Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa – Người anh hùng lặng lẽ của ngành Quân giới Việt Nam
Từ Phạm Quang Lễ đến tên gọi lịch sử Trần Đại Nghĩa Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa tên thật là Phạm Quang Lễ, sinh năm 1913 tại Vĩnh Long. Năm 1935, ông nhận học bổng sang Pháp du học và tốt nghiệp xuất sắc nhiều bằng kỹ sư, cử nhân tại các trường đại học danh tiếng ở Paris. Dù có cơ hội làm việc với mức lương cao và cuộc sống sung túc tại Pháp, trong lòng ông luôn đau đớn hướng về quê hương đang chịu cảnh nô lệ.
Năm 1946, nhận lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông quyết định từ bỏ sự nghiệp hứa hẹn ở xứ người để trở về nước tham gia kháng chiến. Chính Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt cho ông cái tên Trần Đại Nghĩa với mong muốn ông sẽ gánh vác việc đại nghĩa của dân tộc.
Hành trình chế tạo "rồng lửa" Bazooka và SKZ Trong hoàn cảnh gian khổ của chiến khu Việt Bắc, thiếu thốn đủ bề về nguyên vật liệu và máy móc, Giáo sư Trần Đại Nghĩa cùng các đồng nghiệp đã bắt tay vào nghiên cứu chế tạo vũ khí cho quân đội ta.
Nhờ kiến thức sâu rộng và tinh thần sáng tạo phi thường, ông đã nghiên cứu và sản xuất thành công súng và đạn Bazooka – loại vũ khí có sức tiêu diệt xe tăng, thiết giáp của địch. Ngay trong trận chiến Chùa Trầm năm 1947, Bazooka do Việt Nam sản xuất đã bắn cháy xe tăng Pháp, gây bất ngờ lớn cho quân đội đối phương.
Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục nghiên cứu và chế tạo thành công súng SKZ (súng không giật) – loại vũ khí hạng nặng có khả năng xuyên phá các lô cốt kiên cố của địch, đóng góp to lớn vào chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm 1954.
Tấm gương sáng về tri thức và nhân cách Trần Đại Nghĩa không chỉ là một nhà khoa học tài ba mà còn là biểu tượng của tinh thần yêu nước, khiêm nhường và giản dị. Ông đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp khoa học và quốc phòng của đất nước, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động và cấp quân hàm Thiếu tướng.
Cuộc đời và sự nghiệp của Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa là bài học vô giá cho các thế hệ trẻ hôm nay về lòng yêu nước, ý chí vượt khó và tinh thần cống hiến không ngừng nghỉ cho Tổ quốc.
