Giáo Sư Trần Đại Nghĩa: "Ông Vua" Quân Giới Việt Nam

Năm 1946, theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Kỹ sư Phạm Quang Lễ – một trí thức Việt kiều đang có sự nghiệp lừng lẫy và mức lương cao tại Pháp – đã quyết định bỏ lại tất cả để trở về phụng sự Tổ quốc. Ngay khi về nước, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ làm Cục trưởng Cục Quân giới và trao cho cái tên lịch sử: Trần Đại Nghĩa.

Nhận nhiệm vụ trong hoàn cảnh đất nước nghèo xơ xác, thiếu thốn đủ đường từ nguyên liệu đến máy móc móc kỹ thuật, Kỹ sư Trần Đại Nghĩa cùng các đồng nghiệp đã rút lên chiến khu Việt Bắc để nghiên cứu chế tạo vũ khí. Với kinh nghiệm tích lũy nhiều năm ở Châu Âu cùng sự sáng tạo phi thường, ông đã mày mò, nghiên cứu cải tiến thành công súng Bazooka chống tăng – một loại vũ khí vô cùng hiện đại thời bấy giờ.

Đầu năm 1947, trong trận chiến bảo vệ thủ đô và chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947, những quả đạn Bazooka do Cục Quân giới sản xuất đã bất ngờ nhả đạn, bắn cháy nhiều xe tăng và tàu chiến của quân Pháp tại Chùa Trầm và sông Lô. Sự xuất hiện của loại vũ khí này làm quân Pháp hoàn toàn kinh ngạc và hoảng loạn. Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục nghiên cứu chế tạo thành công súng không giật SKZ – loại súng hạng nhẹ nhưng có sức phá hủy cực lớn, đập tan các lô cốt kiên cố của địch trong chiến dịch Biên giới 1950.

Năm 1948, Phạm Quang Lễ (Trần Đại Nghĩa) được phong quân hàm Thiếu tướng và trở thành một trong những vị Tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Cuộc đời và những đóng góp phi thường của Giáo sư, Thiếu tướng Trần Đại Nghĩa đã trở thành huyền thoại của ngành Quân giới Việt Nam.