GIÁO SƯ, VIỆN SĨ, THIẾU TƯỚNG TRẦN ĐẠI NGHĨA – NHÀ KHOA HỌC ĐẶT NỀN MÓNG CHO NGÀNH CÔNG NGHIỆP QUỐC PHÒNG VIỆT NAM - PHẦN IV

Những đóng góp trong kháng chiến chống thực dân Pháp

Sau khi trở về nước, Trần Đại Nghĩa được giao nhiệm vụ tổ chức nghiên cứu, thiết kế và chế tạo vũ khí phục vụ lực lượng vũ trang. Ngày 15 tháng 9 năm 1945, Phòng Quân giới được thành lập trực thuộc Bộ Quốc phòng, đặt nền móng cho việc tổ chức công tác quân giới của Việt Nam. Trong quá trình xây dựng hệ thống này, ông giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực nghiên cứu và sản xuất vũ khí trong nước.

Năm 1947, ông giữ chức Cục trưởng Cục Quân giới. Với kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm nghiên cứu, ông trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn thiết kế và tổ chức sản xuất nhiều loại vũ khí phù hợp với điều kiện của cuộc kháng chiến, trong đó có súng bazooka, súng không giật SKZ, bom phóng, mìn và lựu đạn. Đây là những loại vũ khí có ý nghĩa thực tiễn đối với lực lượng vũ trang Việt Nam trong bối cảnh quân đội còn thiếu trang bị hiện đại.

Khó khăn lớn nhất lúc bấy giờ là Việt Nam chưa có nền công nghiệp quốc phòng phát triển, máy móc và nguyên vật liệu đều hạn chế. Vì vậy, việc nghiên cứu và chế tạo vũ khí đòi hỏi phải tận dụng nguồn lực sẵn có, tìm phương án kỹ thuật thích hợp và tổ chức sản xuất trong điều kiện phân tán, thiếu thốn. Trần Đại Nghĩa cùng các cộng sự đã vận dụng kiến thức khoa học để giải quyết những vấn đề này, góp phần nâng cao khả năng tự chủ về trang bị quân sự.

Năm 1948, ông được phong quân hàm Thiếu tướng. Năm 1949, ông kiêm nhiệm chức Cục trưởng Cục Pháo binh. Trong các nhiệm vụ được giao, ông không chỉ quan tâm đến việc tạo ra sản phẩm kỹ thuật mà còn chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, tổ chức nghiên cứu và hình thành phương thức sản xuất vũ khí phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Những đóng góp của Trần Đại Nghĩa trong kháng chiến chống Pháp đã góp phần nâng cao năng lực quân giới, hỗ trợ lực lượng vũ trang trong chiến đấu và tạo tiền đề cho sự phát triển lâu dài của công nghiệp quốc phòng Việt Nam.