Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa

Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa (1913 – 1997, tên thật là Phạm Quang Lễ) là một nhân chứng đặc biệt, đại diện cho những trí thức Việt kiều đã từ bỏ cuộc sống giàu sang ở phương Tây để trở về "chung lưng đấu cật" với nhân dân trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp gian khổ. Ông được mệnh danh là "Ông vua vũ khí" của Việt Nam.

Năm 1946, khi Bác Hồ sang Pháp đàm phán, Phạm Quang Lễ đang là một kỹ sư trưởng tại một hãng sản xuất máy bay với mức lương tương đương 22 lượng vàng mỗi tháng – một con số khổng lồ thời bấy giờ. Tuy nhiên, nghe theo tiếng gọi của Bác Hồ và lòng yêu nước nồng nàn, ông đã từ bỏ tất cả, bí mật theo Bác về nước, mang theo hành trang là khối óc chứa đầy kiến thức về chế tạo vũ khí. Bác Hồ đã đặt tên mới cho ông là Trần Đại Nghĩa, với ý nghĩa làm việc "Đại Nghĩa" vì non sông.

Trong điều kiện rừng núi thiếu thốn trăm bề, máy móc thô sơ, Trần Đại Nghĩa đã cùng các cộng sự nghiên cứu và chế tạo thành công súng Bazooka (súng chống tăng) và súng không giật SKZ. Đây là những vũ khí mang tính bước ngoặt. Trước đó, xe tăng Pháp hung hăng càn quét vì biết Việt Minh không có vũ khí xuyên phá giáp. Nhưng khi Bazooka xuất hiện, xe tăng Pháp liên tiếp bị bắn cháy, cục diện chiến trường thay đổi hẳn. Sau này, ông tiếp tục nghiên cứu các loại tên lửa cải tiến để bắn rơi B-52 trong kháng chiến chống Mỹ.

Cuộc đời Giáo sư Trần Đại Nghĩa là minh chứng cho chân lý: Sức mạnh của lòng yêu nước có thể biến những điều không thể thành có thể. Ông đại diện cho mặt trận khoa học kỹ thuật, nơi những trí thức chiến đấu không phải bằng súng đạn trên tay mà bằng những công thức toán học và bản vẽ cơ khí trong đầu.

Nguồn: https://www.qdnd.vn/tu-lieu-ho-so/van-kien-tu-lieu/giao-su-tran-dai-nghia-cong-hien-tron-doi-cho-su-nghiep-cach-mang-va-nen-khoa-hoc-nuoc-nha-814901