Giáo sư Tôn Thất Tùng
Giáo sư, bác sĩ phẫu thuật danh tiếng thế giới. Ông là người tìm ra phương pháp "cắt gan khô" nổi tiếng, giúp rút ngắn thời gian phẫu thuật và giảm mất máu.
Trong lịch sử y học hiện đại, Giáo sư Tôn Thất Tùng (1912–1982) hiện lên như một thiên tài lỗi lạc, một "người nghệ sĩ" bậc thầy trên bàn mổ. Không chỉ là một bác sĩ phẫu thuật tài hoa, ông còn là nhà khoa học quả cảm, người đã biến những điều không thể thành có thể trong điều kiện y tế còn nhiều thiếu thốn của Việt Nam thời chiến. Tên tuổi của ông gắn liền với phương pháp "cắt gan khô" (phương pháp Tôn Thất Tùng) – một cuộc cách mạng trong ngoại khoa, giúp rút ngắn thời gian phẫu thuật từ vài giờ xuống còn vài chục phút, giảm thiểu tối đa nguy cơ mất máu và tử vong cho bệnh nhân.
Đóng góp vĩ đại nhất của Giáo sư Tôn Thất Tùng chính là việc tìm ra cấu trúc giải phẫu các mạch máu trong gan. Trước đó, các bác sĩ trên thế giới thường cắt gan một cách "mù quáng", dẫn đến việc chảy máu ồ ạt không thể kiểm soát. Bằng sự quan sát tỉ mỉ và tư duy sáng tạo xuất thần, ông đã đề xuất cách thắt các mạch máu trước khi cắt bỏ phần gan bệnh. Phương pháp này không chỉ làm kinh ngạc giới y khoa quốc tế mà còn được đưa vào các giáo trình y học danh giá nhất thế giới. Dù nhận được vô số lời mời làm việc tại các trung tâm y tế hàng đầu ở nước ngoài với điều kiện vật chất xa hoa, ông vẫn chọn ở lại quê hương, gắn bó với bệnh viện và những bệnh nhân nghèo, dùng đôi bàn tay vàng của mình để cứu sống hàng vạn người.Bên cạnh sự nghiệp phẫu thuật, Giáo sư Tôn Thất Tùng còn là một nhà khoa học có tầm nhìn nhân văn sâu sắc. Ông là người đầu tiên trên thế giới phát hiện và công bố các tác hại khủng khiếp của chất độc màu da cam (dioxin) đối với sức khỏe con người và di truyền học. Những nghiên cứu của ông đã trở thành vũ khí sắc bén giúp Việt Nam đấu tranh đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam trên trường quốc tế. Ông không chỉ chiến đấu với bệnh tật bằng dao mổ mà còn chiến đấu bằng lương tâm của một trí thức yêu nước, luôn trăn trở trước những nỗi đau của đồng bào.Di sản mà Giáo sư Tôn Thất Tùng để lại không chỉ là phương pháp cắt gan mang tên ông, mà còn là một thế hệ học trò xuất sắc và tinh thần tự tôn dân tộc mãnh liệt. Ông đã chứng minh rằng, với trí tuệ Việt Nam, chúng ta hoàn toàn có thể đóng góp những phát minh mang tính thời đại cho nhân loại. Hình ảnh vị giáo sư giản dị, nghiêm khắc nhưng tận tụy hết lòng vì học trò và bệnh nhân mãi là ngọn đuốc sáng soi đường cho các thế hệ thầy thuốc. Cuộc đời ông là bài ca về sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tài năng thiên bẩm và lòng yêu nước nồng nàn, biến y học thành công cụ phụng sự nhân sinh cao quý nhất.
