GIÁO SƯ, VIỆN SĨ, THIẾU TƯỚNG TRẦN ĐẠI NGHĨA – NHÀ KHOA HỌC ĐẶT NỀN MÓNG CHO NGÀNH CÔNG NGHIỆP QUỐC PHÒNG VIỆT NAM - PHẦN III

Quyết định trở về nước và bước ngoặt trong cuộc đời

Năm 1946, khi đang học tập và làm việc tại Pháp, Phạm Quang Lễ có điều kiện phát triển sự nghiệp chuyên môn với mức thu nhập và môi trường nghiên cứu thuận lợi. Tuy nhiên, trước lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh và yêu cầu cấp thiết của cách mạng Việt Nam, ông quyết định từ bỏ cuộc sống ổn định ở nước ngoài để trở về phục vụ Tổ quốc.

Tháng 9 năm 1946, ông theo Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Việt Nam. Quyết định này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời ông: từ một trí thức đang phát triển sự nghiệp ở nước ngoài trở thành nhà khoa học trực tiếp tham gia công cuộc kháng chiến và xây dựng nền công nghiệp quốc phòng của đất nước.

Ngày 5 tháng 12 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt cho ông tên mới là Trần Đại Nghĩa và giao nhiệm vụ phụ trách công tác quân giới. Theo những tư liệu về cuộc đời ông, tên gọi này gắn với mong muốn ông đem tài năng và tri thức của mình phục vụ sự nghiệp lớn của dân tộc.

Việc trở về nước thể hiện sự lựa chọn giữa lợi ích cá nhân và trách nhiệm đối với đất nước. Với Trần Đại Nghĩa, tri thức khoa học không chỉ có giá trị trong phòng thí nghiệm hay các cơ sở nghiên cứu mà còn cần được ứng dụng để giải quyết những vấn đề cấp bách của dân tộc. Ông đã đem những kiến thức tích lũy được ở nước ngoài vào điều kiện sản xuất còn nhiều thiếu thốn của Việt Nam, góp phần hình thành nền tảng khoa học – kỹ thuật quân sự trong thời kỳ đầu kháng chiến.