Giáo sư Phan Huy Lê: Nhà sử học tiên phong, người thầy mẫu mực, một nhân cách lớn (1)
Sinh ra trong một gia đình có truyền thống khoa bảng nổi tiếng, được đào tạo, rèn luyện dưới chế độ mới, Giáo sư Phan Huy Lê (23/2/1934-23/2/2024) đã trở thành một nhà sử học cách mạng chân chính. Suốt cuộc đời ông tận tâm tận lực phụng sự đất nước, phụng sự nhân dân. Với trí tuệ uyên bác và lòng nhiệt huyết cống hiến không mệt mỏi, ông đã để lại nhiều công trình nghiên cứu xuất sắc cho ngành khoa học nước nhà.
Phan Huy Lê sinh ngày 23/2/1934. Cả hai dòng họ nội, ngoại của Giáo sư đều là những dòng họ khoa bảng nổi tiếng với những danh nhân văn hoá lớn như Phan Huy Cận (1722-1789), Phan Huy Ích (1751-1822), Phan Huy Chú (1782-1840), Cao Xuân Dục (1842-1923), Cao Xuân Huy (1900-1983)… Thân sinh ông là Phan Huy Tùng (1878-1939), Tiến sĩ Nho học khoa Quý Sửu đời vua Duy Tân (năm 1913), từng làm quan trong triều đình Huế, nổi tiếng thanh liêm, nhân hậu.
Giáo sư Phan Huy Lê đã sống trọn những năm tháng tuổi thơ tại quê hương, thừa hưởng truyền thống trọng nghĩa và hiếu học từ hai gia đình đã định hình cá tính và nhân cách trước khi ông hoà nhập vào cuộc sống xã hội. Nếu bản thân ông thuộc về thế hệ trải qua thời kỳ gian nan của lịch sử Việt Nam hiện đại, thì tầm nhìn của ông đã vượt ra ngoài giới hạn đó, giúp ông giữ vững được cái nhìn khách quan trên con đường nghiên cứu lịch sử nước nhà.
