Giáo sư – Nhà giáo – Nhà cách mạng Ca Văn Thỉnh

Sinh ra trong một gia đình nông dân tại xã Tân Thành Bình (huyện Mỏ Cày, Bến Tre), tuổi thơ của Ca Văn Thỉnh gắn với ruộng lúa và tình đất nghĩa quê. Từ sự hiếu học, năm 17 tuổi ông giành học bổng vào Trường Sư phạm Sài Gòn và sau đó tiếp tục học tại Trường Cao đẳng Sư phạm Đông Dương. Thời thanh niên, ông hòa vào phong trào học sinh – sinh viên yêu nước tại Hà Nội, cùng các tên tuổi lớn như Đặng Thai Mai, Phạm Thiều… những người đã thắp lên trong ông ngọn lửa dân tộc bền bỉ. Tốt nghiệp năm 1928, ông trở về quê và trở thành Đốc học tỉnh Bến Tre, dành cả trái tim để giáo dục thế hệ trẻ. Nhưng trái tim của người thầy ấy không chỉ thuộc về bục giảng – mà thuộc về Tổ quốc. Ông kiên quyết không đứng về phía kẻ thù, luôn đau đáu một con đường cứu nước. Ông từng viết: “Nhân tố đầu tiên đã dẫn dắt tôi đến với Đảng là tấm lòng yêu nước chân thành. Thời tuổi trẻ ấy tôi là người thanh niên nhiệt thành với đất nước lâm nguy mà phân vân với những con đường khác nhau,… “Dẫu muộn hơn với anh em bạn bè, người thanh niên ấy đã gặp Đảng và đi trên con đường xán lạn chân lý cộng sản của Đảng, của Bác Hồ.” Năm 1945, thời khắc lịch sử nổi dậy của dân tộc cũng là thời khắc người thầy từ bỏ phấn trắng để khoác lên mình màu áo chiến sĩ. Ông trở thành Thủ lĩnh Thanh niên Tiền phong tỉnh Bến Tre, góp phần tạo nên thắng lợi của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ngày 25/8/1945.Từ cương vị Ủy viên Ủy ban Kháng chiến, Ngày 20/3/1946 được cử ra Bắc báo cáo với Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ, đến nhiệm vụ Quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Ủy viên Trung ương Cục miền Nam, cán bộ ngoại giao thuộc thế hệ đầu tiên, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội miền Nam, cuộc đời ông là hành trình miệt mài cống hiến – từ chiến trường khốc liệt đến mặt trận văn hóa, giáo dục, ngoại giao. Ngày 15/9/1946, Ca Văn Thỉnh được Giáo sư Đặng Thai Mai và Đại tướng Võ Nguyên Giáp giới thiệu kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Không chỉ là một người thầy và nhà hoạt động cách mạng, ông còn là một nhà nghiên cứu lớn. Dưới bút danh Ngạc Xuyên, ông giới thiệu đến cả nước những giá trị yêu nước bất diệt của văn chương Nam Bộ: Võ Trường Toản, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Thông… Những công trình như Thơ văn yêu nước Nam Bộ nửa sau thế kỷ XIX hay Hào khí Đồng Nai là sự kết tinh trí tuệ và tình yêu quê hương sâu sắc.Ở tuổi xế chiều, ông vẫn dành tâm huyết cho thế hệ trẻ qua tác phẩm “Xây dựng con người mới từ tuổi thơ”, khẳng định tư tưởng giáo dục thanh niên theo đạo đức Hồ Chí Minh – một vấn đề đến nay vẫn mang giá trị thời sự mạnh mẽ. Từ đó, ông đi đến kết luận hết sức sâu sắc: Lịch sử dân tộc ta tạo nên truyền thống tốt đẹp về tình yêu Tổ quốc, về tình thương con người. Và vì truyền thống ấy, những người lớn phải có trách nhiệm làm gương mẫu cho các em, cần phải thấm nhuần truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Cũng như Bác Hồ nói: “Những người có trách nhiệm đối với trẻ trong gia đình, ở trường học, ngoài xã hội phải chú ý được rằng: Việc xây dựng con người mới, con người xã hội chủ nghĩa phải là việc làm thường xuyên và phải kiên trì, đồng thời phải có phương pháp giáo dục đúng đắn.”Gia đình của ông cũng là một “gia đình cách mạng – gia đình văn hóa”. Sáu