", nhằm tách rời nhân dân khỏi các lực lượng cách mạng, cắt đứt nguồn hỗ trợ và tiếp tế, biến các làng mạc thành những nhà tù trá hình để dễ bề kiểm soát và đàn áp.Phương pháp tàn bạoĐể thực hiện âm mưu này, địch đã tiến hành các biện pháp cực kỳ tàn bạo tại Càng Long. Chúng đã:• Đốt 500 nhà ở xã An Trường.• Đốt 50 nhà ở xã Huyền Hội.• Sử dụng súng và lưỡi lê để dồn ép người dân vào các khu tập trung đã được rào lại.Tổng quan về quy môTính đến cuối năm 1962, hệ thống "ấp chiến lược" của địch tại Càng Long đã được xây dựng với quy mô rất lớn, được tổng hợp trong bảng dưới đây:

Hạng mục	Số liệu
Số ấp chiến lược được lập	48
Số dân bị dồn vào ấp	40.000
Số đồn bót mới được xây	50

Chính sự tàn bạo này đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh kiên cường và sáng tạo của quân và dân Càng Long.3. Nhân Dân Càng Long Đấu Tranh Phá "Ấp Chiến Lược"Dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy, một phong trào phá "ấp chiến lược" đã diễn ra sôi nổi và toàn diện trên khắp địa bàn huyện.Chiến lược "Ba Mũi Giáp Công"Phương châm chỉ đạo của Huyện ủy là sự kết hợp nhuần nhuyễn của "ba mũi giáp công": đấu tranh chính trị để huy động quần chúng đòi quyền sống; tấn công quân sự để tiêu hao sinh lực địch; và binh vận để làm lung lay ý chí của binh lính phía bên kia. Huyện ủy xác định việc phá "ấp chiến lược" phải phá cả hình thức (hàng rào, chiến lũy) và nội dung (diệt ác ôn, phá bộ máy kìm kẹp), trong đó phá nội dung được xem là yếu tố chủ chốt.Đấu tranh từ bên trong và bên ngoàiCuộc đấu tranh được phối hợp nhịp nhàng giữa hai lực lượng:• Bên trong ấp: Người dân bị dồn vào ấp ban đêm thì phá rào, phá lũy. Họ còn bí mật đào hầm nuôi chứa cán bộ, đồng thời tích cực thực hiện công tác binh vận với gia đình binh lính ngụy.• Bên ngoài ấp: Lực lượng vũ trang (du kích, bộ đội địa phương) hỗ trợ bằng cách đột nhập, gài mìn, tiêu diệt các đồn bót và bọn ác ôn để bảo vệ nhân dân.Sức mạnh của chiến tranh nhân dânPhong trào "toàn dân đánh giặc" đã huy động sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân, biến mỗi người dân thành một chiến sĩ:• Phụ nữ và thanh niên: Tích cực tham gia đấu tranh chính trị và các hoạt động diệt ác ôn. Điển hình là hai thanh nữ ở chợ Ất đã công khai chở du kích đi diệt một tên ác ôn ngay giữa ban ngày.• Thiếu niên: Nhiều em nhỏ đã dũng cảm tham gia trừ gian, diệt ác (như 4 thiếu niên ở An Trường tiêu diệt tên trưởng ấp Mười Mũi), làm trinh sát, và khôn khéo lấy đạn dược của địch cung cấp cho du kích.• Người cao tuổi: Tham gia gài lôi, rải rơm để nghi trang, và đặc biệt là dùng "đòn gió" (tung tin Việt cộng về gài mìn rất nhiều) để làm hoang mang tinh thần binh lính địch.• Nhà sư: Các nhà sư cũng tích cực tham gia cắm chông, gài lôi, góp phần vào cuộc kháng chiến chung.Sự sáng tạo trong vũ khíSự sáng tạo này không chỉ là những nỗ lực nhỏ lẻ mà đã đạt đến quy mô bán công nghiệp. Công trường huyện đã đào và vô hiệu hóa 200 trái bom lép và 20.000 quả đạn pháo lép của địch, rồi tái chế chúng thành 100.000 lôi, thủ pháo, 3.000 bộc phá, và hàng ngàn vũ khí tự chế khác. Thậm chí, những vũ khí sáng tạo như “Liên hoàn thần lôi tiễn” — một hệ thống phóng đồng loạt chông, lôi, lựu đạn — đã được phát minh, thể hiện đỉnh cao của nghệ thuật quân sự nhân dân. Chính "thiên la địa võng" vũ khí này đã khiến kẻ thù khiếp sợ và đặt cho Càng Long biệt danh là "Càng Lôi".Cuộc đấu tranh toàn diện và sâu rộng này đã dẫn đến những thắng lợi vang dội, làm lung lay tận gốc rễ "quốc sách" của địch.4. Sự Sụp Đổ Hoàn Toàn Của "Quốc Sách Ấp Chiến Lược"Những thắng lợi quyết địnhHai thắng lợi tiêu biểu sau đây đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện chiến trường tại Càng Long:1. Trận Rạch Rô I (tháng 4/1963): Một thắng lợi quan trọng của bộ đội địa phương, đánh bại cuộc càn quét quy mô lớn của địch, đặc biệt là phá tan chiến thuật "trực thăng vận". Trước sức ép của địch, mệnh lệnh đanh thép của chỉ huy Bảy Thanh đã vang lên: “Quyết tử đánh lại địch, quyết tử giữ chắc trận địa, một tấc không đi, một ly không rời.”, thể hiện ý chí chiến đấu kiên cường của quân và dân ta.2. Sự kiện binh biến ở đập Bà Thể (tháng 9/1963): Đại đội bảo an 787 do đại úy Thạch Phan và trung úy Phương chỉ huy đã quay súng, mang toàn bộ vũ khí chạy về vùng giải phóng. Đây là sự kiện đầu tiên ở miền Nam có một đơn vị cấp đại đội của địch quay về với nhân dân, thể hiện sức mạnh to lớn của công tác binh vận.Kết quả cuối cùngTrước sức tấn công mạnh mẽ và toàn diện của quân và dân Càng Long, hệ thống kìm kẹp của địch đã sụp đổ. Đến cuối năm 1963 - đầu năm 1964, tư liệu lịch sử khẳng định:"Quốc sách ấp chiến lược" của Mỹ ngụy đến đây hoàn toàn thất bại trên địa bàn Càng Long.Hàng loạt các xã như Tân An, An Trường, Huyền Hội, Mỹ Cẩm, Đức Mỹ, Nhị Long... đã được giải phóng hoàn toàn.5. Kết Luận: Bài Học Từ Cuộc Đấu Tranh Của Nhân Dân Càng LongChiến lược "Chiến tranh đặc biệt" và "quốc sách" "ấp chiến lược" là một âm mưu thâm độc và tàn bạo của Mỹ-ngụy nhằm chia cắt nhân dân với cách mạng, dập tắt ngọn lửa đấu tranh ở miền Nam.Tuy nhiên, chính sách này đã hoàn toàn thất bại ở Càng Long. Thắng lợi này không chỉ đến từ sức mạnh quân sự, mà chủ yếu là nhờ sức mạnh của toàn dân, sự kết hợp tài tình của chiến lược "ba mũi giáp công", và tinh thần bất khuất, sáng tạo vô biên của người dân.Cuộc đấu tranh của nhân dân Càng Long là một minh chứng tiêu biểu cho sự thất bại không thể tránh khỏi của các chiến lược chiến tranh của Mỹ trước ý chí kiên cường và sức mạnh vĩ đại của chiến tranh nhân dân Việt Nam.