GIAN NHÀ THÀNH NỘI: TUỔI THƠ DẦM MƯA VÀ NỖI ĐAU ĐẦU ĐỜI CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH.
Trước khi trở thành vị Lãnh tụ vĩ đại lãnh đạo toàn dân tộc giành lại độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh (thuở nhỏ tên là Nguyễn Sinh Cung) đã trải qua những năm tháng tuổi thơ đầy gian khó, dầm trong mưa phùn và gió rét xứ Thần Kinh tại ngôi nhà số 112, đường Mai Thúc Loan. Mùa thu năm 1895, sau kỳ thi Hội không thành công, ông Nguyễn Sinh Sắc quyết định bám trụ lại đất kinh đô để tiếp tục dùi mài kinh sử tại trường Quốc Tử Giám. Ông lặn lội đi bộ về quê Nghệ An đón vợ và hai con trai nhỏ. Trên đôi vai gầy của người mẹ Hoàng Thị Loan, một bên quang gánh là đứa con thơ Nguyễn Sinh Cung mới 5 tuổi đầu, một bên là đồ đạc, rương hòm cùng chiếc khung cửi thân thương. Vượt qua hàng trăm cây số, băng đèo lội suối, gia đình nhỏ đã tìm đến và thuê gian nhà rường nhỏ nằm sát trục đường Thành Nội này, mở ra một trang đời đầy ắp kỷ niệm nhưng cũng thấm đẫm nước mắt.
Tại gian nhà gỗ ba gian đơn sơ lợp ngói liệt, cuộc sống của gia đình trôi qua trong sự chắt chiu, êm đềm bên tình nghĩa đồng bào nghèo xứ Huế. Cậu bé Cung lớn lên trong tiếng lạch cạch đều đặn từ khung cửi dệt vải thâu đêm của mẹ, tiếng đọc sách trầm bổng của cha cùng bè bạn và những lời răn dạy sâu sắc về đạo lý làm người. Hạnh phúc như nhân lên khi vào năm 1900, gian nhà nhỏ rộn rã tiếng cười chào đón người em trai út Nguyễn Sinh Xin ra đời. Cậu bé Cung khi ấy đã lên 10 tuổi, biết giúp mẹ trông em, quét dọn nhà cửa và sớm bộc lộ tư chất thông minh, hiếu học khi chăm chú lắng nghe cha giảng bài.
Thế nhưng, số phận trớ trêu đã giáng xuống mái nhà nghèo những biến cố đau thương tột cùng. Cuối năm 1900, ông Nguyễn Sinh Sắc được triều đình cử đi coi thi tại Thanh Hóa, đường xá xa xôi không thể kịp về. Ở nhà, bà Hoàng Thị Loan sau thời gian dài lao lực vì sinh nở, lại thêm căn bệnh hiểm nghèo hành hạ trong những ngày đông xứ Huế mưa phùn lạnh thấu xương, đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 22 tháng Chạp năm Canh Tý (ngày 10/2/1901) khi mới 33 tuổi.
Giữa kinh thành xa lạ, trong gian nhà nhỏ lạnh lẽo khói hương, cậu bé Nguyễn Sinh Cung 11 tuổi đầu, đầu quấn khăn tang, một mình vừa đau đớn khóc mẹ, vừa bế đứa em trai khát sữa mới vài tháng tuổi đi xin từng giọt sữa, thìa cháo của những người hàng xóm nghèo xung quanh. Ít lâu sau, vì quá kiệt sức và thiếu sữa mẹ, người em út tội nghiệp cũng qua đời. Nỗi đau mất mát người thân quá lớn ngay tại căn nhà này, cùng với tấm lòng cưu mang, đùm bọc trong cơn bĩ cực của những người lao động nghèo chốn Thành Nội chính là ngọn lửa sưởi ấm, góp phần to lớn hun đúc nên tình yêu thương nhân dân vô bờ bến và chủ nghĩa nhân văn cao cả của người Anh hùng giải phóng dân tộc sau này.
Sưu tầm: Chi đoàn 12/2 - Đoàn trường THPT Thuận An
Nguồn tư liệu:
• Bảo tàng chủ tịch Hồ Chí Minh Thừa Thiên Huế, hệ thống di tích quốc gia đặc biệt: "Di tích Nhà lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại đường Mai Thúc Loan".
Cổng thông tin điện tử Thừa Thiên Huế, mục Khám phá Huế: "Nhà lưu niệm Bác Hồ ở đường Mai Thúc Loan - di tích lịch sử cấp Quốc gia đặc biệt



