Giáo sư Trần Văn Giàu (1)

Người con ưu tú của quê hương Long An

Sinh ngày 11 tháng 9 năm 1911 tại xã An Lục Long, huyện Châu Thành, tỉnh Tân An (nay thuộc tỉnh Long An), đồng chí Trần Văn Giàu lớn lên trong một gia đình khá giả. Từ nhỏ ông đã thông minh, hiếu học và sớm mang trong mình lòng yêu nước sâu sắc. Năm 1926, ông lên Sài Gòn học tại trường Chasseloup Laubat. Năm 1928, sau khi đỗ Tú tài, ông được gia đình cho sang Pháp du học tại Đại học Toulouse với hy vọng trở thành một trí thức Tây học.

Nhưng tại đất Pháp, Trần Văn Giàu đã tiếp xúc với phong trào công nhân và tư tưởng tiến bộ. Tháng 3 năm 1929, ông gia nhập Đảng Cộng sản Pháp. Tháng 5 năm 1930, ông tham gia biểu tình trước dinh Tổng thống Pháp đòi hủy án tử hình đối với các thủ lĩnh Khởi nghĩa Yên Bái. Vì hành động này, ông bị thực dân Pháp bắt giam và sau đó trục xuất về nước. Trở về Việt Nam, ông tiếp tục hoạt động cách mạng và chính thức trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương vào tháng 8 năm 1930.

Những năm tháng sau đó, đồng chí Trần Văn Giàu phải đối mặt với muôn vàn gian khổ. Ông bị thực dân Pháp bắt giam nhiều lần, chịu đựng tra tấn dã man trong các nhà tù như Tà Lài. Năm 1941, ông cùng các đồng chí vượt ngục thành công, trở về với phong trào cách mạng đang sôi sục. Dù bị truy lùng gắt gao, ông vẫn bí mật hoạt động, tuyên truyền, xây dựng lực lượng ở Nam Kỳ.

Tháng 8 năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, Trần Văn Giàu là một trong những lãnh đạo chủ chốt của phong trào ở Nam Bộ. Ông trực tiếp tham gia chỉ đạo Tổng khởi nghĩa tại Sài Gòn – Chợ Lớn. Chỉ ít ngày sau, ngày 23 tháng 9 năm 1945, thực dân Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ. Là Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ, đồng chí Trần Văn Giàu đã ra Lời kêu gọi toàn dân kháng chiến. Giọng ông vang lên giữa những ngày bom đạn: “Tất cả đồng bào, già trẻ, trai gái hãy cầm vũ khí xông lên đánh đuổi quân xâm lược!”.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp gian khổ nhất, ông cùng nhân dân Nam Bộ sống trong khói lửa. Có những đêm máy bay Pháp gầm rú, bom nổ rung chuyển đất trời, ông vẫn bình tĩnh chỉ huy, động viên cán bộ và quần chúng. Nhiều đồng chí ngã xuống bên cạnh ông, nhiều ngôi làng bị tàn phá, nhưng ý chí “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước” vẫn cháy bỏng trong lòng người chiến sĩ cách mạng kiên trung ấy.

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, Giáo sư Trần Văn Giàu dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục và nghiên cứu khoa học. Ông trở thành Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân, Anh hùng Lao động. Với hàng loạt công trình nghiên cứu giá trị về lịch sử, triết học, tư tưởng Việt Nam như Triết học phổ thông, Lịch sử cận đại Việt Nam, Giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam…, ông đã góp phần xây dựng nền tảng lý luận cho sự nghiệp cách mạng và giáo dục nước nhà.

Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, độc lập, tự do, tên tuổi và sự nghiệp của Giáo sư Trần Văn Giàu vẫn sáng ngời như một tấm gương sáng cho thế hệ trẻ. Ông là minh chứng sống động cho một chân lý: trí thức chân chính phải gắn bó máu thịt với dân tộc, phải sẵn sàng hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc.

Các bạn trẻ hôm nay hãy nhìn vào cuộc đời đồng chí Trần Văn Giàu để thấy rõ hơn giá trị của hòa bình. Hòa bình không phải là món quà trời ban, mà là kết quả của biết bao máu xương, nước mắt và ý chí quật cường của các thế hệ cha anh. Hãy trân trọng, gìn giữ và phát huy truyền thống ấy bằng hành động học tập, rèn luyện và cống hiến thiết thực cho đất nước.