Giáo sư, Bác sĩ Từ Giấy: Vị cứu tinh của dạ dày người lính Trường Sơn (1921 - 2009)

Trong chiến tranh, đói khát và dịch bệnh đôi khi còn cướp đi nhiều sinh mạng hơn cả bom đạn kẻ thù. Trên mặt trận này, Giáo sư, Bác sĩ Từ Giấy (quê ở Thanh Oai, Hà Nội) là một vị anh hùng vĩ đại đã dùng khoa học để cứu sống hàng vạn bộ đội. Vốn là một nhà báo, một bác sĩ quân y, ông sớm nhận ra rằng để hành quân đánh giặc trên tuyến đường Trường Sơn khắc nghiệt, người lính cần phải có một nguồn dinh dưỡng dã chiến đặc biệt.

Thập niên 1960, bộ đội ta hành quân xẻ dọc Trường Sơn chủ yếu phải ăn gạo rang, lương khô của nước ngoài viện trợ không phù hợp khẩu vị hoặc nhanh hỏng do độ ẩm. Bác sĩ Từ Giấy đã miệt mài nghiên cứu trong các phòng thí nghiệm dã chiến để sáng chế ra loại "Lương khô Việt Nam" (như lương khô 701, 702). Loại lương khô này được ép chặt, giàu calo, chống ẩm mốc, đáp ứng được nhu cầu năng lượng khổng lồ cho người lính hành quân liên tục nhiều ngày trong rừng sâu mà không cần nổi lửa nấu ăn, tránh bị máy bay địch phát hiện.

Không dừng lại ở đó, chứng kiến nhiều chiến sĩ tử vong vì ăn nhầm nấm độc hay lá rừng có độc trong những lúc cạn kiệt lương thực, ông đã lội bộ vào tận Trường Sơn, tự mình nếm thử và phân tích các loại cây cỏ. Từ đó, ông biên soạn cuốn sách "Rau rừng", hướng dẫn chi tiết cho bộ đội cách phân biệt, tìm kiếm và chế biến các loại rau dại ăn được. Cuốn cẩm nang nhỏ bé ấy đã trở thành "bùa hộ mệnh", giúp bộ đội ta vượt qua những cơn đói cồn cào trong các vòng vây phong tỏa của địch. Cống hiến thầm lặng của Bác sĩ Từ Giấy là minh chứng cho việc khoa học dinh dưỡng chính là một thứ vũ khí sắc bén không thể thiếu trong chiến tranh nhân dân.