GIÀNG LAO PÀ – NGƯỜI CON CỦA NÚI RỪNG BIÊN CƯƠNG
Đỗ Vân Anh
GIÀNG LAO PÀ – NGƯỜI CON CỦA NÚI RỪNG BIÊN CƯƠNG
Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, vùng cao Tây Bắc không chỉ phải đối mặt với quân xâm lược mà còn thường xuyên bị các toán phỉ quấy phá. Giữa núi rừng hiểm trở, những bản làng xa xôi trở thành nơi diễn ra cuộc đấu tranh âm thầm nhưng quyết liệt để bảo vệ cuộc sống bình yên của đồng bào và giữ vững vùng biên cương Tổ quốc.
Từ vùng đất Sín Hồ Sán, nơi những bản làng của đồng bào Mông nằm giữa núi rừng Lào Cai, một người con đã sớm đứng lên góp sức bảo vệ quê hương. Đó là Giàng Lao Pà (1919–1993).
Sinh ra trong một gia đình người Mông, Giàng Lao Pà sớm chứng kiến cảnh quê hương bị giặc Pháp xâm lược và cuộc sống của đồng bào bị đảo lộn. Lòng căm thù giặc cùng tình yêu quê hương đã thôi thúc ông tham gia đội du kích địa phương. Từ đây, ông trở thành một trong những người trực tiếp cầm súng chiến đấu, bảo vệ bản làng và đồng bào mình.
Nhưng cuộc chiến ở vùng cao không chỉ diễn ra bằng súng đạn. Trong những năm từ 1949 đến 1959, khi các toán phỉ liên tục hoạt động, gây mất an ninh và đe dọa cuộc sống của nhân dân Tây Bắc, Giàng Lao Pà nhận ra rằng muốn đem lại bình yên lâu dài cho bản làng, không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự.
Ông bắt đầu tìm cách tiếp cận, tuyên truyền và vận động những người đi theo phỉ trở về với nhân dân.
Công việc ấy vô cùng nguy hiểm. Muốn vận động được phỉ ra hàng, ông phải bám sát địa bàn, đi vào những nơi phức tạp, đối mặt với nguy cơ bị phát hiện và sát hại bất cứ lúc nào. Thế nhưng, bằng sự mưu trí, lòng dũng cảm và khả năng gần gũi, thuyết phục đồng bào, ông từng bước làm thay đổi nhận thức của nhiều người.
Từ năm này qua năm khác, Giàng Lao Pà không ngừng đi vào những vùng có phỉ hoạt động để tuyên truyền đường lối của Đảng, phân tích đúng – sai, vận động những người lầm đường quay trở về. Ông không chỉ nói bằng lời mà còn bằng chính sự chân thành và những việc làm cụ thể đối với đồng bào.
Kết quả của những năm tháng bám bản, bám dân ấy là 606 tên phỉ ra hàng, trong đó 305 tên được chính Giàng Lao Pà trực tiếp cảm hóa, vận động. Cùng với đó, lực lượng cách mạng thu giữ được 220 khẩu súng các loại, góp phần làm suy yếu các toán phỉ và củng cố an ninh ở vùng cao.
Đằng sau những con số ấy là biết bao chuyến đi giữa núi rừng, những lần đối mặt với hiểm nguy và cả sự kiên trì của một người chiến sĩ hiểu rằng muốn bảo vệ quê hương thì trước hết phải bảo vệ được lòng dân.
Những đóng góp đặc biệt xuất sắc của Giàng Lao Pà đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông trở thành người con đầu tiên của tỉnh Lào Cai được trao tặng danh hiệu cao quý này.
Từ một người con của đồng bào Mông nơi vùng núi Sín Hồ Sán, Giàng Lao Pà đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, sự mưu trí và tinh thần dũng cảm. Những việc ông làm không chỉ góp phần đánh bại các toán phỉ mà còn đem lại cuộc sống yên bình hơn cho đồng bào nơi biên cương.
Câu chuyện về Giàng Lao Pà vì thế không chỉ là câu chuyện về một người cầm súng chiến đấu. Đó còn là câu chuyện về một người biết dựa vào lòng dân, dùng sự kiên trì và niềm tin để cảm hóa những người lầm đường, góp phần giữ gìn từng bản làng, từng mảnh đất nơi biên giới Tổ quốc.
Và giữa núi rừng Tây Bắc, tên tuổi người con dân tộc Mông ấy đã trở thành một dấu ấn đẹp trong lịch sử đấu tranh và bảo vệ quê hương của đồng bào các dân tộc Lào Cai.
