GIÁO SƯ ĐẶNG VĂN NGỮ
Đặng Văn Ngữ (1910–1967) là giáo sư, bác sĩ, nhà khoa học Việt Nam, người có công lớn trong nghiên cứu vi trùng học và phòng chống sốt rét. Ông đã sản xuất penicillin trong thời kỳ kháng chiến và hy sinh khi đang làm nhiệm vụ khoa học tại chiến trường. Ông là một trong những biểu tượng tiêu biểu của y học Việt Nam
Giáo sư, bác sĩ Đặng Văn Ngữ (1910-1967) là một nhà khoa học y học lỗi lạc, người thầy thuốc tận tụy và là một anh hùng liệt sĩ của Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với những cống hiến to lớn cho nền y học nước nhà trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ.
Xuất thân và giáo dục: Ông sinh ngày 4/4/1910 tại làng An Cựu, thành phố Huế, trong một gia đình nhà nho nghèo. Ông tốt nghiệp bác sĩ và trở thành giảng viên người Việt đầu tiên, kiêm trưởng phòng thí nghiệm ký sinh trùng của Đại học Y Dược Đông Dương.
Thời gian ở Nhật Bản: Năm 1943, ông được cử đi du học và nghiên cứu tại Nhật Bản. Tại đây, ông đã nghiên cứu thành công quy trình điều chế penicillin, một loại kháng sinh quan trọng mà quân đội Mỹ đang giữ bí mật. Ông cũng là hội trưởng hội Việt kiều yêu nước tại Nhật Bản.
Trở về Tổ quốc và kháng chiến chống Pháp: Cuối năm 1949, nghe theo tiếng gọi của Bác Hồ và Tổ quốc, ông trở về Việt Nam tham gia kháng chiến, mang theo những ống nghiệm chứa mầm penicillin. Trong điều kiện thiếu thốn, chỉ với những vật dụng thô sơ như ống tre, ống nứa, ông đã sản xuất thành công penicillin, cứu chữa hàng nghìn thương bệnh binh.
Xây dựng ngành Ký sinh vật Việt Nam: Sau năm 1954, ông là người sáng lập và là Viện trưởng đầu tiên của Viện Sốt rét, Ký sinh trùng và Côn trùng Việt Nam. Ông đã dành nhiều công sức nghiên cứu về bệnh sốt rét, một căn bệnh gây tử vong cao ở Việt Nam thời bấy giờ.
Kháng chiến chống Mỹ và sự hy sinh: Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, với khát khao tìm ra vaccine loại trừ sốt rét ác tính, ông đã dấn thân vào chiến trường ác liệt nhất. Ông hy sinh trong một trận bom B52 của Mỹ vào ngày 1 tháng 4 năm 1967 tại chiến trường Thừa Thiên-Huế, khi công trình nghiên cứu vaccine còn dang dở.
Với những cống hiến to lớn, ông được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, Liệt sĩ, và Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học công nghệ. Tên ông đã được đặt cho nhiều con đường tại Hà Nội, Huế, và TP. Hồ Chí Minh để tưởng nhớ. Ông là biểu tượng của trí tuệ, lòng yêu nước và sự cống hiến trọn đời cho y học và sức khỏe cộng đồng.