người con đều trưởng thành, nhiều người trở thành tên tuổi lớn của văn học, âm nhạc, nghệ thuật nước nhà. Đặc biệt, Nhà thơ – chiến sĩ, liệt sĩ Lê Anh Xuân (Ca Lê Hiến) đã ngã xuống giữa chiến trường năm 1968, để lại những vần thơ bất tử về Tổ quốc.Với những đóng góp to lớn, Giáo sư Ca Văn Thỉnh được Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất. Nhưng hơn tất cả những danh hiệu, cái tên Ca Văn Thỉnh đã trở thành một tấm gương ngời sáng – của người trí thức yêu nước, người thầy tận hiến và người chiến sĩ kiên trung.Trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt Nam, Giáo sư – Nhà giáo – Nhà cách mạng Ca Văn Thỉnh không chỉ là một tên gọi của lịch sử, mà là một hình tượng đẹp – của trí thức yêu nước, người thầy tận hiến và người chiến sĩ kiên trung.Một nhà giáo bình dị xuất thân từ ruộng đồng Bến Tre. Một trí thức hiên ngang đi theo cách mạng bằng trái tim yêu nước nồng nàn. Một người thầy luôn đặt Tổ quốc lên trên tất cả

Hình ảnh cụ Ca Văn Thỉnh bước ra từ thời khắc lịch sử ấy là hình ảnh của một người thầy mang dáng vóc hiền hậu nhưng trái tim rực lửa, bàn tay quen cầm viên phấn lại vững vàng khi cầm ngọn cờ cách mạng; người trí thức đó đã chọn Tổ quốc giữa thời điểm đất nước ngổn ngang máu lửa và vận mệnh dân tộc treo lơ lửng. Từ bục giảng đến chiến khu, từ giảng đường đến cơ quan ngoại giao đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, từ mái trường yêu dấu đến chiến trường Nam Bộ đầy khói lửa Cuộc đời cụ Ca Văn Thỉnh là bản anh hùng ca của người thầy hóa thân thành chiến sĩ, của người chiến sĩ không ngừng trở về làm người gieo tri thức cho đời. Những trang sử cuộc đời cụ là lời nhắc nhở bất tử cho thế hệ trẻ hôm nay rằng: “Có những người sinh ra để đi qua cuộc đời, còn có những người sinh ra để đi cùng đất nước.”Từ bục giảng đến chiến khu – từ trang giáo án đến trang sử: Cuộc đời nhà giáo Ca Văn Thỉnh là minh chứng rằng: “Khi Tổ quốc cần, người thầy trở thành người chiến sĩ. Khi hòa bình trở lại, người chiến sĩ ấy lại trở về làm người gieo ánh sáng tri thức.” Đó chính là câu chuyện thời hoa lửa, là nguồn cảm hứng, là niềm tự hào cho thế hệ trẻ hôm nay.T uổi trẻ hôm nay hãy noi gương người thầy – chiến sĩ Ca Văn Thỉnh: Lung linh niềm tin – nuôi dưỡng khát vọng, học tập không ngừng để trở thành công dân có ích, xung kích – sáng tạo – cống hiến cho quê hương, đất nước, Sống tử tế – trách nhiệm – nghĩa tình vì cộng đồng. Được học tập và rèn luyện dưới ngôi trường mang tên Giáo sư Ca Văn Thỉnh không chỉ là vinh dự – mà còn là trách nhiệm tiếp bước truyền thống: Sống có lý tưởng, Cống hiến cho Tổ quốc, Góp phần dựng xây đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Trân trọng lan tỏa hình tượng nhà giáo – chiến sĩ Ca Văn Thỉnh để thế hệ trẻ hôm nay thêm tự hào, thêm niềm tin và thêm quyết tâm tiếp nối mạch nguồn yêu nước của cha anh. Tổ quốc trao thử thách – thanh niên thời đại mới sẽ trao lại vinh quang thế hệ trẻ hôm nay có thể không phải cầm súng ngoài chiến trường, nhưng chúng ta đang cầm trên tay trách nhiệm dựng xây đất nước bằng khát vọng, trí tuệ, bản lĩnh và lòng yêu nước. Tổ quốc vẫn đang gọi tên mỗi người trẻ – bằng những nhiệm vụ của thời bình, bằng khát vọng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.” Nếu thế hệ cha ông có thời hoa lửa để làm nên độc lập, thì thế hệ trẻ hôm nay có thời hòa bình để làm nên Việt Nam hùng cường