Giáo sư Trần Đại Nghĩa: "Ông vua vũ khí" của Quân đội nhân dân Việt Nam
: Trí thức Việt kiều từ bỏ cuộc sống nhung lụa bên Pháp trở về quê hương chế tạo vũ khí tự lực cánh sinh phục vụ kháng chiến.
Anh hùng Lao động, Giáo sư, Đại tướng Trần Đại Nghĩa (tên thật là Phạm Quang Lễ) sinh năm 1913 tại xã Xuân Hiệp, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long. Ông là một trí thức kiệt xuất, từng du học tại Pháp và tốt nghiệp nhiều bằng kỹ sư cao cấp về hàng không, điện tử, vũ khí tại các trường đại học lừng danh ở châu Âu.
Năm 1946, nghe theo tiếng gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đã từ bỏ cuộc sống giàu sang và sự nghiệp hứa hẹn tại Pháp để trở về nước tham gia cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Ông được Bác Hồ đặt tên mới là Trần Đại Nghĩa và giao nhiệm vụ làm Cục trưởng Cục Quân giới đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong điều kiện rừng núi thiếu thốn máy móc và nguyên liệu, Giáo sư Trần Đại Nghĩa đã cùng các cộng sự nghiên cứu, chế tạo thành công súng và đạn Bazooka, súng không giật SKZ – những loại vũ khí hiện đại thời bấy giờ có khả năng xuyên thủng xe tăng và đồn bốt kiên cố của quân Pháp. Sự ra đời của các loại vũ khí này đã tạo nên bước ngoặt lớn trên chiến trường, giúp quân ta bẻ gãy nhiều đợt tiến công của địch.
Không chỉ có đóng góp to lớn trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ông còn là người đặt nền móng cho ngành khoa học kỹ thuật quân sự và khoa học tự nhiên của Việt Nam. Giáo sư Trần Đại Nghĩa được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động năm 1952 và là một trong những nhà khoa học lớn nhất của Việt Nam thế kỷ 20.
