Giáo sư, Tiến sĩ, Anh hùng Lao động Phạm Ngọc Thạch—một nhà khoa học y khoa lỗi lạc và là Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Phạm Ngọc Thạch là một trí thức yêu nước, người đã dành trọn cuộc đời mình để phụng sự cách mạng và xây dựng nền y tế nhân dân Việt Nam.
🩺 Bác Sĩ Phạm Ngọc Thạch (1909 – 1968)
Phạm Ngọc Thạch là một trí thức yêu nước, người đã dành trọn cuộc đời mình để phụng sự cách mạng và xây dựng nền y tế nhân dân Việt Nam.
🌟 Thân Thế và Sự Nghiệp Y Học
Nơi sinh và giáo dục: Ông sinh ngày 7 tháng 5 năm 1909 tại Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Sau khi học tú tài, ông theo học tại Trường Đại học Y khoa Hà Nội (năm 1928).
Học tập tại Pháp: Hết năm thứ tư, ông sang Pháp học tiếp và tốt nghiệp Bác sĩ Y khoa năm 1934. Do thành tích xuất sắc, ông được giữ lại làm trợ lý tại Trường Đại học Y khoa Paris và làm việc tại bệnh viện chuyên ngành Lao và Bệnh Phổi.
Trở về nước: Cuối năm 1936, ông trở về Sài Gòn mở phòng khám và bệnh viện tư chuyên chữa bệnh lao, được người dân lao động yêu mến gọi là "người thầy thuốc của dân" vì tấm lòng nhân ái, không màng tiền bạc.
🇻🇳 Hoạt Động Cách Mạng và Chính Trị
Từ những năm 1936-1939, chứng kiến phong trào dân chủ và cuộc sống của nhân dân lao động, ngọn lửa yêu nước trong ông bùng cháy.
Trước Cách mạng Tháng Tám: Ông tích cực tham gia các hoạt động yêu nước, là một trong những nhân tố quan trọng xây dựng cơ sở cách mạng và tuyên truyền cho Mặt trận Việt Minh tại Sài Gòn.
Bộ trưởng Y tế đầu tiên:
Ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng cử làm Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên của Chính phủ lâm thời.
Ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại Sài Gòn, ông thay mặt Chính phủ đọc lời tuyên thệ trước toàn thể nhân dân.
Tham gia kháng chiến: Ông lần lượt giữ các chức vụ quan trọng như Thứ trưởng Phủ Chủ tịch (11/1946), Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn (năm 1950).
Phụ trách Y tế miền Bắc: Năm 1953, ông ra Việt Bắc, giữ chức Trưởng ban Y tế của Đảng, phụ trách công tác y tế an toàn khu.
🏥 Đóng Góp Lớn cho Ngành Y Tế
Sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc (1954), ông tiếp tục giữ chức Thứ trưởng (1954) rồi Bộ trưởng Bộ Y tế (từ 1958 đến khi mất). Ông là người đã:
Xây dựng nền Y tế Nhân dân: Dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đề ra những nguyên tắc cơ bản và định hướng chiến lược cho ngành y tế Việt Nam, tập trung vào y tế dự phòng, kết hợp Đông y và Tây y, và xây dựng mạng lưới y tế cơ sở.
Tiên phong chống Lao: Ông là Viện trưởng Viện Chống lao đầu tiên, có nhiều nghiên cứu và đề xuất phương pháp chữa bệnh lao hiệu quả, bao gồm cả việc kết hợp Đông - Tây y trong điều trị.
Đào tạo cán bộ: Tổ chức đào tạo cấp tốc các lớp cán bộ y tế ngắn ngày đưa về phục vụ tại xã, huyện, vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là việc đào tạo cán bộ cho chiến trường miền Nam.
Y học Quân sự: Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, ông chỉ đạo chuyển hướng công tác y tế từ thời bình sang thời chiến, đề ra các giải pháp kịp thời về cấp cứu chiến thương.
🥀 Sự Ra Đi và Vinh Danh
Ông qua đời ngày 7 tháng 11 năm 1968 do sức khỏe suy kiệt và bệnh tật trong quá trình lao lực phục vụ kháng chiến.
Vinh danh:
Anh hùng Lao động (năm 1958).
Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Công nghệ (truy tặng năm 1997).
Tên ông được đặt cho Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch tại TP. Hồ Chí Minh để tri ân những đóng góp to lớn của ông cho ngành Y tế Việt Nam.
