Giáo sư Trần Văn Giàu và phong cách sống đời thường giản dị của một bậc trí thức lớn

Nhắc đến Giáo sư Trần Văn Giàu, giới tri thức và nhân dân cả nước thường nhớ ngay đến một bậc đại thụ của ngành khoa học xã hội Việt Nam, một nhà cách mạng lão thành suốt đời phấn đấu vì lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên, điều đọng lại sâu sắc nhất trong tâm trí những ai từng có dịp tiếp xúc với ông không chỉ là khối lượng tri thức đồ sộ hay những công trình nghiên cứu lịch sử, triết học tầm vóc, mà chính là phong cách sống đời thường vô cùng giản dị và khiêm nhường.

Sinh thời, dù đảm nhận nhiều chức vụ quan trọng trong bộ máy tổ chức và giảng dạy tại các trường đại học lớn, Giáo sư Trần Văn Giàu luôn duy trì một nếp sống đạm bạc, gần gũi với thiên nhiên và con người lao động. Ngôi nhà của ông tại Thành phố Hồ Chí Minh không có những vật dụng xa hoa, đắt tiền mà ngập tràn sách vở. Sách đối với ông không chỉ là công cụ làm việc mà còn là người bạn tri kỷ suốt mấy chục năm cuộc đời.

Sự giản dị của Giáo sư Trần Văn Giàu thể hiện rõ nét qua cách ứng xử hằng ngày với đồng nghiệp, học trò và những người dân bình thường. Ông không bao giờ coi mình là người bề trên hay ra oai quyền thế. Trong các buổi sinh hoạt khoa học hay những buổi trò chuyện với thế hệ trẻ, ông luôn lắng nghe bằng sự tôn trọng và chân thành. Lời nói của ông điềm đạm, sâu sắc, chứa đựng sự từng trải của một người đã đi qua những thăng trầm lớn của lịch sử thế kỷ XX.

Bên cạnh đó, phong cách làm việc khoa học của ông cũng gắn liền với sự giản dị trong tư duy. Ông luôn trăn trở tìm ra bản chất của các vấn đề lịch sử một cách khách quan, chân thực nhất mà không phô trương hình thức. Những trang sách, bài báo của ông viết ra đều dễ hiểu, súc tích nhưng hàm chứa chiều sâu tư tưởng lớn, phục vụ thiết thực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.

Đời sống nội tâm phong phú nhưng bề ngoài mộc mạc đã tạo nên một khí chất rất riêng ở con người Trần Văn Giàu. Ông coi trọng danh dự nhà giáo, danh dự của người trí thức cách mạng hơn mọi thứ vật chất tầm thường trên đời. Chính nhân cách thanh cao ấy đã cảm hóa và chinh phục biết bao thế hệ học trò, biến họ thành những người có ích cho xã hội.

Tấm gương sống giản dị mà cao quý của Giáo sư Trần Văn Giàu đến nay vẫn còn nguyên giá trị thời sự. Trong nhịp sống hiện đại hối hả, khi con người dễ bị cuốn theo những giá trị vật chất thực dụng, việc nhìn lại cuộc đời của một bậc trí thức lớn như ông mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Đó là bài học về sự tu dưỡng đạo đức, giữ gìn cốt cách thanh tao và luôn hướng về nhân dân, đất nước bằng cả tấm lòng chân thành.