Giáo sư Trần Đại Nghĩa - Cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng và nền khoa học nước nhà

Thiếu tướng, Giáo sư, Viện sĩ, Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa (1913–1997), tên thật là Phạm Quang Lễ, quê ở Vĩnh Long, là nhà khoa học tiêu biểu có nhiều đóng góp cho sự nghiệp kháng chiến và xây dựng nền khoa học, công nghệ quân sự Việt Nam.

Năm 1935, ông sang Pháp học tập, nghiên cứu về kỹ thuật, hàng không và vũ khí. Sau nhiều năm học tập, nghiên cứu ở nước ngoài, ông tích lũy được nhiều kiến thức và tài liệu về kỹ thuật quân sự, với mong muốn đem những hiểu biết đó phục vụ đất nước.

Tháng 9/1946, ông trở về Việt Nam cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 5/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh giao ông phụ trách Cục Quân giới và đặt tên ông là Trần Đại Nghĩa.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, ông cùng các cán bộ quân giới nghiên cứu, chế tạo và cải tiến nhiều loại vũ khí, tiêu biểu như súng Bazooka và súng không giật SKZ, góp phần tăng cường khả năng chiến đấu của quân đội ta trong điều kiện trang bị còn nhiều thiếu thốn. Ông cũng chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật, xây dựng nền quân giới Việt Nam.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Trần Đại Nghĩa tiếp tục có nhiều đóng góp trong nghiên cứu khoa học, kỹ thuật phục vụ quốc phòng và xây dựng tiềm lực khoa học – công nghệ của đất nước.

Với những cống hiến to lớn, ông được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ năm 1996.

Trần Đại Nghĩa là tấm gương tiêu biểu về trí tuệ, tinh thần sáng tạo, lòng yêu nước và sự tận tụy phụng sự Tổ quốc. Câu chuyện về ông cho thấy trong những năm tháng “hoa lửa”, tri thức và khoa học cũng trở thành một sức mạnh quan trọng phục vụ sự nghiệp kháng chiến, bảo vệ đất nước.