Giáo dục trong vùng giải phóng Bình Định

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng giải phóng Bình Định không chỉ là nơi diễn ra những trận đánh, những cuộc phá kẹp, phá ấp chiến lược và giành quyền làm chủ. Giữa khói lửa chiến tranh, nơi đây còn sáng lên một mặt trận thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng: mặt trận giáo dục. Theo tư liệu lịch sử, công tác giáo dục và y tế trong vùng giải phóng được chú trọng. Từ các lớp dạy chữ Bana, Hre và tiếng Việt ở 3 huyện miền núi năm 1963, đến năm 1965, toàn tỉnh đã có 915 lớp học với 25.847 học viên. Đây là kết quả rất đáng trân trọng trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, khi việc học tập vẫn được duy trì và phát triển. Phong trào bình dân học vụ lan rộng ở nhiều địa phương. Nhân dân 2 thôn Thanh Quang thuộc xã Phước Thắng và Tân Mỹ thuộc xã Phước Hòa, Tuy Phước đã đi đầu. Tiếp đó, các thôn Kim Sơn thuộc xã An Nghĩa, Vạn Xuân, Thuận Hòa thuộc xã Ân Hòa, Hoài Ân cũng thanh toán nạn mù chữ. Những lớp học ấy không chỉ mang lại con chữ, mà còn khơi dậy niềm tin, ý chí vươn lên và tinh thần làm chủ của Nhân dân. Cùng với việc xóa mù chữ cho quần chúng, công tác bổ túc văn hóa cho cán bộ cũng được quan tâm. Năm 1965, các huyện Hoài Ân, Hoài Nhơn, Phù Mỹ, Phù Cát và Tuy Phước đều mở lớp bổ túc văn hóa cho cán bộ. Điều này góp phần nâng cao trình độ, phục vụ tốt hơn cho công tác lãnh đạo, tổ chức và vận động quần chúng trong vùng giải phóng. Ở bậc giáo dục phổ thông, ta chủ trương phát triển mạnh cấp tiểu học. Từ thí điểm năm 1963 ở miền núi, đến năm 1965, toàn tỉnh đã mở 1.552 lớp cấp I tại 540 thôn giải phóng, làm chủ và tranh chấp ở đồng bằng, với 51.215 học sinh và 1.405 giáo viên. Riêng học sinh cấp I gấp 1,5 lần số học sinh các trường tiểu học dân lập do ngụy quyền Bình Định mở năm 1964. Đặc biệt, trong kỳ thi hết cấp I năm 1965, có 563 em tốt nghiệp. Cũng trong năm này, ta bắt đầu mở 8 lớp cấp II và 1 lớp cấp III cho khoảng 500 học sinh. Đây là bước phát triển quan trọng, cho thấy vùng giải phóng không chỉ chăm lo trước mắt mà còn hướng tới tương lai lâu dài của thế hệ trẻ. Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, câu chuyện giáo dục trong vùng giải phóng Bình Định là một trang sử đẹp. Giữa bom đạn, Nhân dân vẫn học chữ; giữa gian khó, thầy cô vẫn mở lớp; giữa chiến tranh, trẻ em vẫn được đến trường. Ánh sáng tri thức ấy đã góp phần bồi dưỡng sức dân, xây dựng vùng giải phóng và nuôi dưỡng niềm tin vào ngày quê hương hoàn toàn độc lập, tự do.